Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2010 r., I OSK 353/10

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2010 r., I OSK 353/10

Sentencja

1 IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, , , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 509/09 o oddaleniu skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 509/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Ł. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. dnia [...] października 2008 r., dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego nr [...].

3 W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż od decyzji z dnia [...] października 2008 r., doręczonej skarżącej 4 listopada 2008 r., M. B. złożyła odwołanie 19 listopada 2008 r. a więc dzień po upływie terminu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], doręczonym M. B. 21 stycznia 2009 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od kwestionowanej decyzji z dnia [...] października 2008 r. Następnie, w piśmie z 20 lutego 2009 r., skarżąca zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

4 W postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2008 r. uznając, że bezskuteczne jest wniesienie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania po uprzednim wniesieniu odwołania, a tym bardziej po rozpatrzeniu tego odwołania. Ponadto, jak podniesiono w uzasadnieniu postanowienia, uchybiono siedmiodniowemu terminowi do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, ponieważ odwołanie złożone zostało 19 listopada 2008 r., a prośba o przywrócenie terminu - 20 lutego 2009 r.

5 Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z [...] kwietnia 2009 r.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2009 r. podnosząc, iż skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności, która uniemożliwiła, a nie tylko utrudniała, dokonanie czynności procesowej w terminie. Choroba M. B. i jej dziecka trwająca od 3 listopada 2008 r. do 20 lutego 2009 r. nie zostały uznane jako przesłanki usprawiedliwiające uchybienie terminu.

7 Od wyroku Sądu pierwszej instancji M. B. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przez ten Sąd przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku, to jest art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezasadne wnioskowanie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przywrócenia skarżącej M. B. terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji, gdy prawidłowa analiza wszystkich okoliczności prowadzi do wniosku, że brak danych uzasadniających takie stanowisko.

8 W uzasadnieniu, skarżąca wskazywała na chorobę jej, jej matki oraz dziecka w okresie od 3 listopada 2008 r. do 20 lutego 2009 r. Jej dziecko cierpi na [...] i [...]. Prośba o przywrócenie terminu wniesiona została w ciągu 7 dni od ustania przyczynach uchybienia terminowi oraz dopełniła czynności, dla której określony był termin.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 W skardze kasacyjnej M. B. zawarto wniosek o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym.

11 Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie o zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie zażądało przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

12 Zgodnie z art. 183 § Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.

13 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo ocenił stan faktyczny i oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia wniosku do wniesienia odwołania.

15 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, M. B. jako przyczynę, dla której odwołanie wniosła jeden dzień po terminie, podała przemęczenie związane z "oskarżaniem" o nienależne pobranie świadczeń rodzinnych, opiekę nad nieuleczalnie chorym dzieckiem ([...]) i jednoczesną pracę zawodową.

16 W sprawie bezsporne jest, iż prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożona została już po rozpatrzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze spóźnionego odwołania skarżącej.

17 Nie jest możliwe uznanie, że okoliczności uzasadniające brak winy skarżącej w uchybieniu terminu trwały nadal po wniesieniu spóźnionego odwołania. Prośbę o przywrócenie terminu należało zatem wnieść równocześnie lub najpóźniej 7 dni po złożeniu odwołania. Prośba wniesiona 20 lutego 2009 r. nie mogła już odnieść skutku. Dlatego, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, iż zachowała siedmiodniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu.

18 Jakkolwiek bez wątpienia sytuacja, w której znajduje się skarżąca jest trudna, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie był obowiązany oddalić skargę M. B. ze względu na wyraźne brzmienie przepisu art. 58 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

19 Na marginesie, odnosząc się do merytorycznej zawartości wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zwrócić należy uwagę na dołączone przez M. B. zaświadczenia. Skarżąca, prosząc o przywrócenie terminu wskazała, że ona i członkowie jej najbliższej rodziny byli chorzy między 3 listopada 2008 r. a 20 lutego 2009 r. Nie odpowiada to jednakże treści załączonych dokumentów. Dotyczyły one: w przypadku M. B.: "systematycznego leczenia w przychodni" (wystawione przez specjalistę [...] poradni [...] Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej dla okresu od 24.01 lub 24.11 - pierwsza cyfra miesiąca była przeprawiana i trudno jednoznacznie wskazać datę - do 19 lutego 2009 r., k. 85 a oryginał k. 59 akt SKO), w przypadku jej matki: tylko dwóch dni (8 stycznia 2009 r. i 12 lutego 2009 r.), w których stwierdzono [...] (wizyta w przychodni celem ustalenia dalszego leczenia, zaświadczenie wystawione przez poradnię [...] Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej), a w przypadku syna skarżącej załączone zostało tylko zwolnienie z przedszkola w dniach 3 listopada - 2 lutego 2009 r. bez określenia choroby, wystawione przez pediatrę z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej.

20 Daty wskazane w zaświadczeniach, w związku z rodzajem opisanych dolegliwości, nie wskazują na istnienie przeszkody uniemożliwiającej wniesienie przez M. B. odwołania w terminie, lecz na istnienie dolegliwości o charakterze przewlekłym.

21 W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielany jest pogląd, iż pozostawanie pod stałą opieką poradni, czy opieka nad chorym dzieckiem bez uprawdopodobnienia, że powody te usprawiedliwiały sytuację, w której skarżąca z jednej strony była w stanie złożyć spóźnione odwołanie a jednocześnie nie mogła w tym samym dniu wysłać wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania nie są podstawą do przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż z całą pewnością okolicznością usprawiedliwiającą nie może być nieznajomość prawa, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżąca została prawidłowo pouczona o trybie i terminie wniesienia odwołania (por. postanowienie NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 529/07).

22 Należy podkreślić, iż samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Niekoniecznie bowiem musi ono wykluczać możność dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma na poczcie osobiście lub przez domownika (por. wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., III SA 1243/97). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, naglą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyr. NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99), powódź, pożar (tak B. Adamiak [w:] B. Adamiak, B. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2008, art. 58, teza nr 6, s. 344).

23 Jednakże, jak już wskazano, przedmiotem skargi kasacyjnej był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oddalający skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia wniosku do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego. Stwierdzenie, że prośba o przywrócenie terminu była spóźniona, uniemożliwia badanie merytorycznej zasadności tej prośby, co podniesione zostało już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2009 r.

24 Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, iż prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało wnieść najpóźniej 26 listopada 2008 r.

25 W związku z powyższym, stosownie do art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.