Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2007 r., I OSK 13/07

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2007 r., I OSK 13/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Sędziowie Irena Kamińska NSA Jacek Hyla Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2006r. sygn. akt II SA/Łd 459/06 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do schroniska oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 września 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 459/06 oddalił skargę S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie skierowania do schroniska.

3 Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

4 Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. działając na podstawie art. 104 k.p.a w związku z art. 17 i art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) skierował S. K. do schroniska im. [...] w H. w okresie od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 31 maja 2006 r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż sytuacja materialna, rodzinna oraz stan zdrowia, w jakim znajduje się S. K. uzasadniają przyznanie pomocy we wskazanej powyżej formie. Zważywszy zaś, że z dniem 1 kwietnia 2006 r. S. K. stracił miejsce w noclegowni w N., nie mógł znaleźć schronienia u najbliższej rodziny, a Urząd Gminy i Miasta w W. nie dysponował lokalem mieszkalnym, który mógłby przyznać skierowano S. K. do schroniska im. [...] w H. na okres od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 31 maja 2006 r.

5 W odwołaniu od powyższej decyzji S. K. - powołując się na art. 52 i art. 53 Konstytucji RP - wskazał, iż panujący w wyznaczonym schronisku regulamin oraz obowiązek uczestniczenia w obrzędach religijnych, których nieprzestrzeganie powoduje wydalenie ze schroniska, nie odpowiada jego przekonaniom i narusza wolność sumienia i religii.

6 Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji wskazując, że strona spełnia warunki do przyznania tymczasowego miejsca noclegowego, a wyznaczone schronisko - wbrew twierdzeniom S. K. - przyjmuje osoby bezdomne bez względu na wyznanie religijne i nikt nie jest zmuszany do jakichkolwiek praktyk religijnych. Jedynym wymogiem pozostawania w schronisku im. [...] w H. jest zachowanie trzeźwości. Jednocześnie Organ zaznaczył, że strona do dnia 19 kwietnia 2006 r. nie stawiła się w wymienionym schronisku.

7 W skardze na powyższą decyzję S. K. stwierdził, iż w schronisku w H. stawił się, lecz z względu na konieczność uczestniczenia w obrzędach religijnych oraz złe warunki sanitarne zmuszony był schronisko opuścić.

8 Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że sytuacja materialna i rodzinna, ustalona w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz stan zdrowia, w jakim znajduje się skarżący uzasadniają przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego, w świetle art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Wydając w tym przedmiocie decyzję organ administracji publicznej postąpił prawidłowo, kontaktując się z pracownikami najbliżej znajdujących się schronisk dla bezdomnych w celu znalezienia miejsca dla skarżącego. Zgodę na zakwaterowanie skarżącego wyraziło tylko jedno schronisko - schronisko im. [...] w H..

9 Odnosząc się zaś do argumentacji skarżącego w przedmiocie zasad obowiązujących w wyznaczonym schronisku, Sąd wskazał, iż skarżący - jako osoba bezdomna odwołując się od decyzji kierującej do schroniska, które wyraziło zgodę na jego zakwaterowanie, nie ma możliwości wyboru innego schroniska czy noclegowni. To organ administracji ustala miejsce zakwaterowania w schronisku, noclegowni lub innym miejscu do tego przeznaczonym, które wyrazi zgodę na zakwaterowanie. Za bezzasadne należy także uznać zarzuty dotyczące obowiązku uczestniczenia w obrzędach religijnych, ponieważ z nadesłanej przez Kierownika schroniska im. [...] w H. informacji wynika, iż do schroniska przyjmowane są osoby bezdomne bez względu na wyznanie religijne, a jedynym warunkiem pobytu w schronisku jest zachowanie trzeźwości.

10 Stąd Sąd I instancji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, wniesioną skargę oddalił.

11 S. K. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnie przepisu art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z art. 53 ust 6 Konstytucji RP oraz art. 7 k.p.a., polegającą na przyjęciu, iż umieszczenie skarżącego w Schronisku dla bezdomnych, gdzie wbrew swoim przekonaniom, zmuszany jest do praktyk religijnych, nie narusza szeroko rozumianej praworządności w szczególności zaś przepisów Konstytucji.

12 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w myśl art. 53 ust 1 i 6 Konstytucji każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii oraz to, iż nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia w praktykach religijnych. Zgodnie z twierdzeniem skarżącego w schronisku, w którym przyznano mu miejsce, a które jest mu znane istnieje obowiązek uczestnictwa w praktykach religijnych pod rygorem, zdaniem Skarżącego, wydalenia ze schroniska. Skarżący poinformował o powyższych okolicznościach organ wydający przedmiotową decyzję.

