Wyrok z dnia 24 kwietnia 2003 r., SA/Bd 605/03

wyrok z dnia 24 kwietnia 2003 r., SA/Bd 605/03

Tekst

TEZY

1 Z podatku od nieruchomości zwolnione są nieruchomości wymienione w decyzji wojewody o nadaniu statusu zakładu pracy chronionej oraz nieruchomości niewymienione w powyższej decyzji, ale związane z prowadzonym przez podatnika zakładem pracy chronionej.

Uzasadnienie

2 W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest to, czy przedmiotowa nieruchomość, będąca własnością podatnika prowadzącego zakład pracy chronionej, objęta jest zwolnieniem od podatku, przewidzianym w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 123 poz. 776 ze zm./. Przepis ten stanowi, że prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu między innymi z podatków. Zdaniem skarżącego powyższe unormowanie oznacza, że każda nieruchomość, będąca w posiadaniu takiego podmiotu, korzysta z tego zwolnienia. Natomiast organ podatkowy II instancji jest odmiennego zdania.

3 Należy uznać, że stanowisko skarżącego nie jest uzasadnione. W tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2001 r., FPS 7/01 - ONSA 2002 Nr 2 poz. 56. Ze sformułowania "w stosunku do tego zakładu", zawartego w powyższym przepisie, jednoznacznie wynika zawężenie zakresu przedmiotowego zwolnienia od podatków. Za wnioskiem tym przemawiają nie tylko wyniki wykładni językowej. Przemawia za tym również wzgląd na racjonalność ustawodawcy, przejawiającą się w unikaniu zbędnych sformułowań, nie mających znaczenia prawnego. Świadczy o tym także cel ustanowionego zwolnienia podatkowego. Ustawodawca bowiem zamierzał, w drodze instrumentów o charakterze fiskalnym, zapewnić podmiotom, z natury rzeczy funkcjonującym w trudniejszych warunkach, wyrównanie szans w ich działalności, a tym samym chronić istniejące miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych i stymulować tworzenie nowych. Jako sprzeczne z tak zakreślonymi celami było by objęcie bezwarunkowym zwolnieniem od podatku od nieruchomości wszystkich budynków, budowli i gruntów, będących w posiadaniu przedsiębiorcy, który prowadzi zakład pracy chronionej, a więc zwolnieniem nie uwzględniającym tego, czy dana nieruchomość jest związana z prowadzeniem takiego zakładu.

4 Z powyższego wynika uzasadniony wniosek, że zwolnieniem od podatku od nieruchomości objęte są dwie kategorie gruntów. Po pierwsze te nieruchomości, które zostały enumeratywnie wymienione w decyzji wojewody, określonej w art. 30 ustawy o rehabilitacji. Po drugie, te nieruchomości, które wprawdzie nie zostały wymienione w powyższej decyzji, ale są związane z prowadzonym przez podatnika zakładem pracy chronionej.

5 W niniejszej sprawie, przedmiotowa nieruchomość nie została uwzględniona w decyzji Wojewody K. z dnia 4 października 2001 r. Nastąpiło to z oczywistych względów, albowiem podatnik nabył tą nieruchomość w dniu 26 października 2001 r. Rację ma również skarżący, że nie istniał po jego stronie obowiązek zgłaszania faktu zakupu do wojewody. Zresztą organy podatkowe nie twierdziły, że taki obowiązek istnieje.

6 Dlatego też możliwe jest objęcie tej nieruchomości zwolnieniem podatkowym wyłącznie w razie wykazania związku tego gruntu z funkcjonowaniem zakładu pracy chronionej, prowadzonego przez podatnika. Wbrew zarzutom skarżącego ustalenia faktyczne w tym zakresie, dokonane przez organy podatkowe są prawidłowe. W toku postępowania podatkowego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania.

