Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2020 r., I OSK 233/19

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2020 r., I OSK 233/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2656/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przepisów rozporządzenia przez przewoźnika lotniczego I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od [...] na rzecz Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego kwotę 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, III. zasądza od [...] na rzecz Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego kwotę 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 I OSK 233/19

UZASADNIENIE

3 Zaskarżonym wyrokiem z 26 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2656/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...]września 2017 r., znak [...], w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przepisów rozporzadzenia przez przewoźnika lotniczego.

4 W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżących zarzucił naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj.:

5 1. art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odnowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, przez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że:

6 - kilkudziesięciominutowe zamknięcie lotniska z przyczyn atmosferycznych, stanowi przesłankę uzasadniającą podstawienie maszyny zastępczej siedem godzin po czasie ustania niekorzystnych warunków atmosferycznych, bez jakiejkolwiek weryfikacji innych czynników wpływających na długość opóźnienia,

7 - chwilowe zaistnienie nadzwyczajnycn okoliczności, uniemożliwiające przeprowadzenie operacji lotniczych zwalnia przewoźnika lotniczego z obowiązku podjęcia środków zaradczych, celern minimalizacji opóźnienia rejsu,

8 co doprowadziło do błędnego wnioski, że przewoźnik Polskie Linie Lotnicze LOT S.A. wykazał, iż jest zwolniony z obowiązku wypłaty rekompensaty określonej w art. 7 ust. 1B rozporządzenia (WE) 261/2004 na rzecz pasażerów rejsu nr [...] z 5 sierpnia 2014 r. Katowice- Funchal,

9 2. art. 14 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., przez jego błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym uznaniu, iż wykonanie przez przewoźnika lotniczego obowiązku określonego w art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 (umieszczenie tablic informacyjnych o prawach pasażerów w punktach odprawy) zwalnia przewoźnika z obowiązku określonego w art. 14 ust. 2

10 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, to jest z wręczenia pasażerom lotów opóźnionych pisemnej informacji, co do ich praw.

11 W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) – dalej ppsa, polegające na pominięciu zgłoszonych przez skarżących dowodów uzupełniających przy piśmie procesowym datowanym na dzień [...] lutego 2018 r., co doprowadziło do pominięcia istotnych okoliczności faktycznych dla rozpoznania niniejszej sprawy, takich jak okres, w którym Port lotniczy Katowice był zamknięty oraz okres, w którym operacje przylotu statków powietrznych były realizowane, a co za tym idzie ustalenia długości zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, stanowiących przesłankę zwalniającą przewoźnika z odpowiedzialności odszkodowawczej wobec pasażerów.

12 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.

13 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty mające przemawiać za niezasadnością zarzutów kasacyjnych.

14 W piśmie z [...] stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżących kasacyjnie uznał odpowiedź Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego za niezasługującą na uwzględnienie.

15 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

16 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

17 Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 ppsa nie mógł być uwzględniony, ponieważ wnioskowany przez skarżące dowód z oświadczenia

18 Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego S.A. - zarządcy Międzynarodowego Portu Lotniczego w Katowicach nie dotyczył warunków meteorologicznych na tym lotnisku w dniu [...] sieprnia 2014 r., a jedynie wykonanych w tym dniu operacji lotnicznych.

19 Tymczasem, przedmiotem dowodu w postępowaniu administracyjnym była okoliczność istnienia na wskazanym lotnisku takich warunków pogodowych, które wykluczyły możliwość lądowania samolotu z poprzedniego rejsu, którym miał być wykonany następny rejs nr [...] na trasie Katowice- Funchal. Wykonane w godzinach porannych w tym dniu operacje lotnicze na wskazanym lotnisku dowodzą tylko tego, że takie operacje się odbyły. Z zawartych w aktach sprawy depesz METAR i TAF z [...] sierpnia 2014 r. wynika zaś, że na lotnisku Katowice-Pyrzowice od godziny 4.00 UTC do godziny 8.00 UTC utrzymywało się zamglenie oraz niska widoczność pionowa i dopiero na 8.30 UTC przewidywano poprawę warunków pogodowych. Informację o niekorzystnych warunkach pogodowych na lotnisku w Katowicach w dniu [...] sieprnia 2014 r. uniemożliwiających bezpieczne lądowanie na tym lotnisku samolotu lecącego z lotniska w Dalaman dodatkowo zostały potwierdzone w piśmie Dyrektora Departamentu Operacyjno-Lotniczego ULC z [...] stycznia 2015 r. Jednocześnie z Suplementu wydanego przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej - Służbę Informacji Lotniczej nr [...] wynika, że od [...] marca 2014 r. do [...] września 2014 r. wystapią czasowe utrudnienia/ograniczenia dla ruchu lotniczego związane z wyłączeniem świetlnego systemu podejścia CAT I (Calvert) na kierunku 27 ze względu na prace budowlane nowej drogi startowej RWY 09/27. Ponadto, ustalonym lotniskiem zapasowym dla wcześniejszego rejsu nr [...] na trasie Dalaman – Katowice, było lotnisko Warszawa - Okęcie (WAW), dlatego rozważania w skardze kasacyjnej dotyczące wyboru innego lotniska do lądowania, tj. lotniska w Ostravie lub w Krakowie, w trakcie wykonywania rejsu na trasie Dalaman – Katowice, nie mają znaczenia w sprawie.

