Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., OSK 444/04

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., OSK 444/04

Tekst

TEZY

1 Brak informacji o stanie prawnym nieruchomości, objętych projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zwalnia gminy z obowiązku jego uzgodnienia z organami właściwymi do uzgadniania projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, stosownie do wymogu art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Zygmunt Niewiadomski (spr.), Alicja Plucińska-Filipowicz, Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 3 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Łd 54/03 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim na uchwałę Rady Miejskiej w Kamieńsku z dnia 6 października 1999 r. Nr XIII/96/99 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi

Uzasadnienie

3 OSK 444/04

UZASADNIENIE

4 Uchwałą Nr XIII/96/99 z dnia 6 października 1999 r. Rada Miejska w Kamieńsku dokonała zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Kamieńsk na terenie sołectwa Szpinalów we wsi Ruszczyn, przeznaczając określony obszar pod budowę składowiska odpadów komunalnych.

5 Uchwałę tę zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, Prokurator Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, zarzucając skarżonej uchwale naruszenie procedury planistycznej określonej w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, a to w związku z nieuzgodnieniem projektu zmiany w/w planu z Dyrektorem Okręgowego Urzędu Górniczego w Kielcach oraz przeznaczeniem pod przedmiotowe wysypisko gruntów rolnych i leśnych bez zgody Wojewody Łódzkiego.

6 Wyrokiem z dnia 2 marca 2003 r. (sygn. akt II SA/Łd/54/03) Naczelny Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim na uchwałę Nr XIII/96/99 Rady Miejskiej w Kamińsku z dnia 6 października 1999 r. w sprawie zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy Kamieńsk na terenie sołectwa Szpinalów we wsi Ryszczyn (Dz.U. Woj. Łódzkiego Nr 137, poz. 1501).

7 W uzasadnieniu Sąd uznał, iż Rada Miejska w Kamieńsku działała w sprawie w zgodzie z obowiązującym prawem, a zarzut Prokuratora Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim podjęcia zaskarżonej uchwały bez wymaganych uzgodnień z właściwymi organami administracji publicznej jest bezpodstawny w sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących aby gmina Kamieńsk otrzymała decyzję Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych z dnia 26 kwietnia 1995 r. o utworzeniu terenu górniczego o nazwie "P." lub kolejne decyzje zmieniające decyzję z 26 kwietnia 1995 r. Sąd odmówił waloru dowodu na tę okoliczność pismu z dnia 7 czerwca 1995 r., które świadczy jedynie - zdaniem Sądu - kto miał być adresatem pisma. Pismo to skierowała K. W. B. "B." (dalej Kopalnia) do wszystkich gmin usytuowanych na terenie górniczym "P." między innymi do Urzędu Gminy Miasta Kamieńsk.

8 Sąd uznał, że gmina Kamieńsk nie naruszyła też art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych stwierdzając, że przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oznacza jedynie, że pozwolenie na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu rolnego może być wydane tylko wtedy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza taką możliwość, a zgoda, o której mowa w ustępie 2 art. 7 tej ustawy następuje w przypadku przeznaczenia tego terenu w planie.

9 Skargę kasacyjną na powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wniósł Prokurator Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Żądając uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi strona skarżąca zarzuciła:

10 1) istotne naruszenie przepisu prawa procesowego poprzez obrazę art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) polegające na pominięciu w toku orzekania, wszystkich dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą w postaci kopii pism Ministra Ochrony Środowiska, Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, pism K. W. B. "B.", pisma i postanowienia Okręgowego Urzędu Górniczego w Kielcach, pism Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, w wyniku czego błędnie przyjęto, że Gmina - Miasto Kamieńsk w okresie dokonywania zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego na terenie objętym zaskarżoną uchwałą, nie wiedziała o istniejącym tamże terenie górniczym "P." oraz, że w jej granicach istnieje złoże węgla brunatnego "K.", a w następstwie uznanie, że Gmina- Miasto Kamieńsk nie uchybia obowiązkowi wynikającemu z art. 18 ustęp 2 punkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), gdy z kompleksowej analizy dowodów, na których oparto skargę, wynika, że gmina miała tego świadomość w toku prowadzonej przez siebie procedury planistycznej, a mimo to nie dokonała wynikających z przepisu art. 18 ustęp 2 punkt 4 w/w ustawy w związku z art. 53 ustęp 1, 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.- Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27, poz. 96 z późn. zm.) uzgodnień z Okręgowym Urzędem Górniczym w Kielcach oraz iż mimo obowiązku wynikającego z przepisu art. 18 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy o planowaniu przestrzennym w związku z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78 z późn. zm.) nie uzyskała zgody właściwego organu administracyjnego na zmiany przeznaczenia terenów leśnych, we wsi Ruszczyn na cele nieleśne - dla budowy składowiska odpadów komunalnych,

