Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2016 r., I OW 152/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2016 r., I OW 152/16

Sentencja

1 Dnia 30 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu Wrocławskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Dzierżoniowskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. H. w sprawie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Uzasadnienie

2 Starosta Powiatu Wrocławskiego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu

3 postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz

4 art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami

5 administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) wniósł o

6 rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu kompetencyjnego

7 ze Starostą Powiatu Dzierżoniowskiego, przez wskazanie organu właściwego

8 do rozpoznania wniosku T. H., w sprawie przyznania zwrotu wydatków

9 i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi.

10 W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 10 lipca 2014 r. Starosta Powiatu

11 Dzierżoniowskiego przekazał według właściwości Staroście Powiatu Wrocławskiego,

12 wniosek T. H. o przyznanie w trybie art. 102 ustawy z dnia 17

13 czerwca1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 poz. 599

14 ze zm.) kosztów dozoru pojazdów przechowanych na terenie parkingu prowadzonego

15 w Jordanowie Śląskim.

16 W dniu 10 października 2014 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego przekazał w/w

17 wniosek do Starosty Powiatu Dzierżoniowskiego wskazując, iż wszystkie pojazdy będące

18 w posiadaniu T. H. zostały usunięte z drogi na terenie powiatu

19 dzierżoniowskiego, a zatem właściwy do rozpatrzenia wniosku jest Starosta Powiatu

20 Dzierżoniowskiego.

21 W dniu 24 grudnia 2014 r. T. H. wystąpił ponownie bezpośrednio

22 do Starosty Powiatu Wrocławskiego z wnioskiem o przyznanie kosztów dozoru

23 i przechowywania pojazdów.

24 We wniosku wskazano, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt [...] oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r.

25 (nr [...]) Starosta Powiatu Wrocławskiego odmówił przyznania

26 kosztów dozoru, wskazując, iż nie jest organem właściwym do rozpoznania zgłoszonego

27 żądania, uzasadniając, iż kompetencje Starosty w rozpoznawanej sprawie wyznacza

28 zakres terytorium, w obszarze którego Starosta ma legitymację do działania

29 i podejmowania władczych rozstrzygnięć. Wnioskodawca podał, że w uzasadnieniach

30 rozstrzygnięć przyjęto, że to miejsce usunięcia pojazdu decyduje o tym, który organ jest

31 właściwy do orzekania w sprawie kosztów przechowywania pojazdów.

32 1

33 Sygn. akt I OW 152/16

34 Starosta Powiatu Wrocławskiego wskazał, że nie może orzekać wobec pojazdów

35 usuniętych z dróg, nie zlokalizowanych w granicach administracyjnych powiatu

36 wrocławskiego. W ocenie organu, stanowiska powyższego nie zmienia fakt prowadzenia

37 działalności gospodarczej na terenie powiatu wrocławskiego, albowiem Starosta,

38 wykonując zadanie publiczne realizuje je z udziałem podmiotów spoza tej administracji,

39 jednakże wyznaczonych przez tenże organ. Wobec nieistnienia stosunku

40 administracyjnego pomiędzy T. H., który nie był wytypowany

41 do usuwania pojazdów z dróg powiatu wrocławskiego, brak jest podstaw dla przyjęcia

42 konieczności zwrotu kosztów wykonywania zadania publicznego, nie objętego

43 kompetencją Starosty Wrocławskiego. Skoro miejsce zdarzenia oraz wykonania usługi,

44 polegającej na usunięciu pojazdu nastąpiło na terenie powiatu dzierżoniowskiego tylko

45 ten powiat jest zobowiązany do ponoszenia kosztów dozoru. Pogląd przeciwny

46 sprzeczny byłby z istotą i ratio legis przepisów, dotyczących konieczności realizacji

47 zadania publicznego, polegającego na usuwaniu pojazdów i orzekaniu o ich przepadku.

