Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2010 r., I OZ 680/10

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2010 r., I OZ 680/10

Sentencja

1 Dnia 28 września 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 roku sygn. akt II SA/Ol 334/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] października 2006 roku Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na bezczynność Prezydenta Miasta Elbląga w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił A.T. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 19 maja

4 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę A.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] października 2006 r., w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta Elbląga w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

5 W dniu 21 czerwca 2010 r. skarżąca przesłała do Sądu I instancji wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmującego ustanowienie pełnomocnika uprawnionego do sporządzenia skargi kasacyjnej.

6 Postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy.

7 Skarżąca złożyła sprzeciw, w którym ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie osoby uprawnionej do sporządzenia skargi kasacyjnej, zobowiązując się do przejęcia na siebie ciężaru kosztów związanych ze sporządzeniem przez nią skargi kasacyjnej.

8 Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wyjaśnił, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartym w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, utrzymującą się z dochodu z renty rodzinnej po zmarłym mężu w wysokości 1727 zł brutto. W rubryce nr 7 skarżąca nie wykazała żadnego majątku. W rubrykach nr 5 i 11 wskazała natomiast, że poszukiwania zawodowego pełnomocnika, który sporządziłby skargę kasacyjną na postanowienie wydane w niniejszej sprawie okazały się, z przyczyn niezależnych od niej, bezskuteczne. W konsekwencji, wniosła o ustanowienie przez Sąd radcy prawnego, przyjmując na siebie ciężar kosztów związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej.

9 W ocenie Sądu I instancji, z uzasadnienia wniosku oraz przesłanych pism bezsprzecznie wynika, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi jej ustanowienie zawodowego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania, co wyklucza przyznanie prawa pomocy.

10 Sąd I instancji podkreślił także, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby Sąd do wydania postanowienia o ustanowieniu dla strony zawodowego pełnomocnika, za czynności którego strona miałaby sama zapłacić. Jedyną przesłanką braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja materialna strony.

11 Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Szczegółowo przedstawiła przebieg postępowania podnosząc przede wszystkim argumenty odnośnie zasadności zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

13 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

14 Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.

15 Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

16 Rozstrzygnięcie Sądu I instancji było efektem obiektywnej oceny sytuacji majątkowej skarżącej na podstawie przedłożonych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że brak było podstaw do przyznania skarżącej pełnomocnika z urzędu. Skarżąca uzyskuje stały dochód z tytułu renty i sama nie kwestionuje, że jest w stanie ponieść koszty ustanowienia pełnomocnika. Skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że możliwość skorzystania z instytucja prawa pomocy uzależnione jest wyłącznie od możliwości finansowych strony. Jest to jedyna przesłanka jaką sąd administracyjny może brać pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku. Rozstrzygnięcie odmowne nie jest zatem w tym przypadku złą wolą sądu czy też ignorowaniem deklaracji strony o możliwości samodzielnego poniesienia kosztów pełnomocnika, a jedynie wynikiem oceny sytuacji majątkowej skarżącej i okoliczności sprawy.

17 Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.