Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2009 r., I OZ 821/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2009 r., I OZ 821/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 71/09 odmawiającego dopuszczenia A. O. do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi A. L. – F., M. S., W. L. – F., P. F. – K., I. L., P. R., [...] sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 71/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia A. O. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania, toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r., którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Wojewody Poznańskiego z dnia [...] kwietnia 1948 r. w sprawie podpadania nieruchomości ziemskiej Poznań – [...] pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

3 W uzasadnieniu wnioskodawca A. O. podniosła, że wniosek jest uzasadniony jej interesem prawnym, ze względu na to, że jest wierzycielem hipotecznym nieruchomości wchodzących w skład [...] KW nr [...] i KW nr [...]. W związku z tym wystąpiła z pozwem o zapłatę tej wierzytelności, jednak powództwo zostało oddalone ze względu na to, że wpis w księdze wieczystej jest niezgodny z decyzją Wojewody Poznańskiego z dnia [...] kwietnia 1948 r. utrzymanej w mocy orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. o przejęciu na cele reformy rolnej majątku Poznań – [...] zapisanego w księgach wieczystych KW nr [...] i KW [...]. W ocenie wnioskodawczyni jej interes prawny jest uzasadniony, ponieważ wynik sprawy wpłynie na skuteczne dochodzenie roszczeń.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w obszernych aktach administracyjnych wnioskodawczyni nie pojawia się na żadnym etapie postępowania jako strona, czy uczestnik postępowania administracyjnego. Wobec tego należało zbadać, czy zachodzą przesłanki z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

5 Sąd pierwszej instancji, powołując się na nadesłany przez wnioskodawczynię wyrok Sądu powszechnego wskazał, że wnioskodawczyni nie nabyła wierzytelności względem pozwanego P. R., ponieważ w dniu zawarcia umowy przelewu nie służyła już ona cedentowi, na skutek wygaśnięcia zobowiązania. Sąd powszechny wskazał, że A. O. nie mogła na podstawie umowy cesji z dnia [...] lipca 2003 r. nabyć skutecznie wierzytelności od pozwanego z tytułu ceny za zbycie nieruchomości. W sprawie zachodziła bowiem niemożność świadczenia. Jej skutkiem był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2003 r. oddalający skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r., utrzymującą w mocy decyzje z dnia [...] listopada 1991 r. i [...] czerwca 1992 r. Decyzje te stanowiły podstawę wpisu prawa własności na rzecz A. L. – F., M. S., B. S., W. L. F., P. F., I. F., M. F., P. R., S. K., M. K. do ksiąg wieczystych KW [...] oraz KW [...]. Sąd Okręgowy wskazał, że w wyniku tego wyroku zbywcom nieruchomości wskazanym w umowie sprzedaży z [...] sierpnia 1998 r., w tym cedentowi nie przysługiwał tytuł prawny, prawo własności do nieruchomości będących przedmiotem umowy z dnia [...] sierpnia 1998 r. Od tego momentu świadczenie sprzedających w postaci zbycia prawa własności stało się niemożliwe. Sąd pierwszej instancji wywiódł, że wobec przytoczonych twierdzeń zawartych w wyroku sądu powszechnego, wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego, ocenianego przez pryzmat norm prawa materialnego, w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wnioskodawczyni posiada jedynie wierzytelność względem P. R., więc jedynie prawo obligacyjne. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca zainteresowana jest jedynie zapadającymi w sprawie orzeczeniami, ze względu na możliwości skutecznego dochodzenia roszczeń od dłużnika, a nie występowaniem w sprawie w charakterze strony.

6 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła wnioskodawczyni A. O., zaskarżając je w całości i wnosząc "o uchylenie i zmianę" zaskarżonego postanowienia. Wnioskodawczyni podnosi m.in. brak konsekwencji Sądu pierwszej instancji przy ocenianiu jej stanu prawnego. Wnioskodawczyni wskazuje, że Sąd jednym razem wskazuje, że umowa cesji nie jest ważna, a następnie stwierdza, że wnioskodawczyni posiada wierzytelność względem P. R.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zgodnie z normą art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Udział w charakterze uczestnika może zgłosić (...) osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego". W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego regulująca określoną sferę stosunków społecznych. Składając wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania należy wykazać, że spełnione zostały przesłanki o których mowa w art. 33 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

9 W niniejszej sprawie skarżąca nie wskazuje przepisu prawa powszechnie obowiązującego na podstawie którego mogłaby żądać konkretnej czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami wnioskodawczyni. Wskazać należy, że rozstrzygnięcie sprawy nie przesądzi jeszcze o korzystnej dla wnioskodawczyni sytuacji prawnej. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy bowiem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję tego ministra z dnia [...] maja 2002 r., w której stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] listopada 1991 r. i [...] czerwca 1992 r., czego skutkiem było to, iż zbywcom nieruchomości wskazanym w umowie sprzedaży z dnia [...] sierpnia 1998 r. w tym cedentowi M. K. nie przysługiwał tytuł prawny, prawo własności do nieruchomości będących przedmiotem umowy z dnia [...] sierpnia 1998 r., czego konsekwencje wpłynęły na sytuacje prawną wnioskodawczyni.

10 W świetle powyższych twierdzeń należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego, ocenianego przez pryzmat norm prawa materialnego, a jedynie interes faktyczny. Wnioskodawczyni jest bowiem zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

11 Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.