Wyrok z dnia 27 października 1997 r., II SA/Ka 777/97

wyrok z dnia 27 października 1997 r., II SA/Ka 777/97

Tekst

TEZY

1 Rada gminy jest właściwa do nadania nazwy tylko ulicy będącej drogą publiczną /art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm. - w związku z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Krystyny S., Bogdana S., Jana S., Krystyny L., Jana L., Zofii Z. i Mariana Z. na uchwałę Rady Miejskiej w B.B. z dnia 7 listopada 1995 r. w przedmiocie nadania nowych nazw ulicom i na podstawie art. 94 i 101 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ stwierdził niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem w części nadającej ulicy nazwę "P." i zasądził od Rady Miejskiej w B.B. na rzecz Krystyny S. dziesięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

3 Rada Miejska w B.B. podjęła dnia 7 listopada 1995 r. uchwałę w sprawie nadania 139 nowych nazw ulicom w mieście. Podstawą uchwały uczyniono art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, zwanej dalej w skrócie "ustawą u samorządzie terytorialnym". Uchwała została podyktowana zmianami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który w znacznym stopniu powiększył tereny przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną. Jedna z ulic - dotychczas nieprzejezdna - otrzymała nazwę "P."; znajduje się ona pomiędzy działkami Krystyny i Bogdana S., Jana S., Krystyny i Jana L. oraz Zofii i Mariana Z.

4 Bezsporne jest, że Krystyna S. i jej sąsiedzi złożyli dnia 20 marca 1997 r. w Urzędzie Miejskim pismo wzywające Radę Miejską do uchylenia uchwały w zakresie odnoszącym się do nadania ulicy nazwy "P.". Wezwanie umotywowali tym, że Uchwała narusza ich prawo własności. Opowiedzieli się za zachowaniem status quo.

5 Wezwanie nie odniosło skutku. Przewodniczący Rady Miejskiej pismem z dnia 21 kwietnia 1997 r. zawiadomił ich, że Rada była uprawniona do potraktowania ich drogi jako ulicy i nadania jej nazwy. Powstawać będą nowe posesje i dlatego "działanie Urzędu ma na celu przyszłość, a zatem jest racjonalne".

6 Treścią skargi wniesionej dnia 12 maja 1997 r. jest żądanie "cofnięcia podjętej /samowolnie/ uchwały, gdyż wymyślanie nazwy ulicy dla 3 posesji usytuowanych tuż przy ulicy głównej, którą jest ul. J., uważamy za nieracjonalne i bezzasadne". Nie ma potrzeby zakwalifikowania odgałęzienia jako ulicy.

7 W odpowiedzi na skargę wyrażono pogląd, że nadanie nazwy ulicy nie jest sprzeczne z prawem, gdyż Uchwalanie przenosi własności gruntu i nie ustanawia go ulicą lokalną miejską. Pozostaje on, jak wiele innych w mieście, drogą prywatną będącą własnością osób fizycznych. Nadanie nazwy ulicy nic stanowi podstawy do wykupienia lub wywłaszczenia tego gruntu. Właściwe oznaczenie nieruchomości należy do obowiązków gmin i służy bezpieczeństwu mieszkańców /p.poż., pogotowie gazowe, energetyczne, wodne, lekarskie/ i nie może być uzależnione od woli właścicieli gruntów. Prawo do podjęcia spornej uchwały wynika nie tylko z powołanego art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy u samorządzie terytorialnym, ale i z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o ustalaniu nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych oraz o numeracji nieruchomości /Dz.U. nr 94 poz. 850 ze zm./ oraz z zarządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 28 czerwca 1968 r. o ustaleniu wytycznych w sprawie nadawania nazw ulicom i placom oraz numeracji nieruchomości /Dz.U. nr 30 poz. 176 ze zm. - powinno być M.P. nr 30 poz. 197/.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zgodność zaskarżonej uchwały z prawem zależy od tego, czy chodzi o ulicę - drogę publiczną, gdyż tylko wówczas rada gminy właściwa jest do nadania jej nazwy /art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy u samorządzie terytorialnym/. Musi to więc być co najmniej droga lokalna miejska lub ulica leżąca w jej ciągu /art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./.

10 Zaliczenie drogi do takiej kategorii wymaga zachowania odpowiedniego trybu /art. 7 ust. 2/ i promulgacji /art. 9/. Warunki te nie są spełnione. W odpowiedzi na skargę dano wyraz temu, że opisana droga nie została dotychczas zaliczona do publicznych i nie pozostaje w zarządzie jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność na tej drodze w zakresie określonym przez ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Nie stanowi nawet drogi wewnętrznej /art. 11/, a tym samym nie jest ogólnodostępna, co charakteryzuje drogę publiczną /art. 1/.

11 W obecnej sytuacji droga, o którą chodzi, nie tylko nie ma charakteru drogi publicznej, ale także nie kwalifikuje się do traktowania jako "ulica leżąca w ciągu" ul. J., zaliczonej do kategorii dróg wojewódzkich rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. /Dz.U. nr 30 poz. 151/.

12 Nadanie zatem opisanej drodze nazwy z potraktowaniem jej jako ulicy - drogi publicznej nie ma podstawy prawnej w art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy u samorządzie terytorialnym.

13 Do upływu roku od pojęcia uchwały, to jest do dnia 7 listopada 1996 r., były podstawy stwierdzenia jej nieważności (...). Okres ten jednak upłynął i można było tylko orzec o niezgodności uchwały z prawem /art. 94 i art. 101 ust. 1 i 4 ustawy u samorządzie terytorialnym/.

14 Akty normatywne powołane w odpowiedzi na skargę:

15 1/ rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o ustalaniu nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych oraz o numeracji nieruchomości /Dz.U. nr 94 poz. 850 ze zm./,

16 2/ rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 czerwca 1968 r. w sprawie numeracji nieruchomości /Dz.U. nr 23 poz. 151/,

17 3/ zarządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 28 czerwca 1968 r. o ustaleniu wytycznych w sprawie nadawania nazw ulicom i placom oraz numeracji nieruchomości /M.P. nr 30 poz. 197/ odnoszą się do gruntów będących de iure ulicami (...). Ta przesłanka, jak wykazano, nie jest spełniona.

18 Skarżącej należy się zwrot kosztów postępowania /art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.