Wyrok z dnia 16 kwietnia 2003 r., I SA/Łd 1907/01

wyrok z dnia 16 kwietnia 2003 r., I SA/Łd 1907/01

Tekst

TEZY

1 Za rezygnację ze zwolnienia nie może być uznana sytuacja, w której podatnik nie składa oświadczenia o wyborze zwolnienia przewidzianego w art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Sylwestra W. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 2 października 2001 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - uchylił zaskarżoną decyzję, (...).

Uzasadnienie

3 Decyzją z dnia 28 czerwca 2001 r. Urząd Skarbowy Ł.-Ś. określił Sylwestrowi W. zobowiązanie podatkowe i zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Urząd Skarbowy ustalił, że S. W. od marca 1999 r. wynajmował Zakładowi Ubezpieczeń i Reasekuracji "P." SA lokal użytkowy. Podatnik nie dokonał w obowiązującym terminie zgłoszenia rejestracyjnego w myśl art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ani nie złożył oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 14 ust. 6 tej ustawy. Zgłoszenie rejestracyjne złożył dopiero 22 listopada 2000 r. W związku z powyższym, zdaniem Urzędu, począwszy od marca 1999 r. S. W. obowiązany był do prowadzenia ewidencji zakupu i sprzedaży VAT /art. 27 ust. 4 wym. ustawy/, do obliczania i wpłacania podatku oraz składania deklaracji podatkowych /art. 10 ust. 1 i art. 26/. Opierając się na przedłożonej umowie najmu i oświadczeniu podatnika. Urząd ustalił wartość sprzedaży i wyliczył należny podatek.

4 W odwołaniu S. W. zarzucił błędną wykładnię art. 14 ustawy o podatku od towarów i usług. Jego zdaniem przewidziany w zdaniu drugim ust. 6 tego artykułu obowiązek złożenia pisemnego oświadczenia o wyborze zwolnienia nie ma znaczenia warunkującego to zwolnienie; jest on jedynie ubocznym następstwem tego zwolnienia. Przemawia za tym nieużycie w tym przepisie sformułowania "pod warunkiem", jak to ma miejsce np. w ust. 3b art. 14.

5 Decyzją z dnia 2 października 2001 r. Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Izba nie zgodziła się z zawartą w odwołaniu interpretacją art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Podniosła, że zasadą jest powszechność opodatkowania, zaś przewidziana w tym przepisie możliwość zwolnienia jest wyraźnie uzależniona od inicjatywy podatnika. Podmiot rozpoczynający wykonywanie czynności określonych w art. 2 ustawy staje się podatnikiem podatku od towarów i usług z mocy prawa, chcąc zaś wybrać zwolnienie od tego podatku musi bezwzględnie złożyć stosowne oświadczenie.

6 W skardze do sądu administracyjnego S. W. podtrzymał zarzut naruszenia art. 14 ust. 6 ustawy o podatku do towarów i usług, rozszerzając argumentacje przedstawioną w odwołaniu. Zwrócił uwagę, że w innych ustępach /ust. 2, 3b, 5/ art. 14 - inaczej niż w ust. 6 - ustawodawca posługuje się sformułowaniem "pod warunkiem". Nazwanie przez ustawodawcę tej samej czynności dla innych potrzeb warunkiem zwolnienia od podatku świadczy o tym, że czynność ta dla skarżącego warunkiem nie jest.

7 Odpowiadając na skargę. Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 14 marca 2003 r. skarżący podniósł dodatkowo, że organy podatkowe w ogóle nie analizowały, czy zawarcie umowy najmu lokalu użytkowego spełnia wymogi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku VAT. Jego zdaniem już sam fakt zawarcia umowy na czas określony przesądza sprawę na niekorzyść organów podatkowych. Powołał się także na nowe brzmienie art. 14 ust. 6.