13 Organy administracji publicznej zobowiązane są w swoich działaniach do przestrzegania obowiązującego prawa, w szczególności postanowień Konstytucji RP. Dodatkowo jest to potwierdzone, nie tylko rangą tego aktu, ale również wskazanym art. 7 kpa. Dlatego organ administracyjny wiedząc, iż Skarżący jest osobą bezdomną mającą odmienne przekonania religijne niż te, które wyznawane są w przedmiotowym schronisku, co więcej wiedząc iż w schronisku istnieje obowiązek uczestniczenia w praktykach religijnych, o czym został poinformowany przez Skarżącego, powinien wskazać inne schronisko, spośród dostępnych, takie w którym na przebywających tam osobach nie ciąży takowy obowiązek. Natomiast posiadając wskazaną wiedzę i mimo tego kierując Skarżącego do przedmiotowego schroniska dopuścił się naruszenia art. 53 ust 1 i 6 Konstytucji oraz art. 7 k.p.a. Efektem bowiem decyzji wydanej przez uprawniony organ administracyjny, który nie pozostawił wyboru Skarżącemu i nie przychylił się do licznych wniosków zmiany wyznaczonego miejsca, jest de facto przymuszenie Skarżącego do uczestniczenia w praktykach religijnych, które są sprzeczne z jego przekonaniami.

14 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.

16 Przede wszystkim należy zaznaczyć, że - zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że badając zaskarżony wyrok bierze pod uwagę, poza nieważnością postępowania, wyłącznie wskazane przez stronę zarzuty obejmujące naruszenie przepisów prawa, jakich w jej ocenie dopuścił się sąd I instancji. Stąd zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, winny wskazywać - jak tego wymaga art. 174 powołanej ustawy - na naruszenia czy to przepisów prawa materialnego, czy też przepisów postępowania, których dopuścił się, zdaniem skarżącego, Sąd I instancji.

17 W podstawach skargi kasacyjnej, strona zobowiązana jest zatem wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.

18 Tymczasem w niniejszej sprawie oparto skargę kasacyjną na podstawie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię "art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z art. 53 ust. 6 Konstytucji oraz art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego".

19 Nie można zatem przyjąć, że skarżący precyzyjnie wskazał normę prawną zawartą w art. 48 ustawy o pomocy społecznej, który to przepis składa się z pięciu ustępów. Bowiem prawidłowe sformułowanie zarzutu naruszenia normy prawnej zawartej w tymże art. 48 wymienionej ustawy, wymagałoby wskazania konkretnego ustępu tego przepisu. Z obowiązku tego nie zwalnia również wnoszącego skargę kasacyjną powiązanie naruszenia powołanego przepisu z normami zawartymi w innych ustawach, co nie stanowi sprecyzowania zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony podstawami skargi kasacyjnej - jak zaznaczono powyżej - nie może bowiem domniemywać, naruszenie jakiej normy podnosi skarżący.

20 Zważywszy jednak, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się na art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, należy wskazać - ustosunkowując się do argumentacji skarżącego - że przepisy te także w powiązaniu z art. 53 ust. 6 Konstytucji nie zostały naruszone przez Sąd I instancji.

21 Stosownie bowiem do art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Udzielenie schronienia (ust. 2 art. 48) następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych. W niniejszej sprawie - jak wskazał już Sąd I instancji - skarżącego na mocy powyższych przepisów skierowano na jego wniosek do schroniska im. [...], które jako jedyne wyraziło zgodę na zakwaterowanie zainteresowanego. Wbrew zaś twierdzeniom skarżącego, do schroniska tego przyjmowane są osoby bezdomne bez względu na wyznanie religijne, a jedynym warunkiem pobytu jest zachowanie trzeźwości. Potwierdził to również Kierownik tegoż schroniska, jak wynika z akt sprawy. Osoby przebywające w schronisku nie są w żadnym przypadku zmuszane do udziału w praktyka religijnych, a w istocie takie stanowisko jest zaprezentowane w skardze kasacyjnej.

22 Stąd - biorąc również pod uwagę okoliczność, iż to organ administracji ustala miejsce zakwaterowania w schronisku - nie można uznać, aby w zaskarżonym wyroku naruszony został art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w związku z art. 53 ust. 6 Konstytucji, zgodnie z którym nikt nie może być zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych.

23 Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia przez Sąd art. 7 k.p.a., należy jedynie zaznaczyć, że przepis ten jest adresowany do organów administracji publicznej, a nie do sądu administracyjnego. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzie procedując wyłącznie na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mógł dopuścić się jego naruszenia.

24 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.