Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r., I OZ 658/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r., I OZ 658/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1493/05 odrzucające wniosek B. H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej postanawia oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. , sygn. akt I SA/Wa 1493/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek B. H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze Jej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. W uzasadnieniu wskazano, że okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie zasługują na uwzględnienie, bowiem wniosek o jego przywrócenie jest spóźniony, gdyż wniesiony został po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 15 września 2006 r. ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, który został wyznaczony skarżącej w dniu 18 października 2006 r. przez Okręgową Radę Adwokacką w W. w osobie adwokata K. S. M.. Uwzględniając siedmiodniowy termin na doręczenie adwokatowi pisma informującego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla B. H. - Sąd przyjął, że K. S. M. został poinformowany o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 26 października 2006 r. Od tej daty miał on 30 dni na podjęcie czynności procesowych w niniejszej sprawie - w tym na ewentualne złożenie skargi kasacyjnej. W ustawowym 30 dniowym terminie - t.j. od dnia 26 października 2006 r. do dnia 24 listopada 2006 r. pełnomocnik K. S. M. nie podjął żadnych czynności w sprawie - nie wniósł skargi kasacyjnej. K. S. M. zmarł w dniu [...]. Następnie zarządzeniem ORA w W. z dnia 4 marca 2008 r. (doręczonym pełnomocnikowi dnia 7 marca 2008 r.), skarżącej został wyznaczony nowy pełnomocnik z urzędu - adwokat G. Z. Sąd I instancji stwierdził, że przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony został przez pełnomocnika skarżącej w terminie (art. 87 § 1 in fine p.p.s.a.), a jeżeli tak, to czy wniosek ten jest zasadny (art. 86 § 1 zd. 1 tej ustawy), powinno być rozważone działanie nie tylko adwokata G. Z., ale wszystkich kolejnych pełnomocników skarżącego, tj. także adwokata K. S. M. Do prawidłowego (terminowego) podejmowania czynności procesowych w imieniu strony skarżącej byli oni bowiem obowiązani w czasie od ich wyznaczenia aż do zwolnienia przez Radę Adwokacką, a ich uchybienia powinny być traktowane tak, jak uchybienia samego skarżącego (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00).W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W sprawie niniejszej nie zostało wykazane, by zaistniały wszystkie wskazane wyżej przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia. Przyczyna uchybienia terminu do złożenia kasacji ustaje w dniu, w którym pełnomocnik z urzędu dowiedział się o jego ustanowieniu, (por. post. SN z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt II UZ 122/98).Jak wynika z akt sprawy adwokat G. Z. dowiedział się o swojej funkcji w dniu 7 marca 2008 r. W tym też dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia kasacji, a zatem złożony wniosek z dnia 15 kwietnia 2008 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej jest spóźniony w świetle art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki wskazał również, iż powyższy wniosek jest także bezprzedmiotowy. Kolejny pełnomocnik ustanowiony z urzędu - adwokat G. Z. - we wniosku z dnia 15 kwietnia 2008 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie podał żadnych okoliczności, które by usprawiedliwiały nie podjęcie czynności procesowych przez pełnomocnika z urzędu adwokata K. S. M..

3 W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 37 § 1 art. 46 § 3, art. 87 § 1 i art. 244 § 2 p.p.s.a. Podano, że w dniu 18 października 2006 r. B. H. wyznaczono pełnomocnika z urzędu w osobie K. M., o czym został on poinformowany w dniu 26 października 2006 r. W dniu 4 marca 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adw. G. Z. nowym pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Powyższe zarządzenie doręczono nowemu pełnomocnikowi w dniu 7 marca 2008 r. Dnia 10 marca 2008 r. skarżącej zostało wysłane do podpisania pełnomocnictwo upoważniające nowego pełnomocnika do podejmowania czynności w jej imieniu. Skarżąca, która mieszka w Ł., stosowne pełnomocnictwo przysłała w czwartek 3 kwietnia 2008 r. Biorąc pod uwagę normalne obciążenie pracą zawodową, pełnomocnik zapozna się z aktami bez zbędnej zwłoki we wtorek 8 kwietnia 2008 r. Dnia 15 kwietnia 2008 r. pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargi kasacyjnej. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Podano dalej, że WSA w Warszawie przyjął, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia kasacji ustała w dniu, w którym pełnomocnik z urzędu dowiedział się o jego ustanowieniu. W myśl art. 37 § 1 ppsa pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Pierwszą czynnością procesową w rozpatrywanym przypadku było zbadanie akt, celem zapoznania się z materiałem sprawy, która to czynność jest niezbędna do ustalenia, jakie czynności (jeżeli w ogóle) należy podjąć w danej sprawie. Autor zażalenia stwierdził, że nie sposób przygotować jakiegokolwiek pisma procesowego bez znajomości akt sądowych sprawy, których z kolei nie można zbadać bez właściwego pełnomocnictwa udzielonego przez klienta. Orzeczenie SN z dnia 17.11.1998 r. powołane przez Sąd I instancji odnosi się do zupełnie innego układu procesowego, gdyż dotyczy pełnomocnika w procesie cywilnym. Ponadto, zgodnie z art. 46 § 3 ppsa do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. W związku z tym budzi zdziwienie stanowisko WSA, w myśl którego wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną należało wnieść w terminie 7 dni od chwili, w której pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Zważywszy, że od dnia otrzymania przez G. Z. zawiadomienia od ORA w W. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu do dnia otrzymania pełnomocnictwa od skarżącej minęło 27 dni, zachowanie terminu 7 dniowego na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną nie było możliwe. Przede wszystkim jednak w myśl art. 244 § 2 ppsa ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata. Zatem zgodnie z powyższym przepisem, jedynym prawidłowym następstwem czynności ustanowienia adwokata przez ORA, jako pełnomocnika z urzędu, jest udzielenie temu adwokatowi pełnomocnictwa przez osobę, dla której tenże adwokat został ustanowiony. Dopiero po utrzymaniu pełnomocnictwa adwokat, zgodnie z obowiązującymi przepisami, może dokonywać czynności, w tym także badać akta, w imieniu strony, której tego adwokata wyznaczono. Taki pogląd jest ugruntowany nie tylko w judykaturze, ale również w doktrynie (patrz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Tadeusza Wosia, Warszawa 2005, s. 629). G. Z., jak podano, stosowne pełnomocnictwo uzyskał 3 kwietnia 2008 r. Zbadał akta po upłynięciu dwóch dni roboczych od otrzymania stosownego pełnomocnictwa, co należy, wziąwszy pod uwagę normalne obciążenie pracą zawodową, potraktować jako działanie bez zbędnej zwłoki.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Stosownie do treści art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

6 W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

7 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg w dniu 7 marca 2008 r. tj. w dniu w którym kolejny pełnomocnik skarżącej - adw. G. Z. dowiedział się o swojej funkcji. Moment ustania przyczyny uchybienia terminu i bieg terminu z art. 87 § 1 P.p.s.a. powinien być liczony od momentu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość do reprezentowania skarżącej, czyli od momentu podpisania dla niego pełnomocnictwa.

8 Niezależnie jednak od powyższego stwierdzenia, przyjąć należy, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniesiony w dniu 15 kwietnia 2008 r. jest spóźniony z uwagi na ustanie przyczyny uchybienia terminu w dniu 3 kwietnia 2008 r. (dzień otrzymania przez adw. G. Z. podpisanego pełnomocnictwa).

9 Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. odrzucił wniosek skarżącej.

10 W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.