Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., I OSK 83/09

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., I OSK 83/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska NSA Leszek Kiermaszek Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 102/08 w sprawie ze skargi K. K. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 102/08, po rozpoznaniu skargi K. K. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia [...] stycznia 2008 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchylił zaskarżoną decyzję.

3 Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

4 Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania K. i T. K., dodatku mieszkaniowego.

5 W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a potwierdzonych przez zarządcę domu, wynika, iż została przekroczona powierzchnia normatywna mieszkania. Powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez wnioskodawców wynosi [...] m2. Wobec tego dodatek mieszkaniowy mógłby być przyznany pod warunkiem, że powierzchnia użytkowa lokalu nie przekroczyłaby powierzchni normatywnej o więcej niż 30%. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia lokalu mieszkaniowego dla rodziny 3 - osobowej wynosi 45m2, a zwiększona o 30% - 58,50m2 (45m2+30%=58,50m2). Z powyższego wyliczenia wynika, że dopuszczalna powierzchnia lokalu, która uprawniałaby K. i T. K. do uzyskania dodatku mieszkaniowego wynosi 58,50m2. Tymczasem zajmowany lokal ma powierzchnię [...] m2, co oznacza że nie przysługuje dodatek mieszkaniowy, mimo iż wnioskodawcy spełniają kryteria dochodowe.

6 Ponadto organ II instancji wskazał, że brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bowiem w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej "L." nie występują lokale, w których udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%, co potwierdzają dane wykazane we wniosku. Nie ma wpływu na rozstrzygnięcie fakt, że powierzchnia lokalu została przekroczona o niewielki metraż, skoro ustawa precyzyjnie określa powierzchnię warunkującą przyznanie dodatku i przekroczenie powierzchni normatywnej skutkuje odmową przyznania dodatku mieszkaniowego. Do celów przyznania dodatku mieszkaniowego przyjmuje się powierzchnię wynikającą z posiadanego do lokalu tytułu prawnego. Podstawę przyznania dodatku stanowią bowiem wydatki ponoszone w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, do których zaliczamy czynsz naliczany od powierzchni użytkowej lokalu wynikającej z zawartej umowy. Powierzchnia ta wpisywana jest we wniosku, a wniosek w tej części potwierdza zarządca. Organ przyznający dodatek mieszkaniowy nie jest właściwy do przyjęcia innej powierzchni, niż tej, która wynika z materiału dowodowego.

7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu stwierdziło, że odwołujący, mimo wezwania organu l instancji, nie dostarczyli dowodów potwierdzających występowanie w rodzinie niepełnosprawności wymagającej zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że kwestią sporną w sprawie jest powierzchnia normatywna lokalu skarżących.

9 Sąd I instancji wskazał, że organy administracji publicznej przyjęły powierzchnię lokalu skarżących na podstawie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 19 października 2007 r., potwierdzonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "L." w Z. Tymczasem skarżący kwestionowali powierzchnię wskazaną we wniosku, podnosząc, iż jest ona mniejsza. Sąd wskazał ponadto, że w sytuacji gdy dana okoliczność jest kwestionowana przez stronę, to obowiązkiem organu administracji jest wyjaśnić tę okoliczność w zakresie niezbędnym do prawidłowego załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy, nie wystąpił do Spółdzielni Mieszkaniowej "L." w Z. o wyjaśnienie powyżej kwestii, w szczególności poprzez ustalenie, czy pracownik Spółdzielni nie wpisał omyłkowo błędnej powierzchni lokalu. Sam fakt podpisania wniosku przez skarżących nie oznacza, w ocenie Sądu, że nie mogą kwestionować danych w nich zawartych. W aktach sprawy brak jest także tytułu prawnego skarżących do lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z., na podstawie którego można ustalić powierzchnię tego lokalu. Z akt sprawy nie wynika, aby organy administracji zwróciły się do stron o załączenie takiego dokumentu (np. decyzji o przydziale własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, czy też innego dokumentu potwierdzającego prawo skarżących do lokalu). Dopiero zebrany w sposób prawidłowy materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do rozstrzygnięcia sprawy.

10 Organy obu instancji przyjęły, że w zasobach mieszkaniowych Spółdzielni Mieszkaniowej "L." w Z. nie występują lokale, których udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zauważył, że w uzasadnieniu decyzji organy administracji nie odwołały się do żadnych dowodów potwierdzających to stanowisko, a z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie oparły powyższe twierdzenie.

11 Zdaniem Sądu I instancji, organy nie uzasadniły swojego stanowiska w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a., a ponadto zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

12 Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, zaskarżając wyrok w całości.

13 Wnoszący skargę kasacyjną przedmiotowemu wyrokowi zarzucił:

14 1) naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

15 - art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu wskutek błędnego przyjęcia, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do wniosku, że K. i T. K. nie spełniają warunków ustawowych do przyznania dodatku mieszkaniowego;

16 - art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a., polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że przy wydaniu decyzji naruszono ogólne zasady Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, gdy tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, a jego ocena jest logiczna i szczegółowo uzasadniona;

17 - art. 151 P.p.s.a. przez niezastosowanie normy tego przepisu, kiedy to skarga jako nieuzasadniona winna być oddalona.

18 W oparciu o powyższe zarzuty Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o:

19 1) o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi T. i K. małż. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...];

20 2) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi;

21 3) zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego.

22 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego K. i T. K. określili powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu na [...] m2. Wielkość tej powierzchni została potwierdzona przez Spółdzielnię Mieszkaniową "L." w Z., natomiast skarżący zakwestionowali podaną we wniosku powierzchnię dopiero w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. Ponadto, nie przedstawili żadnych dowodów na okoliczność, iż faktyczna powierzchnia użytkowana zajmowanego przez nich lokalu jest mniejsza od tej określonej we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu nie podzieliło również poglądu Sądu odnoszącego się do konieczności włączenia do akt sprawy tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego skarżących. Tytuł prawny do lokalu K. i T. K. został określony we wniosku o dodatek mieszkaniowy i zasadą jest, że to z niego wynika powierzchnia lokalu, na podstawie której liczony jest czynsz stanowiący wydatek przyjmowany do celów obliczania dodatku mieszkaniowego. Skoro wnioskodawcy podali we wniosku powierzchnię [...] m2 i wielkość tę potwierdził zarządca budynku, to brak było podstaw do żądania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego.

24 W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. K. i T. K. wnieśli o jej odrzucenie.

25 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, przesłanki nieważności postępowania wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – P.p.s.a. Z tego względu przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, związany był granicami skargi kasacyjnej.

26 Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jej istota sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.

27 Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), określa m.in. w załączniku nr 1 wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (§1 pkt 3), z którego wynika, że dane dotyczące powierzchni użytkowej lokalu w tym łącznej powierzchni pokoi i kuchni potwierdza zarządca domu. W niniejszej sprawie Spółdzielnia Mieszkaniowa "L." w Z. potwierdziła wskazaną powierzchnię użytkową lokalu, tj. [...] m2. Na powyższą okoliczność wskazuje również załączony do skargi kasacyjnej wynik pomiaru powierzchni użytkowej mieszkania K. i T. K. wykonany w dniu 6 lutego 2008 r., z którego jednoznacznie wynika, że powierzchnia lokalu nie uległa zmianie. Tym samym za nieuzasadnione należy uznać twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie mógł stanowić podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku.

28 Okoliczności te zostały ustalone w toku postępowania administracyjnego i znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu, co czyni niesłusznym zarzut Sądu I instancji, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa nie dokonało właściwych ustaleń. Organ właściwie zgromadził i ocenił materiał dowodowy, a zatem brak było podstaw do żądania od strony tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, określającego powierzchnię lokalu.

29 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ zasadnie zakwestionował również w skardze kasacyjnej stanowisko Sądu I instancji w kwestii naruszenia art. 107 § 3 kpa, bowiem w uzasadnieniu wydanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu odniosło się do podniesionych zarzutów w sposób wyczerpujący.

30 W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego rację ma sporządzający skargę kasacyjną, że K. i T. K. nie spełniają warunków ustawowych do przyznania dodatku mieszkaniowego.

31 Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W niniejszej sprawie dla 3-osobowej rodziny skarżących normatywna powierzchnia lokalu mieszkaniowego wynosi 45m2, a zwiększona o 30% - 58,50m2. Wobec jej przekroczenia brak zatem było podstaw do przyznania świadczenia na podstawie przepisów cytowanej ustawy.

32 Nieuzasadnione są ponadto twierdzenia Sądu I instancji o braku dowodów na okoliczność występowania w zasobach mieszkaniowych Spółdzielni Mieszkaniowej "L." lokali, których udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej nie przekracza 60%. Wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, stanowiący załącznik do rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych jednoznacznie wskazuje, iż konieczność wpisu łącznej powierzchni pokoi i kuchni występuje jedynie w przypadku przekroczenia powierzchni normatywnej o 30%, ale nie więcej niż o 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. Tym samym organ nie miał obowiązku zawarcia takiego zapisu w sytuacji, gdy lokal nie spełniał takiego warunku.

33 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, nie mając wątpliwości w zakresie ustaleń stanu faktycznego i nie stwierdzając naruszeń przepisów postępowania, na podstawie art. 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę kasacyjną poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalił skargę.

34 Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu zwrotu kosztów postępowania.