Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r., I OSK 1963/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r., I OSK 1963/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2014 r. o sygn. akt II SA/Łd 416/14 wydane w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości gruntowej postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną; 2. odstąpić od zasądzenia od R.M. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Uzasadnienie

2 R.M. w dniu 11 marca 2014r. zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości.

3 W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżący pomimo przysługującego mu w przedmiotowej sprawie interesu prawnego został pominięty przez organy administracji w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym w ocenie skarżącego, wobec braku doręczenia mu zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy o przywróceniu terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O treści zaskarżonej decyzji skarżący dowiedział się najwcześniej w dniu [...] lutego 2014 r., tj. w dniu kiedy odebrana została ze Starostwa Powiatowego ww. decyzja.

4 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o odrzucenie skargi, jako złożonej po upływie terminu do wniesienia skargi określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. w stosunku do czynności polegającej na złożeniu skargi uchybienie terminu jest równoznaczne z obowiązkiem wydania przez sąd postanowienia o odrzuceniu skargi.

5 Ponadto Kolegium podniosło, że skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], a tym samym wzmiankowana decyzja nie została mu doręczona. Nie oznacza to jednak, że powołując się na swój rzekomy interes prawny w tym postępowaniu, ma on prawo wnieść skargę na wydaną w nim decyzję organu odwoławczego w dowolnym terminie. W szczególności błędne jest stanowisko skarżącego wyrażone w uzasadnieniu skargi, że wobec braku doręczenia, w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy o przywróceniu terminu do wniesienia skargi (art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podniósł, że podmiot, któremu nie doręczono decyzji, może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji. Zatem skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji – jeżeli nie skorzystał z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem trzydziestu dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania – nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej. Wniesioną zaś przez niego skargę po tym czasie, należy odrzucić jako spóźnioną, chyba że wniesie on skutecznie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. o sygn. akt II SA/Łd 416/14 odrzucił skargę.

7 Jak wskazał ww. Sąd w uzasadnieniu, skargę do sądu administracyjnego może wnieść także podmiot, który został pominięty w postępowaniu administracyjnym i któremu nie doręczono rozstrzygnięcia w sprawie. Warunkiem wniesienia skargi przez taki podmiot jest jednak zachowanie trzydziestodniowego terminu przewidzianego dla stron będących adresatami kwestionowanego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji – jeżeli nie skorzystał z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia innej stronie postępowania – nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli aktu administracyjnego chyba ze złoży skutecznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

8 WSA odrzucił skargę, gdyż uchybił terminowi i nie złożył wniosku o przywrócenie terminu.

9 Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł R.M., zarzucając mu naruszenie art. 53 § 1, art. 85 i art. 86 § 1 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi, jako wniesionej po terminie wskazanym w art. 53 § 1 p.p.s.a. i przyjęcie, że podmiot nieuznany za stronę postępowania powinien wnieść skargę od ostatecznej decyzji przed upływem 30-dniowego terminu od daty doręczenia rozstrzygnięcia innej stronie postępowania, chyba że złożył skutecznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podczas gdy podmiot taki nie posiada wiedzy o treści zaskarżonej decyzji, datach ich doręczenia poszczególnym stronom postępowania administracyjnego, a skarżący w przedmiotowej sprawie wniósł skargę w terminie 30 dni od dnia odebrania decyzji SKO w Łodzi, zaś wobec braku doręczenia decyzji nie miała wobec niego zastosowania instytucja przywrócenia terminu.

10 W odpowiedzi na skargę kasacyjna SKO w Łodzi wniosło o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Literalne brzmienie tego przepisu wskazuje zatem, ponad wszelką wątpliwość, w jakiej dacie rozpoczyna bieg 30-dniowy termin w sytuacji gdy decyzja została stronie doręczona. Nie wskazuje natomiast wprost od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu będącemu stroną postępowania rozstrzygnięcia takiego nie doręczono.

13 Przyjmując zapatrywanie skarżącego w niniejszej sprawie, należałoby uznać, że złożona przez niego skarga będzie podlegać odrzuceniu jako przedwczesna, gdyż niedoręczono mu decyzji w sprawie. Okoliczność ta nie jest zresztą przedmiotem sporu. Art. 53 § 1 p.p.s.a. wyraźnie akcentuje konieczność otrzymania na skutek doręczenia decyzji, aby rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi. Stanowiska skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny jednak nie podziela.

14 Opowiedzieć się należy za poglądem wyrażonym w postanowieniu NSA z dnia 16 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 2351/12, zgodnie z którym strona postępowania administracyjnego, której nie doręczono decyzji, może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji. O terminie tym może dowiedzieć się na podstawie akt sprawy (np. z lektury zwrotnych potwierdzeń odbioru listów z decyzjami) Zatem skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji – jeżeli nie skorzystał z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania – nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, o ile nie złoży wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniesioną zaś przez niego skargę po tym czasie, należy odrzucić, gdyż bieg terminu zakończył się wraz z ostatnim dniem do wniesienia skargi dla stron, którym decyzja została doręczona.

15 Skarga nie podlega jednak odrzuceniu, jeśli skarżący złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazać powinien w takim wniosku, że przyczyną – niezawinioną przez niego – uchybienia terminowi było niedoręczenie mu decyzji przez organ, podczas gdy jako strona postępowania miał obowiązek ją otrzymać. W przypadku prawdziwości takiego twierdzenia i dopełnienia pozostałych wymagań formalnych, Sąd jest obowiązany przywrócić termin do wniesienia skargi, stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. Rację ma bowiem skarżący, że skutki niedoręczenia decyzji stronie postępowania przez organ nie mogą być przerzucane na tę stronę. Takie działanie sprzeczne byłoby z zasadą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Nie sposób także obarczać winą stronę, że nie zmieściła się w terminie, o którego biegu nie miała wiedzy.

16 Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie kwestia terminu, w którym skarżący powinien wnieść wniosek o przywrócenie terminu, została ostatecznie wyjaśniona dopiero w niniejszym postanowieniu. Tym samym strona na złożenie stosownego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi będzie miała 7 dni od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia. Stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, a zatem powtórnie wnieść skargę.

17 Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości odstąpiono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.