Wyrok z dnia 18 maja 1995 r., SA/Kr 1768/94

wyrok z dnia 18 maja 1995 r., SA/Kr 1768/94

Tekst

TEZY

1 Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, to między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu.

2 W tak rozumianych kosztach uzyskania przychodu nie mieści się odszkodowanie zapłacone przez spółkę, gdyż nie był to wydatek w którym zachodziłby związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że jego poniesienie miało wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu.

Uzasadnienie

3 Decyzją z dnia 31.05.1994 r. Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego K.-P. z dnia 16 listopada 1993 r., którą określono Przedsiębiorstwo Międzynarodowe "M" podatek dochodowy za 1992 r. w wysokości 1.416.930.000 zł.

4 W uzasadnieniu stwierdzono, że odszkodowanie zapłacone kontrahentowi za odstąpienie od umowy na dostawy inwestycyjne nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu, a nawet nie są w ogóle związane z osiągniętym przychodem. Nie są to również koszty funkcjonowania osoby prawnej. W związku z tym wydatki te nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

5 Także korekta kosztów amortyzacji została dokonana prawidłowo. Zgodnie bowiem z par. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznanych za środki trwałe (...) nie wniesione udziały nie są wartościami niematerialnymi i prawnymi Spółki.

6 Skarżąc powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego "M." zarzuciło, iż nie zawiera ona uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz naruszenie art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Skoro bowiem kosztami uzyskania przychodów są kary umowne i odszkodowanie z tytułu wad dostarczanych towarów, wykonywanych robót i usług /mimo, że zgodnie z art. 16 pkt 14 nie mogą być uwzględnione przy ustalaniu podstawy opodatkowania/ to brak jest podstaw odmówienia takiego charakteru innym odszkodowaniom, zwłaszcza, że nie są wymienione w art. 16.

7 Zapłacone odszkodowanie za odstąpienie od umowy za dostawy inwestycyjne związane było z operatywną działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa. Była to jedyna możliwość rozwiązania sytuacji gospodarczej w jakiej znalazła się Spółka z powodów od siebie niezawinionych. Wypłacenie odszkodowania było konieczne dla dalszego funkcjonowania Spółki.

8 Nadto uznanie, że środki wniesione do Przedsiębiorstwa Międzynarodowego "M." przez Zjednoczenie Produkcyjne "S." są udziałami w kapitale zakładowym Przedsiębiorstwa Międzynarodowego jest błędne. Ustalenie to pozostaje w oczywistej sprzeczności z umową międzynarodową o utworzeniu wspólnego przedsiębiorstwa. Skoro środki wniesione przez ww. Zjednoczenie rosyjskie nie mogły być zgodne z prawem zaksięgowane jako wkład do kapitału zakładowego wspólnego przedsiębiorstwa, to środki te należało zakwalifikować do kategorii zobowiązań wspólnego przedsiębiorstwa, co spowodowało obniżenie jego wartości księgowej.

9 Strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o oddalenie skargi, wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Racje ma skarżąca Spółka, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 par. 3 Kpa.

11 Jednakże znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy pozwala na uznanie, iż uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. A tylko takie uchybienia procesowe stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wykładania gramatyczna art. 15 i art. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych prowadzi do wniosku, że Spółka ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich nie wyłączonych kosztów, pod tym jednak warunkiem, iż wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, oraz że ich poniesienie ma lub mieć może bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

12 Odliczeniu od przychodu podlegają te koszty, które były poniesione dla osiągnięcia konkretnego przychodu, w ramach racjonalnego działania dla osiągnięcia tego przychodu.

13 Zwrot "w celu" użyty w art. 15 ustawy oznacza, że nie wszystkie wydatki ponoszone przez podatnika w związku z prowadzonym przedsiębiorstwem podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, to między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. W tak rozumianych kosztach uzyskania przychodu nie mieści się odszkodowanie zapłacone przez skarżącą Spółkę, gdyż nie był to wydatek, w którym zachodziłby związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że jego poniesienie miało wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu.

14 Co się zaś tyczy charakteru wkładów Zjednoczenia "S." to w myśl punktu II umowy z dnia 15.10.1990 r. między Przedsiębiorstwem Międzynarodowym a ww. Zjednoczeniem "wkłady o których jest mowa w punktach I i II Zjednoczenie Produkcyjne "S." w B. wnosi jako swój udział do kapitału zakładowego wspólnego przedsięwzięcia". W chwili przekształcenia międzynarodowego przedsiębiorstwa "M." w spółkę akcyjna, wniesione wkłady będą przekształcone w akcje zgodnie z dokumentami założycielskimi przyszłej spółki.

15 Ocena dowodów w tej kwestii dokonana przez organy podatkowe nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, do której to organy są uprawnione.