Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r., I OSK 119/06

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r., I OSK 119/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Zbigniew Rausz Sędziowie NSA Jolanta Rajewska Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1093/05 w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. L. na rzecz Ministra Edukacji Narodowej kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2005 r. IV SA/Wa 1693/05 oddalił skargę Z. L. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Oświaty z dnia 14 maja 1966 r. nr 942-0590/60/66 stwierdzającego, że – na podstawie art. 2 i art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. Nr 11, poz. 37) – z dniem 8 marca 1958 r., z mocy prawa, na własność Państwa przeszła zabudowana nieruchomość położona przy ul. [...] w T., obejmująca parcele nr 772/18, 772/19, 772/20, 772/21 oraz nr 409, 772/16 i 773/12, o ogólnej powierzchni 1977 m2, od 1945 r. mieszcząca Dom Kultury Dzieci i Młodzieży w T., będący jednostką budżetową Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w C., której dotychczasowym właścicielem była skarżąca.

3 Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia – jako wydanego z rażący naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. – gdyż nieruchomość nie została objęta przymusowym zarządem państwowym na mocy dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz.U. Nr 21, poz. 67 ze zm.), natomiast organ nadzoru uznał, że przyczyna nieważności nie zachodzi ponieważ powołana ustawa – jak wynika z jej treści oraz orzecznictwa (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 września 1973 r. III CZP 46/73 – OSNCP 1974/3/48) – znajdowała zastosowanie również do mienia pozostającego w faktycznym, tj. pozbawionym tytułu prawnego, władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, sąd zaś podkreślił stanowisko organu nadzoru.

4 Wnosząc skargę kasacyjną Z. L. jako jej podstawę przytoczyła "naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. z 1958 r. Nr 11, poz. 37), a w konsekwencji – naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy i postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie. Błędna wykładnia art. 17 lit. b ww. ustawy doprowadziła Sąd do przyjęcia, iż użyte tam sformułowanie «inne mienie» oznacza wszelkie mienie, którego władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostawało w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opierało się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, aniżeli wymienione w art. 1 lub pkt 1 artykułu 17 ww. ustawy. Prawidłowa wykładnia, uwzględniająca wykładnię celowościową oraz systemową do wniosku takiego nie prowadzi."

5 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że – w rozumieniu powołanej ustawy – "inne mienie" to wyłącznie mienie, które podlegało dekretowi z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, jednak nie zostało stosownym aktem poddane przymusowemu zarządowi i właśnie dlatego pozostawało tylko w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, nie zaś każde mienie, w tym mienie osób fizycznych, którym bez tytułu prawnego władały państwowe jednostki organizacyjne.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.

8 Jak o tym mowa w art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, jej postanowienia stosuje się również (poza przedsiębiorstwami pozostającymi pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego) do innego mienia, którego władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r., pozostającego w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych niż m.in. powołany dekret.

9 Przepisy ustawy stosuje się zatem do każdego innego mienia pozostającego w pozbawionym tytułu prawnego władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, i nie można zarzucać błędu wykładni, gdy literalne brzmienie nie uzasadnia potrzeby podejmowania zabiegów interpretacyjnych.

10 Natomiast, jeżeli nawet przyjąć, jak podnosi się w skardze kasacyjnej, że prawidłowa byłaby wykładnia celowościowa i systemowa – prowadząca do ograniczenia pojęcia "inne mienie" tylko do mienia podlegającego, co do zasady, przymusowemu zarządowi państwowemu – zaskarżony wyrok także odpowiadałby prawu (mimo błędnego wówczas uzasadnienia), gdyż nie stanowi rażącego naruszenia prawa – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. – wydanie orzeczenia niepozostającego w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia.

11 Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.