Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2022 r., I OSK 1241/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2022 r., I OSK 1241/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 304/20 w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania tymczasowego schronienia w schronisku dla bezdomnych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 29 września 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 304/20 oddalił skargę H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania tymczasowego schronienia w schronisku dla bezdomnych.

3 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła H. J. zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, to jest art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", przez stwierdzenie, że zajmowany lokal mieszkalny, pomimo uciążliwości w postaci braku mediów, nie wyklucza możliwości zamieszkiwania w nim, a w konsekwencji, że nie sposób uznać wnoszącej skargę kasacyjną za osobę bezdomną, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu prowadzi do przeciwnych wniosków.

4 Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto, wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Złożono także oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

5 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że organy administracyjne odmówiły skarżącej przyznania prawa do tymczasowego schronienia w schronisku dla bezdomnych w grudniu, a więc w okresie, w którym w Polsce notowane są najniższe temperatury (przykładowo 11 grudnia 2019 r. w [A] temperatura powietrza w nocy wynosiła -3 stopnie Celsjusza). Wnosząca skargę kasacyjną wskazywała w skardze, że temperatury panujące w zajmowanym przez nią lokalu są bliskie zeru stopni Celsjusza. Warunki mieszkalne, w jakich przebywa skarżąca, nie mogą być zatem potraktowane jako zapewniające egzystowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W ocenie autorki skargi kasacyjnej, nie sposób zasadnie wywodzić, że zajmowany przez skarżącą lokal mieszkalny, pozbawiony m.in. prądu oraz ogrzewania, nie wyklucza możliwości zamieszkiwania w nim i że tego rodzaju lokal może zaspokajać potrzeby mieszkaniowe. Na poparcie powyższego w skardze kasacyjnej przywołano definicje określenia "osoba bezdomna", wymienioną w art. 6 pkt 8 u.p.s. oraz określenia "lokal", wskazanego w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.). Podano także na poglądy doktryny wskazujące, że lokalem jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych - R Dziczek, Komentarz do ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego [w:] Ochrona praw lokatorów. Dodatki mieszkaniowe. Komentarz. Wzory pozwów, wyd. VII). Wskazane wydzielenie trwałymi ścianami (przegrodami) i przeznaczenie na stały pobyt ludzi odpowiada definicji mieszkania wskazanej w § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065). Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o mieszkaniu - należy przez to rozumieć zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Ponadto, w treści § 134 cyt. rozporządzenia wskazano warunki przebywania ludzi w pomieszczeniach mieszkalnych oraz minimalną temperaturę, która powinna w nich panować. W tabeli znajdującej się w § 134 ust. 2 cyt. rozporządzenia określono, że w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi bez okryć wierzchnich, niewykonujących w sposób ciągły pracy fizycznej powinna panować temperatura 20 stopni Celsjusza, precyzując, iż chodzi m.in. o pokoje mieszkalne, przedpokoje, kuchnie indywidualne wyposażone w paleniska gazowe lub elektryczne, pokoje biurowe, sale posiedzeń. Z kolei, w pomieszczeniach przeznaczonych do rozbierania oraz przeznaczonych na pobyt ludzi bez odzieży, takich jak m.in. łazienki powinna panować temperatura 24 stopni Celsjusza.

6 Autorka skargi kasacyjnej powołała kolejno art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), zgodnie z którym władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania oraz poglądy wskazujące, że "Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych" obejmuje dostęp do mieszkań o standardzie pozwalającym na egzystowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka (L. Garlicki, M. Derlatka [w:] L. Garlicki red., M. Zubik red., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II Lex), a także poglądy akcentujące znaczenie mieszkania dla prawidłowego funkcjonowania rodziny (Agnieszka Napiorkowska-Baryła, Potrzeby mieszkaniowe a prawo do mieszkania w regulacjach międzynarodowych, unijnych i krajowych, STUDIA WARMIŃSKIE 55 (2018), ISSN 0137-6624).

7 Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a organ administracyjny, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie należy uznać, że przesłanki te zaistniały.

10 W sprawie nie jest sporne, że Burmistrz [A] decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] odmówił przyznania H. J. świadczenia z pomocy społecznej w formie schronienia w Schronisku dla Bezdomnych w [A]. Organ uznał, że w świetle przepisów prawa wnioskodawczyni nie jest osobą bezdomną.

