Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., I OSK 666/06

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., I OSK 666/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Rausz Sędziowie Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu Włodawskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt I SA 1098/02 w sprawie ze skargi Zarządu Powiatu Włodawskiego na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 27 marca 2002 r. nr DEiGMSP/1557/EL/02 w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 maja 2004 r. I SA 1098/02 oddalił skargę Zarządu Powiatu we Włodawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia 27 marca 2002 r. DEiGMSP/1557/EL/02 utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 10 września 2001 r. GKN.GT.7224-3/73a/00/01, którą stwierdzono, że – na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - mienie Skarbu Państwa stanowiące działki nr 431 i 289, o powierzchni 3000 m2, położone w Okunince, będące w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Zarządu Dróg Wojewódzkich w Lublinie, z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa stało się mieniem Województwa Lubelskiego.

3 Mienie to pozostawało w zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Lublinie Zarząd Dróg we Włodawie, która – stosownie do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej, określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. Nr 156, poz. 1027) – z dniem 31 grudnia 1998 r. została przekształcona m.in. w jednostkę organizacyjną do zarządzania drogami wojewódzkimi, tj. zarząd drogowy w Lublinie (Zarząd Dróg Wojewódzkich w Lublinie), przekazany województwu samorządowemu, pozostały z części dotychczasowego Zarządu Dróg we Włodawie, którego pozostała część, jako zarząd drogowy we Włodawie do zarządzania drogami powiatowymi (Zarząd Dróg Powiatowych we Włodawie), została przekazana powiatowi włodawskiemu.

4 Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa, gdyż – jak podał – częścią postępowania dotyczącego stwierdzenia nabycia mienia jest sporządzenie protokółów zdawczo-odbiorczych, określających, jakie składniki mienia będącego dotychczas we władaniu dyrekcji okręgowych dróg publicznych, stają się, z dniem 1 stycznia 1999 r., składnikami jednostek powstałych w wyniku przekształcenia dyrekcji (§ 3 powołanego wyżej rozporządzenia), protokółem zaś z dnia 14 stycznia 1999 r. obydwie działki przekazano właśnie Zarządowi Dróg Wojewódzkich w Lublinie.

5 Wnosząc skargę kasacyjną Zarząd Powiatu we Włodawie jako jej podstawy przytoczył:

6 "1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności:

7 a) pominięcie przez Sąd przy orzekaniu treści przepisu art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co w istocie doprowadziło do wydania decyzji administracyjnych, stwierdzających nabycie mienia Skarbu Państwa przez samorząd województwa oraz przekazania mienia bez uprzedniego wydania decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu;

8 b) niezastosowanie przez Sąd przepisu § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej (Dz. U. Nr 156, poz. 1027), który to przepis stanowił, iż składniki mienia będące dotychczas we władaniu dyrekcji okręgowych dróg publicznych stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. składnikami mienia jednostek organizacyjnych zarządzających drogami powiatowymi, wojewódzkimi i krajowymi, a w dniu 1 stycznia 1999 r. częścią nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania fizycznie i faktycznie władał powiat włodawski;

9 c) niezastosowanie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie trybu przekazywania mienia przez Skarb Państwa powiatom i miastom na prawach powiatu oraz określenia kategorii mienia wyłączonego z przekazywania (Dz. U. Nr 13, poz. 114) polegające na zaniechaniu powołania przez właściwy organ komisji inwentaryzacyjnych na podstawie czynności, których mogło być przekazanie mienia Skarbu Państwa;

10 2. naruszenie przepisów postępowania polegające w szczególności na:

11 a) utrzymaniu przez Sąd zaskarżonym wyrokiem w mocy decyzji administracyjnych stwierdzających nabycie mienia, wydanych w okolicznościach określonych przepisem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc niedopuszczeniu do udziału w postępowaniu jako strony – Powiatu Włodawskiego, tj. z naruszeniem przepisu art. 10 § 1 k.p.a.;

12 b) utrzymaniu przez Sąd zaskarżonym wyrokiem w mocy decyzji administracyjnych stwierdzających nabycie mienia, które zostały wydane w okolicznościach określonych przepisem art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. i zarówno w przypadku uchybienia określonego pod lit. a i b miało to istotny wpływ na wynik sprawy, a w istocie rzeczy zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazane naruszenia stanowiły podstawę uchylenia decyzji z uwagi na okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania".

