Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2020 r., I OW 30/20

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2020 r., I OW 30/20

Sentencja

1 Dnia 7 października 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą [...] a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do uregulowania sytuacji pojazdu postanawia: wskazać Naczelnika [...]Urzędu Celno – Skarbowego w [...] jako organ właściwy w sprawie.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 5 lutego 2020 r. Starosta [...] zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy organem wnioskującym a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej zwanym organem celnym), poprzez wskazanie organu właściwego do uregulowania sytuacji samochodu osobowego marki [...] o nr VIN: [...], który nie posiada tablic rejestracyjnych, zgodnie z przepisami prawa celnego.

3 W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 21 sierpnia 2019 r. Komenda Powiatowa Policji w [...] wydała - na podstawie art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 110), zwanej dalej p.r.d. - dyspozycję usunięcia opisanego na wstępie pojazdu na parking strzeżony prowadzony przez powiat [...]. W momencie wydania dyspozycji usunięcia ww. pojazdu jego właścicielem był P.G. zam. [...]. Przedmiotowy pojazd został oznaczony tablicami rejestracyjnymi, pochodzącymi od innego samochodu (notatka urzędowa KPP w [...] z dnia 11 września 2019 r.). W celu ustalenia - w oparciu o posiadany nr VIN - danych dotyczących rejestracji bądź wyrejestrowania samochodu osobowego marki [...], wystąpiono ze stosownym zapytaniem do Centralnego Rejestru Pojazdów w Niemczech. Z uwagi na brak odpowiedzi, podjęto próbę ustalenia kraju rejestracji przy pomocy stron internetowych oferujących raporty historii pojazdów. W efekcie zwrócono się do Państwowej Służby Ruchu Drogowego (RDW) w Holandii, która poinformowała że ww. samochód został wyrejestrowany 30 sierpnia 2016 r. Ostatecznie ustalono, że w/w pojazd nie figuruje w ogóle w Systemie Informacyjnym Schengen oraz w systemie informatycznym Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

4 W związku z powyższym, na podstawie art. 130a ust. 5f w związku z ust. 10b p.r.d., w dniu 12 grudnia 2019 r. organ wnioskujący wystąpił do organu celnego z wnioskiem o uregulowanie sytuacji przedmiotowego pojazdu. W odpowiedzi organ celny wskazał, że w opisanym przypadku nie zachodzi potrzeba regulowania sytuacji przedmiotowego pojazdu zgodnie z przepisami prawa celnego.

5 Poglądu tego nie podzielił jednak organ wnioskujący, twierdząc, że w sprawie stan faktyczny wypełnia przesłankę z art. 130a ust. 10b p.r.d.

6 W odpowiedzi na wniosek organ celny wniósł o jego oddalenie. Wskazał m.in., że kwestią zasadniczą w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy przedmiotowy samochód został wprowadzony na obszar celny Unii Europejskiej z naruszeniem przepisów celnych, bądź usunięty spod dozoru celnego. Regulowanie sytuacji prawnej towaru, zgodnie z przepisami prawa celnego, ma bowiem miejsce w przypadku nieprawidłowego postępowania osoby, na której ciążą obowiązki wynikające z przepisów celnych i dotyczy to tylko towarów o statusie nieunijnym.

7 Zdaniem organu celnego, w niniejszej sprawie pojazd nie był przedmiotem wywozu z obszaru celnego Unii ani przywozu na ten obszar. Żadne dowody nie wskazywały bowiem, by miał on opuścić obszar celny Unii (wszystkie zgromadzone w sprawie dowody wskazywały, że był on zarejestrowany i użytkowany w krajach należących do Unii Europejskiej). W związku z tym, w myśl art. 5 pkt 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. 269 s. 1 z późn. zm.), posiadał on unijny status celny. W konkluzji zatem organ celny podnosił, że wykładnia celowościowa przepisu art. 130a ust. 10b p.r.d. prowadziła do wniosku, iż przepis ten nie dotyczył pojazdów posiadających status towaru unijnego.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe lub kompetentne do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy lub kompetentny do jej załatwienia (spór negatywny).

10 W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Starostą [...]m a Naczelnikiem [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] był negatywnym sporem kompetencyjnym, gdyż żaden z w/w organów nie uznawał się za właściwy do uregulowania sytuacji wskazanego we wniosku pojazdu.

11 Wobec powyższego, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 130a ust. 10b p.r.d., jeżeli pojazd usunięty w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celno-skarbowego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Zarówno zatem wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzą do wniosku, że w przypadku gdy dany pojazd (usunięty z drogi) nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej, właściwym do uregulowania jego sytuacji jest organ celno-skarbowy.

12 Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny i - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wypełniał przesłankę powołanego wyżej przepisu.

13 Dla oceny konieczności podjęcia stosownych czynności i ustalenia właściwości organu bez znaczenia była przy tym okoliczność, że przedmiotowy samochód osobowy marki [...] o nr VIN: [...] został wyprodukowany na terenie Unii Europejskiej (Niemcy) i do dnia 30 sierpnia 2016 r. był zarejestrowany w Holandii oraz to, iż nigdy nie opuścił obszaru Unii. Istotną bowiem była w tym przypadku okoliczność, że w chwili usunięcia z drogi pojazd ten nie był zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Zaistniała sytuacja uzasadniała zatem zastosowanie w niniejszej sprawie art. 130a ust. 10b p.r.d., który to przepis – stanowiąc wyjątek od generalnej zasady - przewiduje właściwość naczelnika urzędu celno-skarbowego do załatwienia sprawy, tj. uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi tak, aby możliwe było podjęcie dalszych czynności związanych z orzeczeniem przepadku tego pojazdu.

14 Należy dodać w tym miejscu, że zagadnienie związane z właściwością organów na tle regulacji przewidzianej w art. 130a ust. 10b p.r.d. wielokrotnie było już przedmiotem sporów kompetencyjnych rozpoznawanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w tej materii zajmuje jednolite stanowisko, wskazujące na właściwość w takiej sytuacji organów celno-skarbowych (por. postanowienia NSA: z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OW 227/12; z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt I OW 287/13; z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I OW 232/14 i I OW 233/14; z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt I OW 130/16; z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OW 173/16; z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I OW 255/16; z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I OW 43/18; z dnia 20 stycznia 2020 r., sygn. akt I OW 199/19 oraz z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OW 290/19 – dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

15 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.