48 W ocenie organu, kompetencje starosty wyznacza zasięg terytorialny, tj. miejsce w

49 którym usunięto pojazd i gdzie nastąpiło zdarzenie, powodujące powstanie konieczności

50 przechowywania pojazdów. Zdaniem organu pogląd o tym, iż kompetencje danego

51 organu wyznacza miejsce usunięcia pojazdu jest uzasadniony choćby brzmieniem

52 art. 6106 § 2 k.p.c., który wyraźnie określa, iż właściwość miejscową sądu w sprawach

53 przepadku pojazdów, ustala się ze względu na miejsce, z którego usunięto pojazd.

54 W odpowiedzi na wniosek Starosta Dzierżoniowski wniósł o umorzenie

55 postępowania lub też o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku

56 T. H. o zwrot wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów

57 usuniętych z drogi, jest Starosta Powiatu Wrocławskiego.

58 W uzasadnieniu odpowiedzi Starosta Dzierżoniowski potwierdził okoliczności

59 stanu faktycznego sprawy i wskazał, że z wniosku o rozstrzygnięcie sporu

60 kompetencyjnego wynika, że wnioskodawca prowadził postępowanie administracyjne

61 w sprawach dotyczących wszystkich pojazdów wskazanych we wniosku T.

62 H. i wydał w tych sprawach rozstrzygnięcia. We wniosku wskazano bowiem

63 na numery decyzji z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...])

64 oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]), chociaż

65 rozstrzygnięć tych nie dołączono do wniosku.

66 Zdaniem Starosty Dzierżoniowskiego, jeśli wnioskodawca wydał rozstrzygnięcia

67 w sprawie wniosku strony, to należy przyjąć, że organ ten posiada postanowienia sądu

68 Sygn. akt I OW 152/16

69 o orzeczeniu przepadku tych pojazdów na rzecz powiatu wrocławskiego, bowiem

70 przedmiotowe rozstrzygnięcia powinny być podejmowane dopiero po zakończeniu

71 postępowania w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu (art. 130 a

72 ust. 10 lit. f ustawy Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.).

73 Wskazane wyżej okoliczności stanowią podstawę do umorzenia niniejszego

74 postępowania, bowiem wnioskodawca prowadząc postępowanie administracyjne

75 i wydając rozstrzygnięcia w sprawie wniosku T. H., uznał swoją

76 właściwość i wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego jest

77 bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji decyzja organu może zostać poddana kontroli

78 jedynie w drodze instancji i wówczas organ wyższego stopnia będzie orzekał

79 o właściwości lub jej braku (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15 września 2008 r.,

80 sygn. akt II OW 59/08 i postanowienie NSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2007 r.,

81 sygn. akt I OW 94/06).

82 Starosta Dzierżoniowski dodał, że gdyby w ocenie Sądu wniosek o umorzenie

83 postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie, to organem właściwym do rozpoznania

84 wniosku strony, jest Starosta Powiatu Wrocławskiego. Uzasadniając swoje stanowisko

85 wskazał, że Starostę Dzierżoniowskiego nigdy nie łączyła z T. H.

86 umowa o usuwanie pojazdów z dróg powiatu dzierżoniowskiego i na ich przechowywanie

87 na prowadzonym przez niego parkingu. Pojazdy wymienione we wniosku T.

88 H. zostały przez niego usunięte z terenu Powiatu Dzierżoniowskiego na teren

89 Powiatu Wrocławskiego na zlecenie Policji, na podstawie łączącej ich umowy. W związku

90 z powyższym powiat dzierżoniowski nie uzyskał prawa własności do tych pojazdów.

91 Starosta Dzierżoniowski wskazał, że w kwestii dotyczącej właściwości miejscowej

92 starosty w sprawach opłat z tytułu usuwania i przechowywania pojazdów wypowiedział

93 się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 maja 2012 r.,

94 sygn. akt I OW 38/12. W uzasadnieniu do tego postanowienia NSA wskazał na art. 130a

95 ust.10g ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiący, że jednostka prowadząca parking

96 strzeżony w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10

97 ww. przepisu, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę. W ocenie NSA

98 z przepisu tego należy wnosić, że tym właściwym miejscowo starostą jest starosta

99 powiatu, na obszarze którego przechowywany jest pojazd. W uzasadnieniu do tego

100 postanowienia Sąd zawarł ponadto następującą tezę - "Ponieważ właściwość miejscowa

101 starosty, wykonującego orzeczenie sądu musi umożliwiać mu wykonywanie prawa

102 miejscowego obowiązującego w danym powiecie, właściwość miejscowa tego organu

103 3

104 Sygn. akt I OW 152/16

105 musi odpowiadać właściwości miejscowej rady powiatu, która uchwaliła to prawo.

