Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2005 r., OSK 1443/04

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2005 r., OSK 1443/04

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk /spr./, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Andrzej Jurkiewicz, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Rz 974/03 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 13 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od Skarbu Państwa – Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adw. J. T. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2004 r. sygn. akt [...] oddalił skargę K. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 13 maja 2003 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 17 marca 2003 r., w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w Rzeszowie przy ulicy Kopernika [...]

3 W ocenie Sądu Wojewódzkiego zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ I instancji - Prezydent Miasta Rzeszowa, po dwukrotnym rozpoznaniu sprawy, przyjął za ustalone, że skarżący od października 2001 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a jego centrum życiowe znajduje się w Rzeszowie przy ulicy Hetmańskiej [...] tj. w lokalu będącym własnością siostrzenicy skarżącego. Ustalenia te znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, gdyż potwierdziła to kontrola meldunkowa, przesłuchani świadkowie, a także sam K. S. oraz mieszkająca z nim w tym lokalu matka – T. S.. Stąd też, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, organy prawidłowo zastosowały, jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, przepis art.15 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U Nr 87 z 2001 r., poz.960 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie. Zaistniała bowiem pierwsza z wymienionych w tym przepisie przesłanek wymeldowania, a mianowicie, opuszczenie przez osobę, której postępowanie dotyczy, miejsca stałego pobytu bez obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie lokalu miało przy tym charakter dobrowolny, skarżący próbował wprawdzie skorzystać z przysługującego mu środka prawnego w postaci powództwa do sądu powszechnego o przywrócenie utraconego posiadania lokalu, jednak działanie to nie wywołało żadnych skutków prawnych, bowiem pozew został skarżącemu zwrócony. W uzasadnieniu wyroku podkreślono ponadto, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie aprobowany jest pogląd, że wymeldowanie, podobnie jak i zameldowanie jest wyłącznie rejestracją danych dotyczących pobytu w dotychczasowym miejscu zamieszkania, nie jest natomiast w żadnej mierze czynnikiem rodzącym uprawnienia do zamieszkiwania w danym lokalu. Utrzymywanie stanu zameldowania osoby w rzeczywistości nieprzebywającej w danym lokalu prowadziłoby do potwierdzenia nieprawdy i tworzenia fikcji meldunkowej.

4 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 25 czerwca 2004 r. wniósł K. S. reprezentowany przez adwokata J. T., zaskarżając wyrok w całości. Wnoszący skargę kasacyjną powołał się na następujące podstawy zaskarżenia : 1/ naruszenie art.75 §1 KPA i art.78 §1i2 KPA polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, 2/ naruszenie art.77 §1 KPA poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw zaskarżenia. Stosownie do przepisu art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, Sąd zobowiązany był do ograniczenia się do rozpoznania skargi kasacyjnej w jej granicach tj. oceny zasadności podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania – art.75 §1, 78 §1 i 2 i 77 §1 KPA (według twierdzeń wnoszącego skargę kasacyjną poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego).

7 Zarzuty te, jako chybione, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim należy wskazać, iż zaskarżony wyrok zapadł w dniu 25 czerwca 2004 r. i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz.1271 ze zm./ sprawa była rozpoznawana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./.

8 Przepisy powołanej powyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., odmiennie od uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U Nr 74, poz.368 ze zm./ - nie przewidują stosowania w postępowaniu sądowym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i w związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając niniejszą sprawę nie stosował przepisów art.75, 77 i 78 KPA. Nie mógł więc tych przepisów naruszyć. Z tego też względu zarzuty skargi kasacyjne nie mogły być uznane za uzasadnione, a w konsekwencji skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Dodać przy tym należy, że nawet w sytuacji, gdyby wywody skargi kasacyjnej odczytywać jako zarzut pod adresem Sądu Wojewódzkiego, że dokonał wadliwej oceny ustaleń przytoczonych w zaskarżonej decyzji, to i tak zarzut ten nie mógłby odnieść zamierzonego skutku. W istocie bowiem zarzuty te stanowią dowolną polemikę z tymi ustaleniami, nie nawiązują do dowodów powołanych przez organ w zaskarżonej decyzji wobec czego skutecznie nie podważają rozstrzygnięcia objętego tą decyzją.

9 Na marginesie dotychczasowych rozważań należy wskazać na uchybienie Sądu Wojewódzkiego, które jednak nie miało wpływu na treść orzeczenia objętego zaskarżonym wyrokiem. Otóż Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 11 lutego 2004 r. oddalił wniosek skarżącego w przedmiocie ustanowienia adwokata z urzędu, które to postanowienie wydane zostało przez Asesora WSA. Tym samym Sąd nie skorzystał z możliwości, jaką daje art. 258 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W postanowieniu z dnia 11 lutego 2004 r. zatem wadliwie pouczono skarżącego o przysługującym mu w terminie 7 dni sprzeciwie od postanowienia. Taka interpretacja przepisów proceduralnych nie jest usprawiedliwiona. Sprzeciw bowiem od postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy przysługuje jedynie wówczas, gdy postanowienie wydane zostało przez referendarza sądowego. Jeśli postanowienie podejmuje Asesor WSA służy na nie wyłącznie zażalenie. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do trójinstancyjnego postępowania w sprawach z zakresu prawa pomocy, przy czym w I i II instancji miałby orzekać Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie jednego sędziego /por. postanowienie NSA FZ 58/04 z 26.04.2004 r. i postanowienie NSA OZ 950/04 z 5.01.2005 r./. Omawiane naruszenie przepisów postępowania, wobec nie wniesienia środka prawnego, nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, ani też nie zostało podniesione w skardze kasacyjnej.

10 W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieuzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 cyt. już ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

11 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zm./.