20 Z powyższego wynika, że przekierowanie samolotu w dniu [...] sieprnia 2014 r., wykonującego rejs nr [...] na trasie Dalaman – Katowice, nastąpiło na lotnisko zapasowe do Warszawy (WAW) ze względu na niekorzystne warunki pogodowe do lądowania na lotnisku w Katowicach (KTW) dla załogi samolotu tego rejsu. Przebazowanie zaś tego samolotu z lotniska w Warszawie (WAW) na lotnisko w Katowicach (KTW) nastąpiło w najszybszym możliwym czasie po poprawie warunków pogodowych na lotnisku w Katowicach. Z ustaleń organu wynika przy tym,

21 że przylot samolotu z lotniska w Dalaman na lotnisko w Katowicach nastąpił o takim czasie, w którym lądowanie tego samolotu na lotnisku w Katowicach przy istnieniu korzystnych warunków pogodowych na tym lotnisku umożliwiłoby obsługę naziemną i wykonanie kolejnego rejsu nr [...] na lotnisko w Funchal bez opoźnienia. Opóźnienie startu samolotu z lotniska w Dalaman w rejsie nr [...] nie było więc bezpośrednią przyczyną opóźnienia kolejnego rejsu realizowanego tym samolotem na trasie Katowice – Dalaman.

22 Przedstawione ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie podważone przez skarżące kasacyjnie. Niekorzystne warunki meteorologiczne wykluczają zaś odpowiedzialność przewoźnika lotniczego za opóźniony lot - zgodnie z art. 5 ust. 3 w zw. z motywem 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 (Dz.U. UE L 46 z 17 lutego 2004 r.). Jakkolwiek niekorzystne warunki meteorologiczne w rozpatrywanej sprawie dotyczyły rejsu poprzedzającego rejs, którym skarżące dotarły do lotniska docelowego w Funchal z opóźnieniem, to w przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych należy uznać, że przewoźnik lotniczy, pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, nie mógł uniknąć powstania opóźnienia na kolejnym rejsie na trasie Katowice – Funchal.

23 Wbrew zarzutom kasacyjnym naruszenia przez Sąd I instancji przepisów powołanego rozporządzenia, przedstawione powyżej ustalenia faktyczne potwierdzają prawidłowe zastosowanie przez ten Sąd wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów tego rozporządzenia.

24 Prawidłowo również Sąd I instancji uznał brak podstaw do nałożenia przez organ na przewoźnika lotniczego kary określonej w art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2017 r. poz. 959, ze zm.).

25 Z art. 209b ust. 3 i 4 ustawy - Prawo lotnicze - o treści obowiązującej w dniu [...] sieprnia 2014 r. - wynika bowiem, że nie wymierza się kary za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE, jeżeli przewoźnik, pomimo zaniedbania obowiązku informowania pasażerów o przysługujących im prawach, wykonał wszystkie pozostałe obowiązki wynikające z rozporządzenia nr 261/2004/WE. W takim przypadku domniemywa się, że pasażerowie zostali

26 poinformowani o przysługujących im prawach (art. 209b ust. 4 ustawy - Prawo lotnicze).

27 W skardze kasacyjnej nie wykazano, aby przewoźnik lotniczy nie wywiązał się ze swoich pozostałych obowiązków wobec skarżących kasacyjnie (poza wymienionymi w art. 14 ust. 2 określonych w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ze względu na opóźnienie rejsu na trasie Katowice – Funchal w dniu [...] sieprnia 2014 r. O ile więc przedstawiciel przewoźnika lotniczego nie wręczył skarżącym kasacyjnie informacji określonej w art. 14 ust. 2 powołanego rozporządzenia, czym naruszył ten przepis, o tyle ze względu na spełnienie przesłanki określonej w art. 209b ust. 3 ustawy - Prawo lotnicze, nie mógł zostać ukarany za naruszenie powołanego art. 14 ust. 2.

28 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

29 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynnosci radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) przyjmując, że przedmiotem skargi jest należność odszkodowawcza w wysokości 600 euro dla każdej ze skarżących, a średni kurs euro w dniu [...] sierpnia 2014 r. - według Tabeli kursów średnich NBP nr 150/A/NBP/2014 z [...] sierpnia 2014 r. wyniósł 4,1679 zł.