Wyrok z dnia 15 stycznia 1997 r., SA/Ka 2730/95

wyrok z dnia 15 stycznia 1997 r., SA/Ka 2730/95

Tekst

TEZY

1 1. Prawem organów administracji jest oczekiwanie i żądanie, aby strona ubiegająca się o jakąś ulgę podatkową udowodniła okoliczności faktyczne, na które powołuje się w swym wniosku.

2 2. Nie ma żadnej podstawy prawnej do orzeczenia zwrotu już uiszczonego podatku w związku ze zdarzeniami losowymi, które dotknęły podatników i naraziły ich na nieprzewidziane wydatki.

Uzasadnienie

3 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4 Skarga nie może być uwzględniona, gdyż obie zaskarżone decyzje z punktu widzenia ich legalności /zgodności z prawem/ nie nasuwają zastrzeżeń. Nie stwierdzono również, aby decyzje podjęte przez organy podatkowe po uchyleniu poprzedniej decyzji odwoławczej przez NSA były sprzeczne z poglądem prawnym, wyrażonym w uzasadnieniu tego wyroku. W szczególności należy wyjaśnić i podkreślić, że powodem uchylenia poprzedniej decyzji było zawężenie postępowania wyłącznie do roku poniesienia wydatków, związanych ze śmiercią syna podatników tj. do roku 1992. Sąd nakazał zbadać sytuację materialną podatników w kolejnych latach celem ewentualnego zastosowania ulg podatkowych. Nie oznaczało to i nie mogło oznaczać przesądzenia, że takie ulgi podatnikom się należą czy też, że powinny im być bezwzględnie udzielone. Sąd jedynie wskazał, że skutki wydatków poniesionych w 1992 mogą być odczuwalne w latach następnych, a więc powinny być pod takim kątem ustalone i ocenione.

5 Organ odwoławczy uznał w tej sytuacji za niezbędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i, uchylając decyzję I instancji, nakazał jego przeprowadzenia. Ze strony organów podatkowych zgromadzone zostały wszystkie dostępne im dowody, obrazujące zarówno wydatki podatników jak i ich dochody oraz sytuację materialną. Tak zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił na przyjęcie za udowodnioną okoliczności, że na rok 1995 pozostała skarżącym do spłaty jeszcze kwota niemal 20 mln zł. Organy podatkowe przeprowadziły, oparte na dowodach, wyliczenie, że w kolejny rok podatkowy tzn. 1995 Jolanta i Tadeusz J. powinni wejść bez obciążeń z tytułu spłat pożyczek zaciągniętych u krewnych i znajomych. Odmienne twierdzenie podatników w tym zakresie nie ma poparcia w sprawdzalnych dowodach. Trzeba w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że prawem organów administracji jest oczekiwanie i żądanie, aby strona ubiegająca się o jakąś ulgę podatkową, udowodniła okoliczności faktyczne, na które powołuje się w swym wniosku. Tymczasem skarżący jednoznacznie odmówili wskazania takich dowodów, w związku z czym niemożliwym jest obiektywne ustalenie wysokości pożyczek, sposobu ich spłaty i ewentualne - kwot pozostałych jeszcze do spłaty. Tak więc wniosek o zaniechanie poboru podatku za rok 1995 oparty był wyłącznie na oświadczeniu wnioskodawców, którego organy podatkowe nie były w stanie potwierdzić żadnymi dowodami. Podjęta zatem w tym zakresie decyzja odmowna mieści się w granicach uznania administracyjnego, tym bardziej, że oparto ją o rzetelnie przeprowadzoną analizę sytuacji materialnej podatników. Samo rozstrzygnięcie, czy zastosować względem podatników zaniechanie poboru podatku w całości lub części czy też nie, należy już do sfery uznania administracyjnego i w tym zakresie decyzja nie podlega kontroli sądowej, sprawowanej wyłącznie z punktu widzenia legalności a nie celowości.

6 Zgodna z prawem jest także decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwrotu podatku za lata 1993 i 1994. Zasadnie podniósł organ odwoławczy, że po zapłacie należnego podatku niemożliwe jest orzeczenie o zaniechaniu jego poboru. Z kolei zwrot podatku może nastąpić tylko w sytuacji jego nadpłacenia /zapłaty w wyższej wysokości niż należna lub uiszczenia podatku nienależnego/. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, gdyż wysokość podatku dochodowego za rok 1993 i 1994 ani obowiązek jego zapłaty nie były kwestionowane. Nie ma natomiast żadnej podstawy prawnej do orzeczenia zwrotu już uiszczonego podatku w związku ze zdarzeniami losowymi, które dotknęły podatników i naraziły ich na nieprzewidziane wydatki.

7 Z tych powód Sąd oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.