11 Nie są kwestionowane ustalenia organu I instancji, uzyskane w trakcie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wskazujące, że skarżąca jest właścicielką domu jednorodzinnego w [A], w którym jest zameldowana na pobyt stały. W budynku o podwyższonych standardach są jednak "odcięte" media z uwagi na zadłużenie w opłatach za zużycie energii i gazu. Ustalono też, że skarżąca w 2017 r. sprzedała trzypokojowe mieszkanie w [A] za kwotę 185 000,00 zł, a 2 lutego 2019 r. zgłosiła się po pomoc do Ośrodka Pomocy Społecznej w [A] twierdząc że nie posiada już żadnych oszczędności ze sprzedaży mieszkanie. Nie jest sporne, że zadłużenie w opłatach za zużycie energii elektrycznej oraz gazu powstało w okresie sprzed sprzedaży przez stronę mieszkania w [A] oraz że rachunki za media nadal nie są regulowane. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, łączny jej dochód, ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., wynosi 645,00 zł. i nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (art. 8 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy), tj. 701,00 zł. Na dochód składa się zasiłek stały w kwocie 645,00 zł. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną.

12 Organ I instancji przyjął, że strona nie regulując opłat za media świadomie przyczynia się do pogorszenia swojej sytuacji mieszkaniowej. W ocenie organu zamieszkiwanie w lokalu, nawet bez mediów, ciepłej wody, energii, ogrzewania, czy urządzeń sanitarnych, mimo niewątpliwej uciążliwości, nie wyklucza możliwości zamieszkiwania w nim i nie pozwala, w świetle art. 6 pkt 8 u.p.s., uznać ubiegającej się o pomoc osobę za bezdomną.

13 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy, po rozpoznaniu odwołania H. J., decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [A].

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę H. J. na powyższą decyzję wskazując, że orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, ze skarżąca nie może być uznana za osobę bezdomną, w związku z czym nie jest możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia. Sąd uznał, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji w tym zakresie są prawidłowe. Ustawodawca, wymieniając schronienie wśród świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej (art. 36 pkt 2 lit. i u.p.s.) wskazał, że osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona (art. 48 u.p.s.). Niepieniężne świadczenie z pomocy społecznej w postaci udzielenia schronienia przysługuje jedynie osobie bezdomnej, zgodnie z definicją zawartą w art. 6 pkt 8 u.p.s. Sąd I instancji podzielił zaprezentowany przez organy administracji pogląd, że brak w miejscu stałego zameldowania ciepłej wody bądź ogrzewania, mimo niewątpliwej uciążliwości, nie wyklucza możliwości zamieszkiwania w nim. Sama możliwość zamieszkiwania w lokalu, nawet bez mediów, nie pozwala w świetle art. 6 pkt 8 u.p.s. uznać danej osoby za bezdomną. Ponadto, jak wynika z wywiadu środowiskowego w domu skarżącej znajduje się kominek opalany drewnem, a skarżącej udzielano zasiłku w celu zakupu drewna opałowego.

15 Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej polega na tym, że to strona skarżącą musi prawidłowo wskazać i uzasadnić podstawy skargi kasacyjnej, a w ramach danej podstawy konkretne przepisy prawa materialnego lub procesowego, ponieważ one wyznaczają zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten bada bowiem legalność wyroku Sądu I instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego w rzeczywistości istniały. Zakres kontroli wyznacza zatem autor skargi kasacyjnej, a z uwagi na sformalizowany charakter skargi kasacyjnej prawidłowe określenie podstaw, sformułowanie zarzutów, a także adekwatne do sformułowanych podstaw i zarzutów ich uzasadnienie ma fundamentalne znaczenie. To odwołanie się do podstawowych zasad dotyczących skargi kasacyjnej jako sformalizowanego środka odwoławczego jest konieczne z uwagi, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej, jej podstaw, nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (np. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1420/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu). Należy przy tym wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 września 2006 r. sygn. akt SK 63/05, orzekając o zgodności art. 174, art. 183 § 1, art. 184 P.p.s.a. z przepisami Konstytucji RP, nie zakwestionował konstytucyjności przyjętego modelu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dlatego też sporządzanie skarg kasacyjnych zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami P.p.s.a.

16 Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. i zarzuca naruszenia art. 6 pkt 8 u.p.s. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez Sąd I instancji, że lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącą, pomimo uciążliwości w postaci braku mediów, nie wyklucza możliwości zamieszkania w nim, a w konsekwencji, że nie sposób uznać skarżącej za osobę bezdomną, podczas gdy prawidłowa egzegeza tego przepisu prowadzi do tezy przeciwnej.

17 Prawidłowe skonstruowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez zarzut błędnej wykładni wymaga, aby wskazano w skardze kasacyjnej na czym polega błędna wykładnia, której poczynienie zarzuca się Sądowi I instancji oraz jak powinna wyglądać w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną prawidłowa wykładnia danego przepisu (por. np. wyroki NSA z: 16 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1850/09; 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1290/09; 29 października 2009 r., sygn. akt II FSK 815/08).

18 Przypomnienia wymaga treść przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących wnioskowanej pomocy. Ustawodawca, wymieniając wśród świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej schronienie (art. 36 pkt 2 lit. i u.p.s.), wskazał, że osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona (art. 48 u.p.s.). Z kolei zgodnie z art. 48a ust. 1 u.p.s. stanowi, że udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego schronienia w noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych albo schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. Zgodnie z art. 6 pkt 8 u.p.s. użyte w ustawie określenie "osoba bezdomna" oznacza osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Definicja osoby bezdomnej, zawarta w art. 6 pkt 8 u.p.s., koncentruje się zatem na kwestii możliwości zaspokajania potrzeb życiowych połączonej z zamiarem pobytu.

19 Sąd I instancji uznał, że regulacja powyższa przewiduje dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi zaś dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, posiadającej stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować łącznie.

20 Skarżąca kasacyjnie kwestionując powyższe rozumienie art. 6 pkt 8 u.s.p. akcentuje brak możliwości zamieszkiwania przez skarżącą w domu stanowiącym własność skarżącej ze względu na brak możliwości korzystania z mediów, które zostały "odcięte" z powodu zadłużenia. W tym celu odwołuje się do poglądów doktryny i szeregu przepisów prawnych, w tym do definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1234 ze zm.), zgodnie z którą pod pojęciem lokalu mieszkalnego rozumieć należy lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych.

21 Sąd I instancji odnosząc się do tej kwestii uznał, że brak w miejscu stałego zameldowania ciepłej wody, energii, ogrzewania czy urządzeń sanitarnych, mimo niewątpliwej uciążliwości, nie wyklucza możliwości zamieszkiwania w nim. Możliwość zamieszkiwania w lokalu, nawet bez mediów, nie pozwala - w świetle art. 6 pkt 8 u.p.s.- uznać ubiegającej się o pomoc osoby za bezdomną.

22 Z powyższym rozumieniem art. 6 pkt 8 u.p.s. należy zgodzić się. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych powołanych przez Sąd i organy. Trafnie Sąd I instancji uznał zatem, że w niniejszej sprawie skarżąca nie spełnia warunków z art. 6 pkt 8 u.p.s. Jest ona bowiem właścicielką domu jednorodzinnego w [A] przy ulicy [...], w którym jest zameldowana na pobyt stały, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W budynku zostały "odcięte" media z uwagi na zadłużenie w opłatach z tytułu zużycia energii elektrycznej oraz gazu, a zadłużenie powstało w okresie sprzed sprzedaży przez stronę mieszkania w [A] oraz rachunki za media nadal nie są regulowane. W domu skarżącej znajduje się kominek opalany drewnem, a skarżącej udzielano zasiłku w celu zakupu drewna opałowego. Ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji w tym zakresie nie były kwestionowane i znajdują oparcie w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Skarga kasacyjna również nie formułowała zarzutu naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął zatem za w pełni miarodajny stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji.

23 Dodać trzeba, że nie jest trafne zrównywanie przez autorkę skargi kasacyjnej spoczywającego na organach państwa obowiązku zapewnienia osobom godnych warunków mieszkaniowych w oparciu o przepisy prawa z sytuacją, gdy brak możliwości zamieszkiwania w domu stanowiącym własność osoby, wynika z jej zaniedbań i braku racjonalnego gospodarowania środkami pieniężnymi będącymi w jej dyspozycji. Pozostawałoby to wbrew, określonym w art. 3 ust. 1 u.p.s., założeniom pomocy społecznej, która jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc powinna być przyznawana w pierwszej kolejności tym osobom, które nie są w stanie samodzielnie egzystować. Funkcji tej nie można jednak utożsamiać z obowiązkiem stałego wspierania w formach satysfakcjonujących wnioskodawców oraz zaspokajania wszystkich ich oczekiwań zmierzających do podwyższenia standardu codziennego funkcjonowania beneficjentów pomocy społecznej.

24 Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie były upoważnione, w świetle powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej, do odmowy przyznania skarżącej schronienia w Schronisku dla Bezdomnych w [A] i nie można ocenić tego rozstrzygnięcia jako dokonanego z naruszeniem art. 6 pkt 8 u.p.s.

25 Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine P.p.s.a.

26 Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest bowiem przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 ww. ustawy, po złożeniu przez tego pełnomocnika stosownego oświadczenia.