Wyrok z dnia 30 grudnia 1987 r., SA/Gd 1045/87

wyrok z dnia 30 grudnia 1987 r., SA/Gd 1045/87

Tekst

TEZY

1 1. Nałożenie na właściciela /użytkownika/ gruntu obowiązku przewidzianego w art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230/, bez wykazania, że wprowadza on do wody ścieki nienależycie oczyszczone, stanowi naruszenie prawa, uzasadniające uchylenie decyzji administracyjnej nakładającej taki obowiązek.

2 2. Decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Ryszarda Ł. na decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 29 kwietnia 1987 r. w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zabezpieczających wodę przed zanieczyszczeniem i zakazu wprowadzania ścieków do rowu i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Miasta K., a także - zgodnie z art. 208 Kpa zasądził od Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w Koszalinie kwotę dwa tysiące złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

4 Decyzją z dnia 24 stycznia 1984 r., wydaną z powołaniem się na art. 49 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230/, Naczelnik Miasta K. zobowiązał Ryszarda Ł. do wykonania w terminie 14 dni na nieruchomości położonej w K. przy ul. K. nr 3 urządzenia zabezpieczającego wodę przed zanieczyszczeniem /na przykład zbiornika bezodpływowego/ oraz do odcięcia odpływu ścieków z tej nieruchomości do rowu. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że jej adresat odprowadza ścieki sanitarne niezgodnie z obowiązującymi przepisami, co powoduje ekologiczną degradację środowiska naturalnego.

5 Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w Koszalinie. W decyzji z dnia 29 kwietnia 1987 nr OS-11-7221/49/87 organ odwoławczy podkreślił, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa, w celu uporządkowania gospodarki ściekowej na terenie miasta oraz wyeliminowania dalszej degradacji środowiska naturalnego.

6 Powyższe decyzje zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Ryszarda Ł., który zarzucił organom brak ustaleń mogących uzasadnić rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonych decyzjach, i domagał się ich uchylenia.

7 W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Przede wszystkim należy zauważyć, że według art. 80 Kpa podstawą decyzji organu administracji państwowej powinien być całokształt materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym. Na organie tym - z mocy art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa - ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto decyzja administracyjna powinna - stosownie do art. 107 par. 3 Kpa - zawierać uzasadnienie faktyczne, wskazujące fakty uznane przez organ administracyjny za udowodnione, z przytoczeniem dowodów, na których ustalenia te oparto, a także podawać przyczyny, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom zebranym w sprawie.

10 Wymagań tych nie spełniają zaskarżone decyzje, zwłaszcza zaś decyzja organu I instancji. Z lakonicznego uzasadnienia tej decyzji wnosić należy, że podstawą jej wydania było ustalenie, iż jej adresat w sposób niezgodny z prawem odprowadza ze swojej nieruchomości ścieki sanitarne za pośrednictwem rowu do wody, powodując przez to ekologiczną degradację środowiska naturalnego. Nie wiadomo jednak, na podstawie jakich dowodów ustalenia tego dokonano, albowiem w uzasadnieniu decyzji nie zostały one powołane. W aktach postępowania administracyjnego natomiast brak jest w ogóle jakiegokolwiek materiału dowodowego, na podstawie którego można by dojść do wniosków sformułowanych w zaskarżonych decyzjach. Nie wskazano nawet, na czym polega niezgodne z przepisami prawa odprowadzanie ścieków sanitarnych przez adresata tej decyzji i w czym organy administracji upatrują uchybienia tym przepisom.

11 Podkreślić w związku z tym należy, że wydanie właścicielowi /użytkownikowi/ gruntu nakazu przewidzianego w art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230/ wymaga ustalenia, że wprowadza on do wody ścieki nienależycie oczyszczone. W tym zakresie w postępowaniu administracyjnym nie dokonano żadnych ustaleń pozwalających na stwierdzenie, iż ścieki odprowadzane z nieruchomości adresata zaskarżonych decyzji są istotnie nienależycie oczyszczone.

12 Nałożenie na właściciela /użytkownika/ gruntu obowiązku przewidzianego w powołanym przepisie bez wykazania, iż dopuścił się on określonego w nim uchybienia stanowi naruszenie prawa, uzasadniające uchylenie decyzji administracyjnej nakładającej taki obowiązek. W warunkach niniejszej sprawy wadliwością taką, z przedstawionych wyżej przyczyn, dotknięta jest nie tylko decyzja organu I instancji, ale także decyzja organu odwoławczego. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji organu stopnia podstawowego, wydanej z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, wywołuje ten skutek, że także decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem zasad przewidzianych w tych przepisach.

13 Stwierdzić jednocześnie należy, że w zaskarżonej decyzji organu II instancji w ogóle nie ustosunkowano się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Taki stosunek organu odwoławczego do zarzutów odwołującego się jest niezgodny z obowiązkiem ustalenia prawdy materialnej oraz z powinnością organu administracji państwowej praworządnego działania, wynikającą z art. 7 Kpa.

14 Wreszcie nie można pominąć, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego określonego zachowania się, powinna obowiązek ten wyrazić precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tego wymagania nie spełniają decyzje wydane w niniejszej sprawie. Nałożony bowiem obowiązek wykonania urządzenia zabezpieczającego wodę przed zanieczyszczeniem nie określa, jakiego rodzaju ma być to urządzenie, i w istocie jego wybór pozostawiono adresatowi decyzji, skoro posłużono się w nich określeniem przykładowym, stwierdzając, że może to być "np. zbiornik bezodpływowy". Taka forma określenia obowiązku /nakazu/ administracyjnego pozbawia decyzję administracyjną waloru wykonawczego, a tym samym czyni z niej decyzję wadliwą.

15 Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżone decyzje zostały wydane niezgodnie z prawem i uchylił je na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa.