Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2018 r., I OSK 713/16
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2018 r., I OSK 713/16Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 622/15 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 17 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 622/15 oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy.
3 W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:
4 Starosta [...] decyzją z [...] czerwca 2014 r., działając na podstawie art. 5 ust. 5 w związku z art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 211, poz. 1228 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.o.u", orzekł o zatrzymaniu J. K. prawa jazdy kategorii B o numerze [...] wydanego w dniu [...] grudnia 2000 r. przez Starostę [...]ego. Decyzja powyższa wydana została na skutek ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2012 r. uznającej J. K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
5 J. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że prawo jazdy jest mu potrzebne do przemieszczania się z niepełnosprawnym synem B. K., którym się opiekuje. Wyjaśnił również, że co miesiąc wysyła za pośrednictwem komornika sądowego kwotę od [...] do [...] zł tytułem zobowiązania alimentacyjnego wobec syna M. K., gdyż nie jest w stanie płacić więcej. Podniósł, że nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na opiekę nad niepełnosprawnym synem w związku z czym pobiera świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] zł.
6 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]ego. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie art. 5 ust. 5 u.p.o.u nie jest decyzją uznaniową. Przesłanką do jej wydania jest wniosek organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy kierowany do starosty na podstawie art. 5 ust. 3b u.p.o.u, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna. Zatem związany charakter takiej decyzji uniemożliwia organowi badanie zasadności uznania odwołującego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jego stanu majątkowego, zdrowotnego czy też częstotliwości spełniania świadczeń alimentacyjnych.
7 J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze zarzucił naruszenie art. 5 ust. 5 u.p.o.u., który zawiera analogiczną normę do zamieszczonej w art. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, a która została uznana za niekonstytucyjną. Ponadto ujawniły się nowe okoliczności i dowody nieznane organowi orzekającemu, które świadczą o braku przesłanek do uznania skarżącego za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
8 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 17 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 622/15 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że z art. 5 ust. 3b u.p.o.u. jednoznacznie wynika, że dopiero wówczas, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje do starosty wniosek o zatrzymanie mu prawa jazdy, dołączając do niego odpis ww. decyzji. Badaniu przez organ podlega zatem, czy istnieje w obrocie prawnym ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Z akt sprawy wynika, że wydana wobec skarżącego decyzja Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2012 r. nr [...] o uznaniu go za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna. Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej skarżącego, jednakże z woli ustawodawcy zaniechanie przez dłużnika alimentacyjnego współpracy z właściwymi organami i uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu, prowadzące do uznania za osobę uchylająca się od zobowiązań alimentacyjnych, wyklucza skuteczne powoływanie się na tego rodzaju argumenty. Dopiero wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych mogłoby doprowadzić do wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy i uchylenie decyzji rozstrzygającej tę sprawę. Wskazane natomiast przez skarżącego argumenty zmierzające do wykazania, że prawo jazdy jest mu niezbędne, nie mogły mieć znaczenia prawnego. Ustawa wymienia bowiem enumeratywnie w art. 5 ust. 6 u.p.o.u. przesłanki pozwalające na uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Przesłanki te jednak nie wystąpiły w niniejszej sprawie.
10 Sąd wyjaśnił, że odwołanie się skarżącego do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 2009 r. sygn. akt P 46/07 nie mogło przynieść zamierzonego skutku, gdyż wyrok ten odnosił się do innego stanu prawnego. Sąd wyjaśnił różnicę między aktualnie obowiązującą regulacją, dotycząca zatrzymania prawa jazdy osobie uznanej za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych i regulacją poprzednią uznaną za niekonstytucyjną. W ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alienacyjnych dłużnik ma możliwość podjęcia obrony przed zagrożeniem surową sankcją zatrzymania prawa jazdy. Sankcja ta zaś dotyczy osób, których zachowanie cechuje m. in. brak woli współpracy z właściwymi organami.
11 J. K., reprezentowany przez adwokata P. H., wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości. W skardze zarzucił naruszenie:
12 - prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 5 ust. 5 u.p.o.u. pomimo jego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż jego budowa jest identyczna jak art. 5 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732), który został uznany za niekonstytucyjny;
13 - prawa procesowego art. 125 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) polegający na zaniechaniu zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w przedmiocie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, która zawisła przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygnaturą akt [...], a także do zakończenia toczącego się postępowania wznowieniowego w związku z decyzją Burmistrza Miasta w [...] z [...] czerwca 2012 r. nr [...] uznającą skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, albowiem rozstrzygnięcia, które zapadną mogą mieć decydujący wpływ na wynik sprawy.
14 Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
15 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że wyrokiem z 22 września 2009 r. w sprawie P 46/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 732) jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wyrok ten, w ocenie skarżącego, ma zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał ponadto, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się sprawa o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego. Wygaśnięcie tego obowiązku będzie oznaczało utratę statusu dłużnika alimentacyjnego. Postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym ma zatem bezpośredni wpływ na wynik niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji powinien zatem zawiesić postępowanie i do czasu uzyskania wiedzy na temat tego, czy na skarżącym spoczywa obowiązek alimentacyjny i czy decyzja Burmistrza Miasta [...] została utrzymana w mocy.
16 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku nie udzieliło odpowiedzi na ww. skargę kasacyjną.
17 Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 713/16 Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
18 W piśmie z [...] stycznia 2018 r. skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dołączonego do pisma dokumentu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2016 r. w sprawie [...] ustalającego, że obowiązek alimentacyjny J. K. w stosunku do M. K. wynikający z ugody zawartej między stronami przed Sądem Rejonowym w [...] w dniu [...] stycznia 2004 r. w sprawie [...] wygasł z dniem [...] grudnia 2014 r.
19 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
20 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
21 Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Postępowanie kasacyjne opiera się zatem na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Sąd kasacyjny, w odróżnieniu od Sądu pierwszej instancji, nie analizuje całokształtu sprawy z punktu widzenia stanu prawnego, będącego podstawą zaskarżonego orzeczenia, bada natomiast zasadność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Stąd też zakres kontroli sądowej jest wyraźnie określony i ogranicza się do wskazanych przez stronę skarżącą kasacyjnie przyczyn wadliwości prawnej kwestionowanego wyroku. Jedynie w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania sądowego, określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a., Sąd kasacyjny byłby uprawniony do podjęcia działań z urzędu, czyli niezależnie od zarzutów podniesionych w środku odwoławczym. W rozpatrywanej sprawie, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skarga kasacyjna podlegała rozpatrzeniu w granicach przytoczonych w niej podstaw.
22 W nawiązaniu do powyższych uwag podkreślenia wymaga kwestia poprawnego sformułowania zarzutów kasacyjnych - zarówno poprzez wskazanie konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, jak również ich uzasadnienia w sposób umożliwiający zapoznanie się za stanowiskiem strony skarżącej kasacyjnie w odniesieniu do zarzucanych uchybień. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem z własnej inicjatywy uzupełniać ani konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z 11 września 2012 r. sygn. akt II OSK 151/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zakres kontroli instancyjnej każdorazowo jest zatem wyznaczany treścią środka odwoławczego. Stąd też ze względu na sformalizowany charakter skargi kasacyjnej oraz daleko idące skutki niedochowania ustawowo przewidzianych dla niej wymogów formalnych, ustawodawca przewidział obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
23 W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
24 Przechodząc do podniesionych w skardze kasacyjnej kwestii w pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 125 § 1 P.p.s.a. został postawiony niestarannie i nieskutecznie. Przepisy art. 125 § 1 P.p.s.a. dotyczą fakultatywnego zawieszenia postępowania przez sąd i wskazują cztery przesłanki zawieszenia – dwie związane z innymi postępowaniami mogącymi mieć wpływ na rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie sądowoadministracyjnej (pkt 1 i 2), dwie zaś dotyczące przeszkód formalnych (pkt 3 i 4), które umożliwiają sądowi zawieszenie postępowania z urzędu. Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r., I GSK125/09; 23.11.2010 r., II FSK 1165/09; 1.12.2010 r., II FSK 1507/09; 8.12.2010 r., I GSK 619/09; 19.7.2013 r., I OSK 2766/09, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 689-690, nb 16). Niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie przepisu o złożonej budowie.
25 Autor skargi kasacyjnej zatem jako wzorzec kontroli winien wskazać normy prawne wywiedzione z właściwego punktu art. 125 § 1 P.p.s.a. Ani w petitum skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu, skarżący kasacyjnie nie doprecyzował, naruszenia którego z punktów art. 125 P.p.s.a. się dopatruje.
26 Ponadto fakultatywne zawieszenie postępowania na podstawie komentowanego przepisu zależy od uznania sądu. Skoro przepis stanowi, że "sąd może" zawiesić postępowanie nie zaś, że "sąd zawiesza" postępowanie, to niezawieszenie przez Sąd pierwszej instancji postępowania nie może być uznane za naruszenie tego przepisu. Sąd pierwszej instancji kontroluje przesłanki wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie zgromadzonych dowodów w postępowaniu administracyjnym i nie ma obowiązku oczekiwania na zakończenie sprawy przed Sądem Rejonowym w [...] o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego ani sprawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza [...] z [...] czerwca 2012 r. nr [...] uznającą skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Merytorycznie powiązanie rozpoznawanej sprawy jak i innych spraw nie oznacza automatycznie zasadności wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
27 Odnosząc się z kolei do oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 5 u.p.o.u. należy zauważyć, że skarżący kasacyjnie uzasadniając swoje stanowisko kwestionujące prawidłowość decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego wskazuje na okoliczności niezgodności art. 5 ust. 5 u.p.o.u. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż zawiera on unormowanie analogiczne do zawartych w art. 5 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, który został uznany za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 2009 r. sygn. akt P 46/07.
28 Rację ma skarżący kasacyjnie, że zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny mechanizm zatrzymywania prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym pierwotnie został powtórzony w art. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378), która z dniem 1 października 2008 r. zastąpiła ustawę z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiły się wówczas wyroki uchylające decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym w oparciu o ww. przepis w następstwie dostrzeżenia tzw. wtórnej niekonstytucyjności regulacji prawnej, która - zdaniem poszczególnych składów orzekających - pozwalała sądom administracyjnym na odmowę zastosowania in concreto art. 5 ust. 5 u.p.o.u, jako niezgodnego z Konstytucją RP. Nowelizacja przepisu art. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dokonana ustawą zmieniającą z dnia 19 sierpnia 2011 r. wprowadziła istotne, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zmiany mechanizmu zatrzymywania dłużnikom alimentacyjnym prawa jazdy. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej (zamieszczonego w systemie informacji prawnej LEX), wprowadzenie nowych rozwiązań w procedurze zatrzymywania prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym, nastąpiło w wykonaniu opisanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Od dnia 1 stycznia 2012 r. postępowanie w sprawie zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy, poprzedzone musi być postępowaniem w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
29 Prawidłowo Sąd Wojewódzki odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 lutego 2014 r. sygn. akt K 23/10, zgodnie z którym art. 5 ust. 3b u.p.o.u. w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności. Trybunał Konstytucyjny przed oceną konstytucyjności zakwestionowanych we wniosku regulacji podkreślił, że przywoływany wyrok o sygn. P 46/07 wydany został w innym stanie prawnym. Mocą ustawy zmieniającej z 2011 r. w ustawie alimentacyjnej dokonano zmian mających na celu realizację zasady proporcjonalności oraz sprawiedliwej procedury przez wprowadzenie nowych rozwiązań w procedurze zatrzymywania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Trybunał, orzekając o art. 5 ust. 3b ustawy alimentacyjnej w zakwestionowanym zakresie, wziął pod uwagę zmianę otoczenia normatywnego, która wynikała z powyższej nowelizacji. Trybunał zwrócił uwagę na to, że zakwestionowany środek nie jest stosowany automatycznie