Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2018 r., I GZ 234/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2018 r., I GZ 234/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania sądowego Z. B. od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GZ 66/18 w sprawie z zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 911/17 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GZ 66/18, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) oddalił zażalenie Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 911/17 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

3 W dniu 21 czerwca 2018 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo zatytułowane "skarga skarżącego (....) o wznowienie postępowania".

4 Pismo zostało podpisane przez Z. B.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 276 p.p.s.a., do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a.

7 Odpowiednie zastosowanie art. 175 p.p.s.a. oznacza, że skargę o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sporządza adwokat lub radca prawny (§ 1). Wyjątkowo skarga ta może być sporządzona przez stronę postępowania, ale wyłącznie w sytuacji, gdy strona jest: sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych (§ 2). Ponadto skarga o wznowienie postępowania może być sporządzona przez: doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej (§ 3).

8 Ustanowiony przez ustawodawcę wymóg sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przez profesjonalistę ma charakter materialnoprawny, dlatego uchybienie temu wymogowi nie podlega uzupełnieniu.

9 Skarga o wznowienie postępowania wniesiona w niniejszej sprawie nie została sporządzona ani przez profesjonalnego pełnomocnika, ani przez żaden z podmiotów wymienionych w powołanym art. 175 p.p.s.a. Skargę tę sporządził osobiście skarżący, co stanowi uchybienie wymogowi określonemu w powołanym art. 175 p.p.s.a., dlatego należało ją uznać za niedopuszczalną.

10 Nadto, zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy, dotyczącym wznowienia postępowania, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podkreślić przy tym należy, że przepis ten dotyczy prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Chodzi zatem o orzeczenie końcowe, mające znamiona "zamykającego", czyli załatwiającego sprawę. Nie można przyjąć, że przepis art. 270 P.p.s.a. statuuje możliwość wznowienia także postępowania incydentalnego – wpadkowego, tj. choćby prawomocnego, postanowienia niekończącego postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, a taka sytuacja ma obecnie miejsce. Ten pogląd jest oczywisty i powszechny w doktrynie oraz judykaturze (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 31 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 357/10, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1560/06, publ. CBOSA oraz A. Kabat w: Komentarz do P.p.s.a., LEX). Ma on oparcie w jednoznacznym brzmieniu przywołanego przepisu. Do wzruszenia prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej w tym trybie musiałaby istnieć samodzielna podstawa ustawowa. Tymczasem jedyną podstawą w tym obszarze jest art. 165 p.p.s.a., według którego prawomocne postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy. Jednakże chodzi tu, po pierwsze, o zmianę podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia, po drugie, możliwość ta istnieje tylko w toku postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej, a więc dopóty, dopóki nie zostanie ona prawomocnie zakończona. Nie jest to podstawa wznowieniowa. Zatem w przepisach p.p.s.a. dotyczących wznowienia postępowania brak jest podstawy prawnej do wzruszenia w trybie wznowienia postępowania postanowienia niekończącego postępowania w sprawie. Z punktu widzenia regulacji art. 270 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania nie obejmuje zatem orzeczeń wpadkowych (incydentalnych), czyli takich, które nie kończą postępowania w sprawie, a do takiej właśnie kategorii rozstrzygnięć zaliczane jest postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, którego dotyczy skarga o wznowienie.

11 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 175 § 1 i art. 276 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.