13 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że w dniu 1 stycznia 1999 r. mienie, o które chodzi w sprawie, pozostawało we władaniu zarówno Zarządu Dróg Wojewódzkich, jak i Zarządu Dróg Powiatowych, z których każdemu przypadała część tego mienia, i dlatego nabycie powinno nastąpić wspólnie przez samorządy województwa i powiatu, przy czym najpierw powinno dojść do orzeczenia przez Starostę Włodawskiego o wygaśnięciu dotychczasowego zarządu przysługującego Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Lublinie, stroną zaś postępowania w sprawie nabycia tego mienia, pominiętą przez Wojewodę, powinien być powiat włodawski reprezentowany przez zarząd powiatu.

14 W odpowiedzi Minister Skarbu Państwa oraz Województwo Lubelskie wniosły o oddalenie skargi kasacyjnej.

15 Postępowanie kasacyjne zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów przedstawionego w sprawie OSK 1266/04 następującego zagadnienia prawnego:

16 "Czy wojewoda, wydając na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzję deklaratoryjną, stwierdzającą nabycie z mocy prawa mienia, którym uprzednio władała Okręgowa Dyrekcja Dróg Publicznych, jest związany faktycznym podziałem mienia dokonanym w drodze protokółu zdawczo-odbiorczego, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej, określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. Nr 156, poz. 1027 z późn. zm.) ? ".

17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

18 W uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. I OPS 65/05 – podjętej po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przedstawionego w sprawie OSK 1266/04 – wyjaśniono, że:

19 " W sprawie o stwierdzenie nabycia mienia, na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), protokół zdawczo-odbiorczy, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. Nr 156, poz. 1027), jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a., określającym stan władania mieniem Skarbu Państwa przez jednostki organizacyjne przejmowane z dniem 1 stycznia 1999 r. przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego ".

20 W uzasadnieniu uchwały podano, że jako dokument urzędowy, protokół wprowadza domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, jednak - stosownie do art. 76 § 3 k.p.a. - domniemanie może zostać obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu.

21 Skarga kasacyjna ma więc usprawiedliwioną podstawę, kiedy zarzuca naruszenie § 3 powołanego rozporządzenia, gdyż sąd nie tylko błędnie przyjął, że sporządzenie protokółów zdawczo-odbiorczych stanowi czynność dokonywaną w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nabycia mienia, lecz przede wszystkim nie uznał protokółu za dokument urzędowy będący dowodem podlegającym ocenie w świetle zarzutów, czy też dowodów przeciwnych, podnoszonych przez strony.

22 W pozostałej części zarzuty skargi kasacyjnej są nietrafne, gdyż art. 61 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację państwową, stanowiący m.in. o konieczności orzeczenia o wygaśnięciu zarządu, nie znajdował zastosowania w sprawie – dotyczy bowiem mienia instytucji i jednostek nieprzejmowanych w całości przez jednostki samorządu terytorialnego, zatem mienia pozostałego po przejęciu - z kolei do naruszenia przez sąd rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie trybu przekazywania mienia przez Skarb Państwa powiatom i miastom na prawach powiatu oraz określenia kategorii mienia wyłączonego z przekazywania (Dz. U. Nr 13, poz. 114) dojść nie mogło dlatego, że przepisy tego aktu obowiązują tylko organy działające w postępowaniu komunalizacyjnym, wreszcie nie może być mowy o naruszeniu prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli strona uczestniczyła w postępowaniu odwoławczym, jak w tej sprawie.

23 Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.