8 Izba Skarbowa podniosła, że usługi najmu były świadczone przez podatnika od marca 1999 r. do końca tego roku i dalej w 2000 r. Ponadto skarżący w dniu 24 listopada 2000 r., z uwagi na przekroczenie wartości sprzedaży określonej w art. 14 ust. 3 ustawy, dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w podatku VAT, a zatem sam uznał się za podatnika tego podatku. Natomiast przepis art. 14 ust. 6 w nowym brzmieniu obowiązuje dopiero od 1 października 2002 r., a zaskarżona decyzja dotyczy 2000 r.

9 Naczelny Sąd Administracyjny - nie będąc związany granicami skargi /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - zważył, co następuje:

10 Zarzuty skargi nie są zasadne, jednakże zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z przyczyn w niej nie podniesionych.

11 Zwolnienie od podatku od towarów i usług przewidziane w art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ dotyczy tylko podatników rozpoczynających wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu w ciągu roku podatkowego. Natomiast skarżący wykonywanie tych czynności /świadczenie usług najmu lokalu użytkowego/ rozpoczął w 1999 r.; kwestia opodatkowania go za miesiące od marca do grudnia 1999 r. jest przedmiotem odrębnych skarg w sprawach I SA/Łd 1897 do 1906/01 rozpatrzonych łącznie ze skargą w niniejszej sprawie i skargami za inne miesiące 2000 r. W wyrokach zapadłych w sprawach o wymienionych sygnaturach sąd oddalił skargi; nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia powołanego przepisu art. 14 ust. 6, tym samym uznał, że w 1999 r., będącym rokiem rozpoczęcia wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, skarżący nie był objęty zwolnieniem przewidzianym w omawianym przepisie. Sąd nie uznał za zasadny także zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.

12 Jednakże - z uwagi na to, że wartość sprzedaży nie przekroczyła u skarżącego w 1999 r. kwoty 80.000 zł /co wynika z decyzji dotyczących podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 1999 r./ - podlegał on od stycznia 2000 r. z mocy prawa zwolnieniu przewidzianemu w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług /w brzmieniu obowiązującym w 2000 r./. Stosownie do ust. 3 tego artykułu zwolnienie to utraciło moc w momencie przekroczenia 80.000 zł wartości sprzedaży, co nastąpiło dopiero w listopadzie 2000 r. /okoliczność niesporna/.

13 Nie stał temu na przeszkodzie przepis art. 14 ust. 7a ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiący, że podatnik, który utracił prawo do zwolnienia od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, nie może w następnych latach skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1. Skarżący nie może być uznany za takiego podatnika, gdyż w 1999 r. nie nabył prawa do zwolnienia, nie mógł zatem go utracić ani z niego zrezygnować. W szczególności za rezygnację ze zwolnienia nie może być uznana sytuacja, w której podatnik nie składa oświadczenia o wyborze zwolnienia przewidzianego w art. 14 ust. 6; wtedy podatnik nie rezygnuje z przysługującego mu zwolnienia, lecz dokonuje wyboru albo zwolnienia, albo podlegania opodatkowaniu. O rezygnacji ze zwolnienia można mówić tylko w sytuacji przewidzianej w ust. 2 art. 14, tzn., gdy podatnikowi przysługuje zwolnienie z mocy prawa przewidziane w ust. 1 tego artykułu, a od 1 października 2002 r. także w ust. 6 na skutek nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. /Dz.U. nr 153 poz. 1272/; zwolnienie podatników rozpoczynających wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu, będące wcześniej zwolnieniem fakultatywnym - uzależnionym od woli podatnika - zostało zmienione od tej daty na zwolnienie z mocy prawa.

14 Wobec tego, skoro skarżący od stycznia 2000 r. był objęty zwolnieniem przewidzianym w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, które stosownie do ust. 3 tego artykułu utracił - na skutek przekroczenia kwoty 80.000 zł wartości sprzedaży w roku 2000 r. - dopiero w listopadzie tego roku, to zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z powodu naruszenia wskazanych przepisów art. 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 3.

15 Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.