w sytuacji niewywiązywania się dłużnika ze zobowiązań alimentacyjnych, ale jedynie wówczas, gdy dłużnik alimentacyjny uporczywie utrudnia egzekucję lub nie podejmuje żadnej aktywności w celu aktywizacji zawodowej, a proponowane przez właściwe instytucje prace bez uzasadnionej przyczyny odrzuca. Jeśli dłużnik alimentacyjny nie jest w stanie wywiązać się z alimentów, ale współpracuje z właściwymi organami, prawa jazdy nie można mu zatrzymać. W tym kontekście traci na znaczeniu argument, że prawo jazdy może mieć niekiedy znaczenie podczas poszukiwania czy wykonywania określonej pracy. Ponadto Trybunał podkreślił, że istotne jest również to, że od zachowania samego dłużnika (polegającego na wykonywaniu obowiązków prawnych) zależy zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W ocenie Trybunału, powyższe argumenty łagodzą ocenę dolegliwości przewidzianej przez ustawodawcę i przemawiają za uznaniem, że zakwestionowana instytucja nie stanowi nadmiernej ingerencji w interes prawny dłużnika alimentacyjnego.
30 Sąd Wojewódzki prawidłowo uwzględnił argumentację zawartą w uzasadnieniu powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, gdyż orzeczenia są powszechnie obowiązujące, zbliżają się wyraźnie do regulacji normatywnej w stwierdzaniu wprost niekonstytucyjności przepisu prawa, ale także w ustalaniu zakresu treściowego przepisu, w jakim popada on w kolizję z Konstytucją.
31 Przepisy art. 5 ust. 3b i 5 u.p.o.u. w sposób niebudzący wątpliwości stanowią, że jedyną przesłanką, podlegającą badaniu w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie powołanego przepisu, jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu danej osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie może natomiast ponownie weryfikować sytuacji materialnej i osobistej dłużnika, skoro tego rodzaju okoliczności powinny być uprzednio ustalone w odrębnym postępowaniu, dotyczącym uznania za dłużnika alimentacyjnego.
32 W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wobec skarżącego kasacyjnie została wydana decyzja Burmistrza Miasta [...] z [...] czerwca 2012 r. uznająca go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która stała się ostateczna. Decyzja ta stała się podstawą do wszczęcia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W konsekwencji, na skutek wniosku skierowanego na mocy art. 5 ust. 3b u.p.o.u, Starosta [...] decyzją z [...] czerwca 2014 r. orzekł o zatrzymaniu skarżącemu kasacyjnie prawa jazdy. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy to rozstrzygnięcie.
33 W świetle powyższego zarzut naruszenia art. 5 ust. 5 u.p.o.u. należy uznać za bezzasadny. Sąd pierwszej instancji nie był uprawniony do badania podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących braku podstaw do uznania go za dłużnika alimentacyjnego, gdyż wykraczałoby to - jak wskazano wcześniej - poza granice niniejszej sprawy, które na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. wyznacza decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Argumentacja dotycząca sytuacji majątkowej skarżącego kasacyjnie mogła być podniesiona w odwołaniu od decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego. Nie ma wpływu na wynik sprawy również prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2016 r. sygn. akt [...], gdyż dotyczy ustalenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego a nie długu alimentacyjnego.
34 Na marginesie wskazać trzeba, że możliwość uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy została przewidziana przez ustawodawcę w art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, zaś dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpiła utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.
35 Reasumując, zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne, tak więc Naczelny Sąd Administracyny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 125 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 5
Cytowane w
Cytowane w 4 orzeczeniach.
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2020 r., I OSK 2906/19
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2018 r., II FSK 275/17
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2018 r., II FSK 1198/17
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2018 r., II FSK 1442/17