Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2024 r., I OW 73/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2024 r., I OW 73/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta R. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta R. a Burmistrzem Miasta T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.J. w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, zasiłku stałego oraz objęcia pomocą w formie ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: wskazać Burmistrza Miasta T. jako organ właściwy w sprawie.

Uzasadnienie

2 Pismem z 3 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta R. (dalej także: "wnioskodawca") złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta R. a Burmistrzem Miasta T. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.J. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej, przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, zasiłku stałego, objęcia pomocą w formie ubezpieczenia zdrowotnego oraz refundacji przyznanej pomocy w formie usług opiekuńczych.

3 W uzasadnieniu wniosku wskazano, że M.J. jest osobą bezdomną, przez co w ocenie wnioskodawcy organem właściwym jest organ gminy ostatniego miejsca jej zameldowania na pobyt stały, tj. Burmistrz Miasta T.

4 W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta T. podniósł, że wymieniony nie jest osobą bezdomną, zaś jego zameldowanie na pobyt stały na terenie gminy T. miało charakter omyłkowy.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

7 Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny - art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 ppsa. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy, zatem spór ma charakter negatywny.

8 Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.; dalej: "ups") reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie do art. 101 ust. 2 ups, w przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały. Jak z kolei wynika z art. 101 ust. 6 ups, dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki.

9 W pierwszej kolejności należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy, w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Burmistrza Miasta T. z 25 kwietnia 2024 r., znak: DPS.4447.3.2024.EK, którą M.J. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych fizycznie na okres od 29 kwietnia 2024 r. do bezterminowo. Tym samym w sprawie aktualizuje się przesłanka z art. 101 ust. 6 ups i tak długo jak powyższa decyzja pozostaje w obrocie prawnym, organem właściwym w sprawach z zakresu pomocy społecznej, dotyczących M.J. pozostaje organ który skierował wymienionego do domu pomocy społecznej, tj. Burmistrz Gminy T. Fakt zameldowania M.J. nie ma zatem znaczenia w sprawie.

10 Końcowo jeszcze należy zauważyć, że w świetle powyższych okoliczności wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w zakresie skierowania do domu pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, gdyż decyzja w tej sprawie została już wydana. W zakresie refundacji przyznanej pomocy w formie usług opiekuńczych Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że spory wynikłe na tym tle stanowią sprawę cywilną, a nie administracyjną, a zatem nie podlegają orzecznictwu sądów administracyjnych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OW 10/24 i powołane tam orzecznictwo).

11 W konsekwencji uznać należy, że skoro M.J. został skierowany do domu pomocy społecznej przez Burmistrza Miasta T., to zgodnie z art. 101 ust. 6 ups ten organ jest organem właściwym we wszystkich dotyczących wymienionego sprawach z zakresu pomocy społecznej.

12 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.