Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2015 r., I GZ 285/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2015 r., I GZ 285/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." sp. z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 9 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 1584/14 w zakresie odmowy zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E." sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 1584/14 odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 6 października 2014 r. odmawiającego skarżącej "E." Sp. z o.o. w M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji przede wszystkim wyjaśnił, że w sprawie orzekano już w przedmiocie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd dał temu wyraz w postanowieniu z dnia 6 października 2014 r. Zatem złożony kolejny wniosek o udzielenie prawa pomocy w tym samym zakresie, WSA potraktował jako wniosek spółki o zmianę prawomocnego postanowienia w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.

4 Oceniając wniosek Spółki WSA uznał, że nie wykazała ona, aby jej sytuacja majątkowa pogorszyła się względem ustaleń dokonanych postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. i w związku z tym nie była wstanie uiścić wpisu w sprawie. I to nawet przy uwzględnieniu konieczności poniesienia podobnego wydatku jednocześnie w kilku innych sprawach. Sąd podkreślił, że spółka w latach 2010 i 2011 odnotowywała znaczne zyski (według bilansu za 2012 r. zyski z lat poprzednich wyniosły 620.972,10 zł) a dopiero w 2012 r. poniosła stratę, jednakże stosunkowo niewielką w porównaniu do wartość osiągniętego przychodu (ponad 1.600.000 zł). Natomiast za 2013 r. odnotowała z powrotem znaczny zysk w kwocie 444.147,38 zł.

5 Co się zaś tyczy prowadzenia postępowań egzekucyjnych, w ramach których dochodzone mają być zaległości publicznoprawne w kwocie ponad 6.000.000 zł., oraz argumentu o zajęciu towaru o wartości powyżej 300.000 zł, Sąd wskazał, że skarżąca podnosiła te fakty już wcześniej, zaś przyczyny dla których okoliczności te nie mogły stanowić podstawy przyznania spółce wnioskowanego prawa zostały wyjaśnione w postanowieniu Sądu z dnia 6 października 2014 r.

6 Sąd wskazał, że według zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2013 r. spółka wykazała przychód na poziomie 2.216.908,26 zł, przy kosztach uzyskania przychodu w wysokości 1.772.760, 88 zł.

7 Skarżąca podała także, że suma wszystkich należnych wpisów od skarg przed sądami administracyjnymi bliska jest 50.000 zł. Jednakże, Sąd uznał, że kwoty tej nie sposób uznać za znaczną w relacji do zysku spółki w 2013 r.

8 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła "E." Sp. z o.o. wnosząc o: zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy, przez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania.

9 Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165 p.p.s.a poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, podczas gdy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej spółki w pełni uzasadniające zmianę uprzedniego postanowienia. Okolicznością uzasadniającą pogarszającą się sytuację finansową spółki jest fakt, iż w wyniku przeprowadzonych kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki na łączną kwotę 6 mln zł, co do których nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Spółka stwierdziła również że w 2014 r. nie osiągnęła żadnego zysku a przez ostatnie pół roku nie osiąga żadnych przychodów. Skarbowe organy egzekucyjne umarzają prowadzone przeciwko spółce postępowanie egzekucyjne ze względu na bezskuteczność egzekucji.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

12 Przede wszystkim, zgodnie z prawidłowo powołanym i zastosowanym przez Sąd I instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczność sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

13 Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I GZ 605/14, stosownie do dyspozycji cytowanego przepisu zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy.

14 Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy zatem do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wskazania, że okoliczności sprawy uległy zmianie, art. 165 p.p.s.a., nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.

15 W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy. Wziął przy tym m. in. pod uwagę fakt, że postępowania egzekucyjne, w ramach których dochodzono od Spółki zaległości publicznoprawnych w wysokości ponad 6 mln zł, były już przedmiotem rozważań tego Sądu w postanowieniu z dnia 6 października 2014 r. wydanym w zakresie przyznania prawa pomocy. Wydanie wobec skarżącej spółki kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w tej sprawie, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, jak i że nie prowadzi działalności gospodarczej.

16 Należy jeszcze raz podkreślić, że ewentualna zmiana ostatecznego postanowienia może mieć miejsce w przypadku zmiany okoliczności sprawy. Tymczasem ani do wniosku, ani do zażalenia na postanowienia nie załączono jakichkolwiek dowodów potwierdzających twierdzenia wskazujące na zaistnienie takiej zmiany. W tym zakresie za zupełnie gołosłowne należy uznać argumenty o nieosiągnięciu przychodu w 2014 r., czy o umorzeniu prowadzonych wobec skarżącej postępowań egzekucyjnych ze względu na bezskuteczność egzekucji.

17 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała zmiany okoliczności sprawy uzasadniających zmianę postanowienia ostatecznego o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

18 Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.