Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2019 r., I OSK 1048/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2019 r., I OSK 1048/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1048/18 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Ke 69/17 w sprawie ze skargi A.K. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie nieprzedstawienia pisemnej propozycji określającej warunki pełnienia służby postanawia: odmówić dokonania wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1048/18.

Uzasadnienie

2 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1048/18, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 listopada 2017 r. sygn. akt II SAB/Ke 69/17 w sprawie ze skargi A. K. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie nieprzedstawienia pisemnej propozycji określającej warunki pełnienia służby, uchylił zaskarżony wyrok i zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, w terminie 14 dni od otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami (pkt 1.); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2.); odstąpił od zasądzenia od A. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (pkt 3.).

3 Pismem z 20 maja 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] złożył wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści powołanego wyżej wyroku przez wykładnię, czy użyte w sentencji wyroku (pkt 1.) zobowiązanie do "wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby" oznacza decyzję w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego, a także o wyjaśnienie czy zobowiązanie do wydania decyzji ze wskazaniem okoliczności faktycznych i kryteriów oceny określonych w art. 165 ust. 7 p.w.u. (s. 24 uzasadnienia), oznacza podanie tych kryteriów na dzień 31 maja 2017 r. czy też na dzień wydania decyzji, tj. po zastosowaniu się organu do niniejszego wyroku z 18 grudnia 2018 r.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

6 Wskazać należy, że konieczność wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wtedy, gdy treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku. Dodać należy, że wykładnia może odnosić się do rozstrzygnięcia, jak i do uzasadnienia wyroku.

7 Uwzględnienie wniosku o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku może nastąpić jedynie wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do stanowiska sądu zawartego w rozstrzygnięciu lub uzasadnieniu. Wątpliwości co do uzasadnienia orzeczenia mogą być wyjaśnione w trybie art. 158 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do dokonania prawidłowej interpretacji sentencji orzeczenia. W tym miejscu należy podkreślić, iż niezbędne jest odczytanie sentencji łącznie z uzasadnieniem wyroku.

8 Za takie wątpliwości nie mogą być uznane odpowiedzi na pytania skierowane do sądu w związku z koniecznością merytorycznego załatwienia sprawy (zob. postanowienia NSA z: 10 lutego 2012 r., I OZ 78/12; 21 listopada 2012 r., I GSK 111/12; 5 marca 2014 r., II GSK 1310/12; 19 marca 2014 r., II OW 67/13). Instytucja wyjaśniania wątpliwości co do treści wyroku nie służy zwłaszcza udzielaniu odpowiedzi na pytania dotyczące konsekwencji procesowych wyroków (zob. postanowienie NSA z 21 listopada 2012 r., I GSK 111/12).

9 Podkreślić należy, że wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienia NSA z: 23 września 2008 r., I OZ 698/08, 28 stycznia 2010 r., II GZ 1/10; 15 kwietnia 2010 r., II GSK 406/09). Takie poglądy prezentowane są również w doktrynie (por. T. Woś komentarz do art. 158 (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, str. 576).

10 W doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalony jest także pogląd, że w trybie wykładni nie rozstrzyga się o wszystkich wątpliwościach, jakie strona powzięła wobec treści wyroku, lecz muszą to być wątpliwości związane z niejasnym rozstrzygnięciem, zakresem powagi rzeczy osądzonej lub wykonalnością wyroku (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98).

11 Z powyższego wynika, że wykładni wymaga wyrok, którego treść powoduje niejasności interpretacyjne wskutek nieprecyzyjnego jego sformułowania.

12 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wątpliwości związane z interpretacją przedmiotowego wyroku. Zarówno sentencja, jak i jego uzasadnienie są jasne, w sposób oczywisty przedstawiają stanowisko Sądu oraz przyjęty tok rozumowania prowadzący do rozstrzygnięcia.

13 Wnioskodawca domagał się m. in. wskazania, czy użyte w sentencji wyroku zobowiązanie do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, oznacza decyzję w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego.

14 Do kwestii tej Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku odniósł się wyraźnie wskazując, że "Przepis art. 170 ust. 1 p.w.u. KAS przewiduje skutek wygaśnięcia stosunków służbowych z dniem 31 sierpnia 2017 r. w przypadku funkcjonariuszy, którym nie przedstawiono do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia lub służby (...). Jak wynika z art. 170 ust. 3 ustawy wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jako równoznaczne ze zwolnieniem ze służby. To zaś (zwolnienie ze służby) następuje zawsze w drodze decyzji administracyjnej (...). Skoro ustawodawca nakazuje traktować wygaśnięcie stosunku służbowego jak zwolnienie ze służby, a zwolnienie ze służby dokonywane jest w trybie decyzji i obwarowane gwarancjami procesowymi oraz możliwością stosowania środków zaskarżenia, to w przypadku wygaśnięcia stosunku służbowego ze względu na brak propozycji dla funkcjonariusza, o jakiej mowa w art. 165 ust. 7 p.w.u. KAS, zachodzi podstawa do wydania przez właściwy organ decyzji w przedmiocie wygaśnięcia tego stosunku służbowego".

15 Zwrócić należy także uwagę, że ww. stanowisko znalazło potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 1/19. W uzasadnieniu uchwały Sąd wyjaśnił, że "wygaśnięcie dotychczasowego stosunku służbowego następuje w wyniku niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub w przypadku niezaakceptowania przez niego propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby w określonym przez prawo terminie (zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w. KAS). W takim przypadku dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby. Tutaj podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby stanowi art. 170 ust. 1 i 3 p.w. KAS. w związku z art. 276 ust. 1 i 2 ustawy o KAS".

16 Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw do przyjęcia, że na tle uzasadnienia wyroku, o którego wykładnię wnosi organ, mogą istnieć obiektywne wątpliwości co do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie, czy decyzja w przedmiocie zwolnienia ze służby oznacza decyzję stwierdzającą wygaśnięcie stosunku służbowego. Kwestia ta wynika bowiem wprost z cytowanego wyżej fragmentu uzasadnienia. Dlatego też nie można stwierdzić, że zagadnienie, którego wyjaśnienia domaga się organ, sformułowane jest w sposób niejasny, utrudniający zrozumienie przedstawionego uzasadnienia czy też, aby nie było zgodne z kierunkiem rozstrzygnięcia.

17 Odnosząc się natomiast do wniosku organu w zakresie wskazania, czy zobowiązanie do wydania decyzji ze wskazaniem okoliczności faktycznych i kryteriów oceny określonych w art. 165 ust. 7 p.w.u., oznacza wskazanie tych kryteriów na dzień 31 maja 2017 r. czy też na dzień wydania decyzji, tj. po zastosowaniu się organu do wyroku z 18 grudnia 2018 r., zważyć należy, że ww. kwestia nie była analizowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku objętym rozpoznawanym wnioskiem. Sąd nie zajmował w tym zakresie stanowiska, nie mogły zatem zaistnieć wątpliwości z nim związane. Terminy te określone są bowiem w ustawie.

18 Mając powyższe na uwadze uznać trzeba, że treść wyroku nie nasuwa wątpliwości zarówno co do jego sentencji, jak i uzasadnienia, które zostały sformułowane w sposób jasny i zrozumiały. Uzasadnienie jest spójne z sentencją, a powołane w uzasadnieniu szerokie motywy, które nie pozostają ze sobą w sprzeczności oraz podstawa prawna orzeczenia nie budzą wątpliwości, zwłaszcza takich wątpliwości, których wystąpienie stanowiłoby przesłankę wykładni wyroku.

19 Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 158 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.