Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2016 r., I OZ 968/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2016 r., I OZ 968/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1378/15 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek J. Ł. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1378/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku J. Ł., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 1 października 2015 r. oddalono skargę J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

4 Postanowieniem z dnia 26 października 2015 r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

5 Pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie poinformowała, że pełnomocnikiem skarżącego wyznaczyła adwokata R. S.

6 W dniu 7 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.

7 We wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że w dniu 7 stycznia 2016 r. przeglądając akta sprawy dowiedział się, że skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku pomimo, że w dniu 8 października 2015 r. otrzymał sentencję wyroku wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia wniosku w ww. zakresie.

8 Następnie Sąd zarządzeniem z dnia 18 stycznia 2016 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do udzielenia informacji w jakiej dacie odebrał pismo Okręgowej Rady Adwokackiej o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu.

9 W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego wskazał, że pismo o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu odebrał w dniu 22 grudnia 2015 r. Jednocześnie wskazał, że od dnia 23 grudnia 2015 r. do dnia 6 stycznia 2016 r. przebywał na urlopie w związku z wyjazdem świąteczno-noworocznym. Dlatego też zapoznał się z aktami sprawy w pierwszym możliwym terminie, tj. w dniu 7 stycznia 2016 r.

10 Wskazał, że w kwestii oceny przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, który zapadł w dniu 1 października 2015 r. nie powinno mieć znaczenia kiedy pełnomocnik został wyznaczony, ale kiedy realnie miał szansę dowiedzieć się o tym, że wniosek w przedmiocie uzasadnienia wyroku nie został złożony przez stronę. Podniósł, że to czy strona po doręczeniu jej wyroku złożyła wniosek o uzasadnienie, czy nie, można jedynie stwierdzić na podstawie przeglądu akt w Sądzie. Z treści zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, czy postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, okoliczność ta nie wynika i nie da się ustalić w inny sposób niż zapoznając się z aktami sprawy, a przegląd akt był dopiero możliwy w dniu 7 stycznia 2016 r. W związku z powyższym wniósł o przywrócenie uchybionego terminu.

11 Wezwaniem Sądu z dnia 1 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego został zobowiązany do nadesłania, w terminie 7 dni, dowodów potwierdzających, że w dniach od 23 grudnia 2015 r. do dnia 6 stycznia 2016 r. przebywał na urlopie.

12 Powyższe wezwanie otrzymał w dniu 22 kwietnia 2016 r., jednakże pozostało ono bez odpowiedzi.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając przywrócenia terminu w pierwszej kolejności wskazał, że pełnomocnik skarżącego zachował wymogi formalne do złożenia wniosku. Zachował bowiem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", ponieważ o wyroku z dnia 1 października 2015 r. dowiedział w dniu 7 stycznia 2016 r. i tego samego dnia złożył wniosek. Równocześnie pełnomocnik skarżącego dokonał czynności, której nie dokonał w terminie.

14 Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku Sąd wyjaśnił, że w okolicznościach sprawy nie wykazano braku winy w uchybieniu terminu. Niedochowanie przez pełnomocnika skarżącego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych.

15 Z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 29 lutego 2016 r. wynika, że pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie zawiadamiające o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego z urzędu otrzymał w dniu 22 grudnia 2015 r. Mając zatem świadomość, że w okresie od dnia 22 grudnia 2015 r. do dnia 6 stycznia 2016 r., jak podał – przebywał na urlopie powinien dochować należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, co oznaczało zapoznanie się z aktami sprawy i złożeniem wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

16 Sąd zaznaczył, że pomimo wezwania z dnia 1 kwietnia 2016 r. nie nadesłano, w terminie 7 dni, dowodów potwierdzających, że w dniach od 23 grudnia 2015 r. do dnia 6 stycznia 2016 r. pełnomocnik przebywał na urlopie. Ponadto, w ocenie Sądu, urlop nie jest potwierdzeniem braku winy, ponieważ nie wyklucza on dokonania czynności, a pełnomocnik, który świadcząc profesjonale usługi prawne udaje się na urlop nie zapewniając prawidłowej ochrony interesów reprezentowanych przez siebie klientów dopuszcza się niedbalstwa.

17 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. Ł., zarzucając naruszenie:

18 1) art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia bez rozpoznania istoty wniosku w zakresie uzasadniającym przywrócenie terminu;

19 2) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do okoliczności wskazanych we wniosku z dnia 7 stycznia 2016 r., a uzasadniających przywrócenie terminu;

20 3) art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie winy w niedochowaniu terminu, mimo braku możliwości stwierdzenia przez pełnomocnika, przed zapoznaniem się z aktami sprawy, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie został dotychczas złożony.

21 W oparciu o powyższe zarzuty J. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

23 Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W myśl zaś art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

24 Z powołanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, przy czym w pierwszej kolejności badaniu podlega okoliczność, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w siedmiodniowym terminie liczonym od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

25 Sąd I instancji przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie i podlega merytorycznej ocenie. Stanowisko to uznać należy za nieprawidłowe.

26 Podkreślić należy, że skarżący został dwukrotnie pouczony o sposobie i trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Po raz pierwszy w zawiadomieniu o rozprawie, a następnie przy doręczeniu odpisu sentencji wyroku z dnia 1 października 2015 r. Nie ulega wątpliwości, że w terminie zakreślonym w art. 141 § 2 P.p.s.a. skarżący nie wystąpił z wnioskiem o uzasadnienie wyroku. Zwrócił się natomiast o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając kwestię dochowania terminu przez pełnomocnika strony należy wskazać, że ustanie przeszkody do spełnienia terminowej czynności procesowej, w tym przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik, ustanowiony w ramach prawa pomocy, dowiedział się, że został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 843/10, LEX nr 743932 oraz z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 206/15).

27 Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 grudnia 2015 r. adwokat R. S. został powiadomiony o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla J. Ł. w niniejszej sprawie. Przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wynoszącego – zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. – 7 dni, ustała zatem z dniem, w którym pełnomocnik miał możliwość sporządzenia wniosku, nie później jednak niż 7 dni od dnia wyznaczenia do występowania w sprawie. Oznacza to, że przyczyna uchybienia terminu ustąpiła najpóźniej z dniem 29 grudnia 2015 r., zaś termin na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu upłynął 5 stycznia 2016 r. Pełnomocnik skarżącego żądanie przywrócenia terminu wniósł do sądu w dniu 7 stycznia 2016 r. W konsekwencji powyższego wniosek o przywrócenie terminu podlegał odrzuceniu jako spóźniony.

28 Rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące urlopu pełnomocnika skarżącego w dniach od 22 grudnia 2015 r. do 6 stycznia 2016 r., jak i podnoszone w zażaleniu okoliczności mogłyby być ewentualnie przedmiotem rozważań w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Przewidziany w tym przepisie siedmiodniowy termin do wniesienia pisma jest bowiem ustawowym terminem procesowym, który podlega przywróceniu na zasadach ogólnych.

29 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 88 i art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.