7 Przede wszystkim trzeba podkreślić, że sam podatnik w toku postępowania przed organem I instancji złożył w dniu 1 lutego 2001 r. pismo, w którym wskazał, że zakupiona nieruchomość nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa "P". W złożonym przez siebie wykazie nieruchomości, nabyte grunty określił jako "grunty pozostałe" a więc nie związane z działalnością gospodarczą. W trakcie trwania postępowania podatkowego podatnik nie przedłożył innych dowodów, potwierdzających związek funkcjonalny nieruchomości z zakładem pracy chronionej. Dopiero w skardze skierowanej do Sądu podatnik wskazał na okoliczności, które jego zdaniem świadczą o wymaganym powiązaniu. Skarżący wskazuje, że w przyszłości zamierza wybudować na tym gruncie obiekty swojego zakładu. Ponadto dodaje, że ta nieruchomość będzie służyła jako zabezpieczenie kredytów bankowych. Okoliczności te są zdarzeniami przyszłymi i niepewnymi. Dopiero po ich ziszczeniu się powstaną warunki do stosowania w przyszłych latach podatkowych zwolnień podatkowych przewidzianych w art. 31 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy.

8 Z uwagi na powyższe należy uznać, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia braku powiązań funkcjonalnych przedmiotowej nieruchomości z zakładem pracy chronionej. Nie można się zaś zgodzić ze skarżącym, że organy podatkowe nie udowodniły powyższej okoliczności. Trzeba bowiem podkreślić, że obowiązuje w polskim porządku prawnym konstytucyjna zasada powszechności opodatkowania /art. 84 Konstytucji RP/. Wszelkie przepisy zawierające odstępstwa od tej zasady, a więc ulgi, zwolnienia przedmiotowe, czy też podmiotowe, podlegają ścisłej wykładni. Nie można do tych norm prawnych stosować wykładni rozszerzającej. Podatnik zaś, chcący skorzystać z tych unormowań prawnych, powinien wykazać istnienie przesłanek, od istnienia których uzależnione jest stosowanie zwolnień podatkowych. Nie można więc zasadnie twierdzić, że w niniejszym postępowaniu SKO naruszyło przepisy art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej.

9 Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, zaskarżona decyzja nie zawiera wewnętrznej sprzeczności. Skarżący dopatruje jej się w tym, że odmawiając zwolnienia podatkowego, uznaje się nieruchomość za niezwiązaną funkcjonalnie z zakładem pracy chronionej podatnika. Z drugiej strony opodatkowuje się te grunty według stawek należnych od gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Należy podkreślić, że od dnia 1 stycznia 1997 r. przepis art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, zawiera nowe pojęcie gruntu związanego z działalnością gospodarczą. Przepis art. 5 ust. 3 stanowi, iż "za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności:

10 1/ grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi,

11 2/ grunty pod budowlami i urządzeniami,

12 3/ grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne,

13 4/ grunty wyłączone na cele nierolnicze i nieleśne:

14 a/ na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej,

15 b/ do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego".

16 Ustawodawca więc przyjął obecnie, iż wszystkie grunty posiadane przez przedsiębiorcę są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, a ich wyliczenie w punktach 1-4 jest tylko przykładowe.

17 W uchwale składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2001 r., FPK 3/00 /ONSA 2001 Nr 4 poz. 150/ podkreślono, iż wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są w obecnym stanie prawnym związane z działalnością gospodarczą. Przemawiają za tym wykładnie językowa, historyczna, celowościowa i systemowa przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż wszystkie grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy uważa się za związane z działalnością gospodarczą. Zmiana odpowiedniego przepisu, wprowadzona od dnia 1 stycznia 1997 r., świadczy o tym, że ustawodawca zamierzał znacznie rozszerzyć zakres tego pojęcia, obejmując wyższymi stawkami podatkowymi nawet grunty nie służące w rzeczywistości do prowadzenia działalności gospodarczej. Bezspornym jest zaś to, że skarżący jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. prawo działalności gospodarczej /Dz.U. nr 101 poz. 1178 ze zm./. Zatem uzasadnione jest opodatkowanie przedmiotowej nieruchomości jako grunty związanych z działalnością gospodarczą. Z kolei, jak już wyżej wskazano, z treści art. 31 ust. 1 in fine ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wynika brak podstaw prawnych do zwolnienia podatnika od podatku od nieruchomości w stosunku do przedmiotowej działki gruntu.