Wyrok z dnia 23 marca 1983 r., SA/Kr 58/83

wyrok z dnia 23 marca 1983 r., SA/Kr 58/83

Tekst

TEZY

1 1. Właściciel nieruchomości jest stroną w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego inwestycji na jego nieruchomości, niezależnie od tego, kto jest wnioskodawcą w sprawie wydania takich decyzji.

2 2. Jeśli właściciel nieruchomości, który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego, wystąpił w toku postępowania wywłaszczeniowego z wnioskiem o wznowienie wcześniejszego postępowania, organ administracji jest obowiązany zawiesić postępowanie w sprawie wywłaszczeniowej do czasu rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

3 3. Organem administracji jest wojewoda /lub naczelnik/, a struktura urzędu nie może wpływać negatywnie na realizację uprawnień obywateli. Fakt zatem, że z upoważnienia organu administracji różne osoby wydają poszczególne rodzaje decyzji, nie zwalnia ich od obowiązku działania tak, jakby działał jednoosobowy organ administracji państwowej.

Sentencja

4 Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Danuty L. na decyzję Wojewody Krośnieńskiego z dnia 14 października 1982 r. w przedmiocie wywłaszczenia w trybie szczególnym i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Gminy W. z dnia 1 sierpnia 1982 r., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody Krośnieńskiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Uzasadnienie

5 Decyzją z dnia 1 września 1981 r. Wojewoda Krośnieński zatwierdził plan realizacyjny budowy i modernizacji linii energetycznej oraz stacji trafo we wsi P. Danuta L. nie była powiadomiona o wszczęciu postępowania ani o wydaniu decyzji, niewątpliwie dotyczącej jej interesów.

6 Przed upływem terminu do wniesienia odwołania, a więc w czasie, gdy decyzja nie podlegała wykonaniu - w dniu 9 września 1981 r. - Naczelnik Gminy W. wydał decyzję zezwalającą Przedsiębiorstwu Elektryfikacji i Technicznej Obsługi Rolnictwa na wejście na teren, z powołaniem się na zatwierdzenie planu realizacyjnego. W decyzji nie skonkretyzowano adresatów decyzji, ani nie wskazano nieruchomości, przez które ma przebiegać linia. W ogóle nie przewidziano doręczenia decyzji stronom, ograniczając się jedynie do doręczenia jej sołtysowi wsi. W związku z tym Danuta L. dowiedziała się o sprawie dopiero po przystąpieniu przez Przedsiębiorstwo do robót.

7 We wniesionym odwołaniu Danuta L. zażądała usunięcia urządzeń energetycznych z jej nieruchomości, ponieważ ich zbudowanie uniemożliwia jej pełne wykorzystanie gruntu IV klasy. Poniosła także, że "istniały inne rozwiązania projektowe, gdyby tylko nie zabrakło dobrej woli i gospodarności ze strony organów, na których ciążył obowiązek wstępnych i roboczych uzgodnień. Brak informacji o zamierzonej inwestycji spowodował właśnie to, że w sąsiedztwie są nieużytki, na których to bez żadnych strat można by było te urządzenia usytuować".

8 Wojewoda Krośnieński decyzją z dnia 18 lutego 1982 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu powołał się na brak oznaczenia adresatów i działek, a także na niedoręczenie decyzji stronie odwołującej się. Nie ustosunkował się natomiast do meritum sprawy, a mianowicie zlokalizowania urządzeń energetycznych na działce Danuty L., chociaż z odwołania wyraźnie wynika, że kwestionuje ona zlokalizowanie na jej gruntach urządzeń energetycznych.

9 W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Naczelnik Gminy W. wydał w dniu 11 sierpnia 1982 r. decyzję nr 8221/5/82, zezwalającą Przedsiębiorstwu na wejście w teren, ograniczając się do usunięcia braków formalnych, wytkniętych w decyzji organu odwoławczego.

10 Także od tej decyzji odwołała się Danuta L., podnosząc te same zarzuty, co w poprzednim odwołaniu.

11 Wojewoda Krośnieński, decyzją z dnia 14 października 1982 r. nr GKM-IV-81213/2/82 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, powołując się na zatwierdzony plan realizacyjny, a także na to, że "ustanowienie zaskarżoną decyzją Naczelnika Gminy w W. ograniczonego prawa rzeczowego na ww. działkach położonych we wsi P. było celowe i dopuszczalne (...)".

12 Skarżąc decyzję Wojewody Krośnieńskiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Danuta L. zarzuciła, że nikt nie uzgodnił z nią wejścia na teren, mimo że jest jego właścicielką. Podtrzymała swoje stanowisko co do usunięcia wybudowanych konstrukcji lub wykupienia zajętej trwale części nieruchomości.

13 W odpowiedzi na skargę Wojewoda Krośnieński wniósł o oddalenie skargi.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./ przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem organu administracji państwowej zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach, zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym, m.in. przewody służące do przesyłania elektryczności, a także inne naziemne urządzenia techniczne, niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Oznacza to, że wydanie zezwolenia, o którym mowa w tym przepisie, poprzedzone musi być istnieniem ostatecznej decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny.

16 Decyzja, na podstawie której Naczelnik Gminy wydał zezwolenie na wejście w teren, nie była jeszcze w tym czasie ostateczna, przy czym zawiera sprzeczne informacje: stwierdza, że jest ostateczna /w druku/ i jednocześnie poucza, że służy od niej odwołanie. Wydając zezwolenie na wejście w teren, organ powinien także zwrócić uwagę na to, że w rozdzielniku, według którego doręczono decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny, znajduje się tylko inwestor, natomiast brak jest właścicieli nieruchomości, na których ma być zlokalizowana inwestycja. Brak ten powinien w organie wzbudzić wątpliwości, czy decyzję tę doręczono właścicielom nieruchomości, wobec czego należało przed wydaniem decyzji o wejściu w teren wyjaśnić tę kwestię.

17 Także organ odwoławczy, mimo że z odwołania wynikało żądanie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego, przeszedł nad tym do porządku i nie tylko nie wznowił postępowania w trybie art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, lecz ograniczył rozpoznanie odwołania do kwestii formalnych braków decyzji, bez rozpatrzenia istoty sprawy, to jest kwestionowanej przez skarżącą lokalizacji linii energetycznej, a zwłaszcza stacji trafo. Wobec tego należy przypomnieć, że właściciel nieruchomości jest stroną w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego inwestycji na jego nieruchomości, niezależnie od tego, kto jest wnioskodawcą w sprawie wydania takich decyzji. Jeśli zatem właściciel takiej nieruchomości, który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu o ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz o zatwierdzenie planu realizacyjnego, wystąpił w toku postępowania wywłaszczeniowego z wnioskiem o wznowienie wcześniejszego postępowania, organ administracji państwowej obowiązany jest zawiesić postępowanie w sprawie wywłaszczeniowej do czasu rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

18 Skarżąca kwestionowała nie tylko zezwolenie na wejście w teren, lecz przede wszystkim zlokalizowanie na jej nieruchomości inwestycji. Dlatego nierozpoznanie przez Wojewodę Krośnieńskiego całości żądania odwołującej się stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. zwrócić przy tym należy uwagę, że organem administracji państwowej jest wojewoda /lub naczelnik/, a struktura wewnętrzna urzędu nie może wpływać negatywnie na realizację uprawnień obywateli, zatem fakt, że z upoważnienia organu administracji różne osoby wydają poszczególne rodzaje decyzji, nie zwalnia ich od obowiązku działania tak, jakby działał jednoosobowy organ administracji państwowej.

19 Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa orzekł, jak w sentencji.

20 O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.