11 2) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię artykułu 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 116, poz. 78 ze zm.) przez uznanie przez sąd, że ustęp 1 tego przepisu "oznacza jedynie, że zezwolenie na wyłączenie z produkcji gruntu rolnego może być wydane tylko wtedy gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza taką możliwość" i że "zgoda, o której mowa w ust. 2 art. 7 tej ustawy następuje w przypadku przeznaczenia tego terenu w planie", mimo, iż treść tego przepisu wskazuje, że zmiana przeznaczenia terenów leśnych na cele nieleśne jakiej dokonano w uchwale zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi poprzedzać zgoda jednego z organów wymienionych w ustępie 2 tego przepisu, gdy przepis art. 7 tej ustawy jest normą szczególną, o której mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy o planowaniu przestrzennym .

12 Nadto Prokurator Okręgowy w Łodzi wniósł o przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów - pisma Ministerstwa Środowiska Departament Geodezji i Koncesji Geologicznych z dnia 17 lutego 2004 r. nr DGe/MM 483-1174/2004 wraz z dołączonymi doń załącznikami świadczącymi o wiedzy gminy Kamieńsk o istnieniu terenu górniczego "P." i złożach oraz pisma Okręgowego Urzędu Górniczego w Kielcach z dnia 15 marca 2004 r. nr OUG/082/0003/04/00777/MJU wykluczającymi prawdziwość twierdzeń Burmistrza Gminy Kamieńsk, co do uzgodnień dokonanych w zakresie zmian objętych zaskarżoną uchwałą.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

14 Stosownie do przepisów art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), skarga kasacyjna od prawomocnego orzeczenia NSA wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r. jest wnoszona na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że również do rozpoznania takiej skargi kasacyjnej mają zastosowanie przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 183 § 1 tego prawa, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami kasacyjnymi zawartymi w skardze kasacyjnej, a z urzędu może brać pod rozwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego.

15 Podstawy kasacji przywołane w niniejszej skardze kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim są uzasadnione.

16 W szczególności podzielić należy zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78 ze zm.). Stosownie bowiem do treści przywołanej regulacji prawnej, przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 1), z tym, że aby to mogło nastąpić niezbędne jest wyrażenie zgody na takie przeznaczenie przez właściwy w sprawie organ administracji.

17 Tak ukształtowany tryb postępowania przy odralnianiu (odleślnianiu) gruntów wynika z przepisów art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a obowiązującej wówczas ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), odsyłających w tej mierze do przepisów szczególnych, którymi są m.in. przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgoda ta nie może być utożsamiana ze zgodą na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, o którym mowa w art. 11 tej ustawy. Jeżeli zatem Sąd błędnie zinterpretował art. 7 ust. 2 obowiązującej w dacie orzekania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i w konsekwencji nie oceniał wyrażonej w tej mierze - tyle, że po uchwaleniu planu - zgody Wojewody Łódzkiego (decyzja tego organu z dnia 17 kwietnia 2000 r.), to będzie to musiał zrobić powtórnie rozpoznając sprawę, w szczególności rozstrzygając, czy zgoda wyrażona na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych, wyrażona przez właściwy organ po uchwaleniu planu spełnia wymogi przewidziane w tym zakresie w przepisach w/w ustawy.

18 Co zaś do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to aczkolwiek nie można się zgodzić z Prokuratorem, iż zaskarżony wyrok narusza przepisy art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako, że w dacie wyrokowania przepisy w/w ustawy jeszcze nie obowiązywały, to trzeba podzielić pogląd, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania planistycznego. Jeżeli bowiem na obszarze objętym projektowanym planem istniałby już teren górniczy "P.", to niezależnie od tego czy gmina została o tym prawidłowo powiadomiona czy też nie, byłaby zobowiązana do działań właściwych w takim stanie faktycznym i prawnym. Nie można zatem podzielić poglądu Sądu orzekającego w sprawie, że skoro gmina nie była powiadomiona o terenie górniczym na obszarze objętym przedmiotowym planem - co zresztą też nie zostało przekonywująco wykazane w sprawie - to mogła tam planować tak jakby w/w terenu nie ustanowiono. Fakt braku informacji o stanie prawnym obszaru objętego zamierzonym planem miejscowym nie zwalnia gminy od obowiązków nałożonych prawem.

19 Jeżeli zatem podstawy skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim mają usprawiedliwione podstawy i to zarówno w odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy (kształt przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) to Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany orzec jak w sentencji, z mocy art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.