Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2021 r., I OSK 3038/19

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2021 r., I OSK 3038/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 317/19 w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 317/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego.

3 W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik M. H. zarzucił:

4 I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

5 - art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 poz. 1508) przez błędną wykładnię i przyjęcie jako prawidłowej stawki miesięcznej zasiłku okresowego za okres od 1 grudnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r. na kwotę 350,50 złotych, tj. w minimalnej ustawowo dopuszczalnej kwocie, co nie pozwala na przyjęcie, że przyznana pomoc spełnia swoje cele, to jest ma charakter subsydiarny, uzupełniający, podczas gdy w rzeczywistości taka forma pomocy w rzeczywistości nie ma żadnego wymiernego znaczenia dla skarżącego, a zasadne jest przyznanie skarżącemu zasiłku w kwocie maksymalnej, tj. 418,00 złotych miesięcznie;

6 - art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przez ustalenie okresu przyznania zasiłku okresowego wyłącznie od 1 grudnia 2018 r. do 31 stycznia 2019 r., podczas gdy ze względu na okoliczności sprawy, tj. długotrwałe bezrobocie, brak we wspólnym gospodarstwie domowym osób najbliższych, zasadne było przyznanie tego zasiłku w okresie od 1 grudnia 2018 r. do 30 listopada 2019 r., gdyż dopiero taki okres stanowiłby o przyznaniu skarżącemu pomocy spełniającej cele takiego zasiłku;

7 - art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przez ustalenie okresu przyznania zasiłku okresowego w ramach uznania administracyjnego, podczas gdy organ ustala okres, na jaki przyznany ma być zasiłek okresowy, na podstawie okoliczności sprawy, powoduje, że organ jest zobowiązany do wskazania konkretnych, wyszczególnionych w uzasadnieniu decyzji okoliczności sprawy, pozostających w związku z czasem, w jakim skarżący powinien korzystać z pomocy społecznej;

8 - art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przez błędną wykładnię i przyjęcie jako kryterium ustalenia okresu, na który przyznano zasiłek okresowy, możliwości finansowych organu, podczas gdy ta okoliczność nie stanowi ustawowego kryterium ustalenia tego okresu, a przez to niezasadne ustalenie rażąco krótkiego okresu przyznanego zasiłku okresowego;

9 II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej ppsa, i art. 113 § 1 ppsa w zw. z art. 141 § 4 ppsa polegające na lakonicznym i ogólnikowym uzasadnieniu skarżonego wyroku, pozbawiające informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, co miało wpływ na rozstrzygnięcie postępowania prowadząc do nierozpoznania istoty sprawy;

10 III. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z:

11 - art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 8, 9 i 11 kpa,

12 - art. 7 kpa, art. 86 kpa oraz art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa,

13 mające istotny wpływ na wynik sprawy przez oddalenie skargi i brak uchylenia zaskarżonej decyzji wskutek błędnego przyjęcia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. prawidłowo ustaliło, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku w większym wymiarze co do wysokości jak i okresu.

14 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.

15 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

16 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

17 Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzucie skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzucie skargi kasacyjnej. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd I instancji, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa.

18 Również zarzut dotyczący lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znalazły się bowiem wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 ppsa - zawiera ono wystarczającą argumentację dotyczącą oceny decyzji organów obu instancji oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.

19 W odniesieniu zaś do zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów prawa materialnego należy wskazać, że w art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej określona jest wysokość w jakiej może być przyznany zasiłek celowy. Skarżącemu został przyznany zasiłek w wymiarze mieszczącym się w granicach wyznaczonych tymi przepisami. Nie można zatem uznać, że decyzja organu administracji przyznająca zasiłek w tej wysokości wydana została z naruszeniem prawa.

20 Organy administracji przyznające zasiłek celowy wydają decyzję na zasadach uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Organy administracyjne obu instancji, badając okoliczności sprawy, wskazały przyczyny ustalenia zasiłku w tej wysokości, wskazując na to, że skarżący został już objęty szerszym zakresem pomocy społecznej, oraz że skarżący ([...] lata) jest zdrowy, a więc nie ma przeciwskazań aby podjął zatrudnienie w celu poprawienia własnej sytuacji bytowej i finansowej. Nie można więc uznać, że organy administracji wydały decyzje z naruszeniem prawa, czy też z przekroczeniem uznania administracyjnego.

21 Zaznaczyć należy, że przy określaniu celów pomocy społecznej nie można pomijać wytycznych ustawodawcy, wynikających z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, że pomoc ta ma umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna nie służy więc stałemu zaspokajaniu wszelkich oczekiwań osób o to wnioskujących, lecz jedynie wspieraniu ich do czasu uzyskania przez te osoby możliwości samodzielnego zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych.

22 W związku z powyższym, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

23 O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego do Sądu I instancji nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 ppsa wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.