106 Zarówno organem powołanym do wniesienia do sądu wniosku o orzeczenie przepadku

107 usuniętego z drogi pojazdu, właściwym jest starosta miejsca przechowywania pojazdu,

108 jak i jest on właściwy do orzekania w sprawie kosztów z tytułu przechowywania

109 w/w pojazdu".

110 Starosta Dzierżoniowski zaznaczył, że nie posiada akt przedmiotowej sprawy,

111 bowiem wszelkie dokumenty związane z pojazdami zostały przekazane T.

112 H. przy piśmie z dnia 6 listopada 2014 r.

113 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

114 Zgodnie z art. 4 p.p.s.a sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość

115 między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi

116 kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory

117 kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór

118 o właściwość ma miejsce wtedy gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania

119 organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania

120 i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą

121 zajmują lub odmawiają zajęcia co najmniej dwa organy. A zatem wtedy,

122 gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy tożsamej strony

123 (stron), dotyczącej tego samego podmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy

124 prawnej. Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy

125 administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania, albo w której

126 odmówiono nadania biegu postępowaniu. Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.,

127 Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie z innych

128 przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten na mocy art. 64 § 3 p.p.s.a.

129 ma odpowiednie stosownie do postępowania wszczętego wnioskiem. Przez spór,

130 o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa

131 ograny administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo

132 każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Spór może powstać

133 w sprawie z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organ administracji

134 (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, B. Dauter, B.

135 Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd II, str. 32).

136 Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że w przedmiotowej

137 sprawie, na tle konkretnej sprawy z zakresu administracji publicznej, powstał negatywny

138 Sygn. akt I OW 152/16

139 spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Powiatu

140 Dzierżoniowskiego, o to który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku T.

141 H. o zwrot wydatków i wynagrodzenie z tytułu dozoru pojazdów usuniętych

142 z drogi. Wobec wydania przez Starostę Powiatu Wrocławskiego postanowienia z dnia 18

143 grudnia 2015 r. o odmowie przyznania kosztów za usunięcie i przechowywanie, a także

144 wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki [...]

145 o nr rejestracyjnym [...], spór kompetencyjny przestał być aktualny. Jeden

146 z organów administracji - Starosta Powiatu Wrocławskiego wydał orzeczenie, zatem

147 uznał swą właściwość. Decyzja ta mogła zostać poddana kontroli w drodze instancji

148 i wówczas organ wyższego stopnia winien orzec o właściwości organu I instancji

149 do rozpoznania wniosku, bądź jej braku. W tym zakresie, jedynie na marginesie Naczelny

150 Sąd Administracyjny podnosi, że Starosta Powiatu Wrocławskiego już w dniu [...] marca

151 2015 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania zainicjowanego w/w wnioskiem

152 T. H., która to decyzja została uchylona przez SKO we Wrocławiu

153 i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w których to orzeczeniach

154 organy nie wyraziły wątpliwości w zakresie właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny

155 jednocześnie wskazuje, że organ drugiej instancji w stanie faktycznym i prawnym tej

156 sprawy, miał obowiązek w toku kontroli instancyjnej, wypowiedzieć się w zakresie

157 właściwości organu I instancji.

158 Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek

159 Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 19 lipca 2016 r., o rozstrzygnięcie negatywnego

160 sporu kompetencyjnego, jest bezprzedmiotowy w sytuacji wydania decyzji w sprawie,

161 której dotyczy wniosek.

162 Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161

163 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. 1

164 5