Wyrok z dnia 5 maja 1994 r., SA/Kr 675/93

wyrok z dnia 5 maja 1994 r., SA/Kr 675/93

Tekst

TEZY

1 1. Decyzje administracyjne mogą być wydawane tylko na podstawie prawa powszechnie obowiązującego.

2 2. Przepisy gminne - zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ - stają się prawem powszechnie obowiązującym z dniem ogłoszenia, o ile nie przewidują wyraźnie terminu późniejszego.

3 3. Uchwała rady gminy ustalająca stawki podatku od nieruchomości staje się powszechnie obowiązującym najwcześniej z dniem ogłoszenia, o ile nie przewiduje wyraźnie terminu późniejszego.

Sentencja

4 uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości.

Uzasadnienie

5 Decyzję z 19.1.1993 r. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z 25.11.1992 r., którą wymierzono Wojewódzkiemu Biuru Geodezji i Terenów Rolnych podatek od nieruchomości za 1992 r. w kwocie 10.816.000 zł.

6 Jako podstawę prawną powołano art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1992 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu stwierdzono, że zasadne jest zaliczenie posiadanych przez Biuro domków letniskowych do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ma bowiem znaczenia okoliczność, czy "związanie" to jest bezpośrednie czy pośrednie.

7 Skarżąc powyższą decyzję do NSA Biuro zarzuciło naruszenie art. 14 Prawa budżetowego oraz art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponieważ Biuro nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej przeto nie powinno płacić podatku od nieruchomości według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

8 Strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o oddalenie skargi, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodano, że z faktu iż skarżące Biuro jest zakładem budżetowym nie wynika, by jego działalność nie miała charakteru działalności gospodarczej.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych niż w niej podane względów.

11 Zgodnie z art. 6 Kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym uregulowany jest pogląd, iż decyzje administracyjne mogą być wydawane tylko na podstawie prawa powszechnie obowiązującego.

12 Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym przepisy gminne wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, o ile nie przewidują wyraźnie terminu późniejszego.

13 Oznacza to, iż uchwała rady gminy ustalająca stawki podatku od nieruchomości staje się prawem powszechnie obowiązującym najwcześniej z dniem ogłoszenia, o ile nie przewiduje wyraźnie terminu późniejszego.

14 W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję oparto na uchwale rady gminy z 18.2.1993 r. Ustalając podatek od nieruchomości za cały 1993 r. według stawek przyjętych w tej uchwale, organ podatkowy naruszył zasadę nie działania prawa wstecz.

15 Sąd - będąc związany tylko ustawami - nie może przejść do porządku dziennego nad łamaniem jednej z istotnych zasad praworządności - lex retro non agit.

16 W polskim systemie prawnym ustawodawca może /z wyjątkiem prawa karnego/ dokonać regulacji z przełamaniem powyższej zasady, a także ustalić, iż od pewnego momentu istniejące skutki prawne zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowej ustawy będą regulowane /od momentu wejścia jej w życie/ przez tę nową ustawę.

17 TK uznaje przepisy prawa międzyczasowego za materię ustawową, która może być rozpatrywana tylko w płaszczyźnie uregulowań w aktach o randze ustawy /zob. orzeczenie TK z dnia 5 listopada 1986 r., U 5/86 oraz z dnia 28 maja 1986 r., U 1/86/.

18 Dlatego oceniając legalność zaskarżonej decyzji NSA uznał, iż oparta jest ona na podstawowym akcie normatywnym sprzecznym zarówno z ustawą o samorządzie terytorialnym, jak i wynikającą z Konstytucji zasadą państwa prawnego.

19 Stosownie do art. 168 par. 2 Kpa w razie wątpliwości co do rzetelności złożonego zeznania, organ podatkowy wzywa podatnika do udzielenie niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia zeznania, wyznaczając mu odpowiedni termin oraz wskazując przyczyny, z powodu których zeznanie poddaje się w wątpliwość. Żadnej z wyżej nakazanych czynności organ I instancji nie dokonał. Wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego bez dopełnienia obowiązku wynikającego z art. 168 par. 2 Kpa i bez zapewnienia stronie udziału w postępowaniu narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu istotnym dla wyniku sprawy.

20 Wyżej przedstawione okoliczności wskazują, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

21 Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję.