Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2021 r., I GZ 333/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2021 r., I GZ 333/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 927/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 927/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił M. U. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2021 r. w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 30 czerwca 2021 r. Sąd odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W jej ocenie nigdy nie otrzymała awiza dotyczącego przedmiotowej decyzji. Strona składała reklamacje dotyczące braku doręczenia określonych pism.

4 Sąd podkreślił, że dla przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej niezbędne jest stwierdzenie, że strona nie dokonała tej czynności w wymaganym terminie bez swojej winy. Do okoliczności wskazujących na brak winy strony w dokonaniu danej czynności w terminie zalicza się m. in. chorobę.

5 Zdaniem Sądu skarżący w swoim wniosku nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie mu terminu do wniesienia skargi. Jego wyjaśnienia dotyczące braku skutecznego doręczenia pism przez pocztę nie zostały wykazane w jakikolwiek sposób. Powyższe okoliczności skutkowały odmową skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a.".

6 Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że "nigdy nie otrzymał ani listu poleconego ani awiza dot. zaskarżonej decyzji" oraz, że wielokrotnie składał reklamacje na poczcie z powodu braku doręczenia przesyłek poleconych. Do zażalenia skarżący załączył dwie kopie skarg złożonych na działania Poczty Polskiej z 2015 roku.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Dopuszczalność przewidzianego w art. 86 i 87 p.p.s.a. przywrócenia uchybionego terminu została przez ustawodawcę uwarunkowana spełnieniem przez stronę następujących przesłanek: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, równoczesne dokonanie czynności, które nie nastąpiło w zakreślonym terminie, uprawdopodobnienie, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych.

10 W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego spełniał wymogi formalne, a sporna pozostaje wyłącznie kwestia uprawdopodobnienia, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony.

11 Z ugruntowanego w orzecznictwie i literaturze przedmiotu rozumienia przesłanki braku winy strony wynika, że powinna być ona oceniana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem strony (por. postanowienia NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 947/12; z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 320/11, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 948/12, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

12 Należy podkreślić, że istotą instytucji przywrócenia terminu jest umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.

13 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi, Sąd I instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia.

14 Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazywana przez niego okoliczność nie stanowiła bowiem dostatecznej podstawy przemawiającej za uwzględnieniem wniosku.

15 Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie odwoławcze zakończyło się decyzją z dnia [...] marca 2021 r., która została wysłana do strony

16 24 marca 2021 r. Doręczyciel pocztowy, wobec nieobecności adresata w miejscu zamieszkania, pozostawiał dwukrotnie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej (w dniu 26 marca 2021 r. i 6 kwietnia 2021 r.), o czym czynił stosowne adnotacje na kopercie i dołączonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 2789 akt adm.). W dniu

17 9 kwietnia 2021 r. nastąpił zaś skutek doręczenia.

18 W warunkach rozpoznawanej sprawy uwzględnić należało wynikające z akt sprawy okoliczności faktyczne związane z próbami doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję organu odwoławczego. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że skarżący w swoim wniosku nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie mu terminu do wniesienia skargi. Jego wyjaśnienia dotyczące braku skutecznego doręczenia pism przez pocztę nie zostały skutecznie podważone i nie wykazano, że brak było zawiadomienia o złożeniu przedmiotowej przesyłki. Powyższe zostało odnotowane na ww. kopercie.

19 Powoływanie się w zażaleniu na niesolidność operatora pocztowego w okolicznościach faktycznych sprawy nie powoduje powstania wątpliwości co tego, że doręczenie nie miało miejsca. Twierdzenie wnoszącego zażalenie, jakoby nie otrzymał on awiza dotyczącego przesyłki pocztowej zawierającej decyzję, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. A załączone do zażalenia skargi złożone na działania Poczty Polskiej dotyczą innych przesyłek poleconych z 2015 roku.

20 Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest prawidłowe.

21 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.