Wyrok z dnia 26 września 2001 r., I SA/Łd 1190/99

wyrok z dnia 26 września 2001 r., I SA/Łd 1190/99

Tekst

TEZY

1 Przez "otrzymanie towaru", o którym mowa w art. 19 ust. 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ należy rozumieć pewien stan faktyczny, polegający na tym, że podatnik faktycznie dysponuje towarem, choć nie musi go wykorzystać do celów gospodarczych.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Doroty i Piotra K. na decyzję Izby Skarbowej w (...) z dnia 30 sierpnia 1999 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania, zaległości podatkowej oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1998 r.

Uzasadnienie

3 W wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego Ł.-W. w firmie "K." należącej do Doroty i Piotra K. działających jako spółka cywilna, stwierdzono, iż kontrolowany podmiot gospodarczy odliczył podatek naliczony od zakupu samochodu w wysokości 9.380 zł według faktur VAT (...) z dnia 30.11.1998 r. Kontrolujący uznali jednak, że nie był to dzień otrzymania towaru przez Spółkę, a tym samym, że doszło do naruszenia art. 19 ust. 3-3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

4 Wobec uzyskanego wyniku kontroli Urząd Skarbowy Ł.-W. decyzją z dnia 21.05.1999 r. określił zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 1998 r. w wysokości 9.380 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 2.814 zł.

5 Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie. Wyjaśniono w nim, że w dniu 30.11.1998 r. Spółka Cywilna "K" zgodnie z fakturą (...) zakupiła w firmie "J" w Z. samochód marki Renault "Kangoo". Zdaniem skarżącej, był to jednocześnie dzień otrzymania towaru, gdyż tylko z uwagi na konieczność zamontowania dodatkowego wyposażenia zakupiony samochód pozostawiono w serwisie firmy "J.", aż do pierwszych dni grudnia 1998 r. Izba Skarbowa w Ł., decyzją z dnia 30.08.1999 r. (...) uchyliła w całości zaskarżoną decyzję Urzędu i określiła kwotę do zwrotu na rachunek bankowy, zobowiązanie podatkowe w prawidłowej wysokości za miesiąc listopad 1998 r., zaległość podatkową w podatku od towarów i usług oraz ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe.

6 W uzasadnieniu decyzji Izba przypomniała, że zgodnie z art. 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług, obniżenie kwoty podatku należnego nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru. Jednocześnie Izba stwierdziła, iż zgodnie z oświadczeniem właściciela P.P.H.U. "K." z dnia 26.02.1999 r., jak również ze złożonym do protokołu z kontroli wyjaśnieniem, zakupiony samochód został odebrany w dniu 3.12.1998 r. Podatnik nie wypełnił również warunku określonego w art. 19 ust. 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. w postaci dokonania przedpłaty /zaliczki, zadatku, raty/ co najmniej połowy ceny /w rozpatrywanej sprawie cena tego towaru wynosiła 52.017,67 zł/. Zdaniem Izby, postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w rozstrzyganej sprawie wykazało jednoznacznie, że odliczenie podatku w miesiącu listopadzie 1998 r. było sprzeczne z postanowieniami art. 19 ust. 3-3a omawianej ustawy. Zdaniem Izby, Spółka spełniła tylko jeden warunek konieczny do realizacji prawa do odliczenia, tzn. otrzymała fakturę, natomiast nie spełniła drugiego koniecznego warunku, a mianowicie wymogu otrzymania towaru. Na decyzję ostateczną Spółka Cywilna "K." wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając ją w całości. Spółka zarzuciła niezgodność z prawem wydanej przez Izbę decyzji, przez naruszenie art. 19 ust. 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - naruszenie art. 187 par. 1, art. 190 par. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

7 W uzasadnieniu skargi Spółka ponownie podniosła, że dokonała zakupu samochodu marki Renault "Kangoo" w dniu 30.11.1998 r. zgodnie z fakturą (...), który to dzień uważa jednocześnie za faktyczny odbiór towaru. Odbiór towaru w pierwszych dniach grudnia nie oznaczał odbioru towaru, o którym mowa w art. 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż tylko ze względu na konieczność zamontowania dodatkowego wyposażenia, samochód pozostawiono u dostawcy. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i przytaczając podane w niej argumenty.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub postępowania administracyjnego. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, określającym warunki umożliwiające skorzystanie z prawa odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w fakturach stwierdzających nabycie towarów lub usług /ust. 2/, a odliczenie to nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi /ust. 3a/.

10 Z publicznoprawnego punktu widzenia, prawodawca uzależnił zatem możliwość odliczenia podatku od pewnego stanu faktycznego. Wbrew zarzutom zawartym w skardze, nie jest to wyrażenie prawne, które można interpretować w kategoriach cywilnoprawnych takich jak zawarcie umowy, posiadanie, nabycie własności. Wprowadzony do ustawy art. 19 ust. 3a jest bowiem jednym z tych przepisów, których uregulowania mają na celu powiązanie obowiązku zapłacenia podatku VAT z rzeczywistym obrotem gospodarczym. Stąd uprawnienie zawarte w art. 19 ust. 1 może być zrealizowanie przez podatnika, gdy faktura dokumentująca sprzedaż towarów nie tylko odpowiada wymogom określonym w ustawie o VAT /art. 32 ust. 1 i 5/ oraz w rozporządzeniu wykonawczym w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ale zgodna jest ze stanem rzeczywistym, czego dowodzi powiązanie prawa, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia otrzymaniem towaru.

11 Przez "otrzymanie towaru" należy zatem rozumieć pewien stan faktyczny polegający na tym, że podatnik faktycznie dysponuje towarem i nie musi go nawet wykorzystać do celów gospodarczych. Organy podatkowe, badając prawidłowość dokonanego odliczenia, miały zatem obowiązek zbadać, kiedy podatnik faktycznie otrzymał towar. Zdaniem Sądu organy podatkowe w tym zakresie nie naruszyły zasad postępowania, a w szczególności art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe nie ograniczyły postępowania wyjaśniającego tylko do analiz przedstawionych dokumentów. Starały się ustalić rzeczywisty moment otrzymania towaru przez skarżącego. Choć sam skarżący stwierdził w oświadczeniu z dnia 26 lutego 1999 r., że samochód zakupiony w dniu 30 listopada 1998 r. odebrał z salonu sprzedaży dopiero w dniu 3 grudnia 1998 r., organy podatkowe dokonały kontroli również w firmie sprzedającego. Sprzedający stwierdził, że kupujący dysponował towarem od 7.12.98, bo w tym dniu dopiero przekazał sprzedającemu zapłatę w formie przelewu /K. 19 akt podatkowych/.

12 Wbrew, zatem twierdzeniu zawartemu w skardze organy podatkowe nie przekroczyły również granic swobodnej oceny dowodów /art. 191 Ordynacji podatkowej/ uznając, że nie potwierdziło się twierdzenie skarżącego, iż samochód został odebrany dopiero w dniu 3 grudnia 1998 r. tylko, dlatego, że samochód pozostawiono w celu zamontowania w nim dodatkowego wyposażenia. Z wyjaśnień sprzedającego wyraźnie wynikało, że samochód został wydany po przekazaniu przez kupującego zapłaty w formie przelewu. W toku wyczerpującego postępowania zebrały one szeroki materiał dowodowy, dokonały analizy i oceny tego materiału, a wydane decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne. Skarżący i ich pełnomocnik brali czynny udział w każdym stadium postępowania podatkowego oraz mieli możliwość zapoznania się i wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i materiałów.

13 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.