Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2018 r., I OZ 997/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2018 r., I OZ 997/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. D. i E. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 149/18 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. D. i E. D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek B. D.i E. D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniami z 7 lutego 2018 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, które zostały im doręczone 5 marca 2018 r. Należny wpis uiszczono 9 marca 2018 r., jednak w zakreślonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, dlatego postanowieniem z 10 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę. Pismem z 27 kwietnia 2018 r. skarżący złożyli przedmiotowy wniosek.

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że zasadniczą przyczyną uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazaną przez skarżących był fakt przebywania skarżącego E. D. w szpitalu od 21 lutego do 30 marca 2018 r., a zatem był on hospitalizowany również w dacie odbioru przez B. D. powyższych wezwań. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwań wynika, iż korespondencja została odebrana przez B. D., jako "pełnomocnika" skarżącego E. D., a w związku z tym skarżąca musiała posiadać stosowne upoważnienie – co najmniej – do odbioru korespondencji w imieniu E. D., przez co przyjęła ona na siebie obowiązek poinformowania go o ich treści. Przyjmując nawet, że w okresie, w którym skarżący E. D. przebywał w szpitalu, nie miał on możliwości uzupełnienia skargi poprzez złożenie jej odpisu, to okoliczność ta ustała w dacie wypisu skarżącego ze szpitala, a w związku z tym należało przyjąć, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w odniesieniu do tego skarżącego upływał z dniem 6 kwietnia 2018 r. Tymczasem skarżący E. D. złożył taki wniosek dopiero 27 kwietnia 2018 r., który Sąd uznał za spóźniony.

4 Odmiennie natomiast wyglądała sytuacja skarżącej, która nie wykazała, aby w okresie od dnia odbioru wezwania do usunięcia braków formalnych skargi (5 marca 2018 r.), do dnia wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia tych braków (27 kwietnia 2018 r.), po jej stronie wystąpiły okoliczności uniemożliwiające jej wypełnienie w zakreślonym do tego terminie zobowiązania sądu. Przyjmując nawet, że niemożliwość uzupełnienia braków skargi w postaci wykazania przez skarżącą interesu prawnego do wniesienia skargi wynikała z faktu braku dostępu do mieszkania skarżącego E. D., w którym miały znajdować się wszelkie dokumenty związane ze sprawą, Sąd ten uznał, że również w odniesieniu do skarżącej ewentualna przyczyna uchybienia terminu ustała z datą wypisu skarżącego ze szpitala. W związku z tym także i wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Sąd pierwszej instancji uznał za spóźniony.

5 Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, podnosząc, że przyczyna uchybienia terminu przez E. D. trwała do końca kwietnia 2018 r., bowiem po wyjściu ze szpitala nadal cierpiał na niedowład kończyn i miał upośledzony wzrok, co uniemożliwiło mu skuteczne powołanie zaufanego pełnomocnika, a jedynie w rzadkich i sprzyjających momentach mógł podpisać pisma sporządzone przez siostrę. Dopiero pod koniec kwietnia skarżący poczuł się wystarczająco dobrze, aby złożyć przedmiotowy wniosek. Odnośnie niewykazania interesu prawnego przez B. D. wskazano, że w zaskarżonej decyzji jest ona wymieniona jako uczestnik postępowania, dlatego nie widzi konieczności uzasadniania swojego interesu prawnego.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie jest zasadne.

8 W pierwszej kolejności wskazać należy, że pismo z 27 kwietnia 2018 r. podpisane przez oboje skarżących, w istocie dotyczy dwóch wniosków o przywrócenie terminu do uzupełnienie braków skargi, czemu należało dać wyraz w orzeczeniu poprzez rozstrzygnięcie o nich w dwóch różnych punktach sentencji lub w dwóch postanowieniach.

9 Istotą niniejszej sprawy jest kwestia niezłożenia przez skarżących w ustawowym terminie wniosków o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Skarżący nie zaskarżyli postanowienia Sądu pierwszej instancji z 10 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu ich skargi, a więc nie kwestionują faktu niewykonania przedmiotowych wezwań w zakreślonym przez Sąd terminie.

10 Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1 - 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym trzeba również uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w jego uchybieniu. Wraz z ww. pismem należy dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie. Z kolei art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu.

11 W niniejszej sprawie skarżący zostali wezwani przez Sąd pierwszej instancji do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, których to wezwań w terminie nie wykonali, co jest w sprawie niekwestionowane. Kwestią sporną jest natomiast data, od której należy liczyć czas ustania przyczyny tego uchybienia. Jak to trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, sytuacja skarżących jest odmienna i indywidualnie należy ocenić wniosek każdego z nich.

12 Z załączonej do pisma z 27 kwietnia 2018 r. karty informacyjnej ze szpitala wynika, że E. D. przebywał tam od 21 lutego do 30 marca 2018 r., nie wiadomo jednak z jakiej przyczyny i czy skarżący otrzymał jakieś zalecenia lub przeciwwskazania po wypisaniu ze szpitala. Z tych względów niemożliwe jest jednoznaczne stwierdzenie czy był on w stanie od razu po wypisaniu z placówki medycznej złożyć skutecznie przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie E. D. orzeczenie Sądu pierwszej instancji jest przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uprzednio wezwać skarżącego do wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu i uprawdopodobnienia okoliczności na tę datę wskazujących, np. poprzez ujawnienie przyczyny pobytu w szpitalu (jeżeli skarżący zechce ją ujawnić), czy też przedłożenie stosownych zaświadczeń lub zaleceń od lekarza po wypisaniu ze szpitala. Natomiast przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z góry, że wraz z momentem wypisania ze szpitala ustała przyczyna uchybienia przez E. D. terminu jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne.

13 Podobnie rzecz się ma z ustaleniem przez ten Sąd, że skarżący miał świadomość braków, do uzupełnienia których był wzywany, bowiem 9 marca 2018 r. został w jego imieniu uiszczony wpis. Z dowodu wpłaty z rejestru opłat sądowych (k. 28) wynika jedynie, że przelew zleciła E. K. w imieniu E. D., który w tym czasie przebywał w szpitalu. Skarżący mógł np. przed pójściem do szpitala zlecić komuś dbanie o jego sprawy i wykonywanie wezwań sądu, których nie musiał on wykonywać osobiście. Takie ustalenie Sądu powinno zostać poprzedzone stosownym wezwaniem skarżącego do udzielenia wyjaśnień. Warto również zauważyć, że w sprawach niejednoznacznych, szczególnie jeżeli strona przebywała w szpitalu lub w inny uprawdopodobniony sposób miała problemy ze zdrowiem, to wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na jej korzyść.

14 Z uwagi na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, choć stanowił on w istocie dwa wnioski (każda strona indywidualnie ubiegała się o przywrócenie terminu), to Naczelny Sąd Administracyjny nie miał innej możliwości jak uchylić całe zaskarżone postanowienie.

15 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.