Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2023 r., I GZ 218/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2023 r., I GZ 218/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 763/22 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 8 września 2022 r, nr UNP 1001-22-100714 1001-IEE-2.711.129.2022.2.KJR w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 30 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 763/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 763/22 odrzucające wnioski skarżącego o zbadanie niezawisłości i bezstronności Sędziego M.K., Sędziego WSA M. K. i Sędziego WSA P. D. w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 8 września 2022 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.

3 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

5 Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji i poglądom wyrażanym niekiedy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie NSA z 19 grudnia 2022 r., sygn. akt III FZ 573/22), za niezaskarżalnością postanowienia nie przemawia to, że w przepisach p.p.s.a. wśród zaskarżalnych zażaleniem postanowień nie wymieniono tego o odrzuceniu wniosku. Istotnie, ustawodawca nie uregulował zaskarżalności postanowienia o odrzuceniu wniosku wprost. Takie uprawnienie wywieść jednak należy z odpowiednio stosowanych przepisów p.p.s.a. o zażaleniu. Traktując, zgodnie z nakazem ustawodawcy, pismo procesowe będące wnioskiem tak jak inne pismo procesowe – zażalenie, przyjąć należy, że jego odrzucenie, o ile następuje w drodze postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, podlega zaskarżeniu zażaleniem. Przesądza o tym art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. Skoro postanowienie o odrzuceniu zażalenia jest zaskarżalne zażaleniem, to konsekwentnie postanowienie o odrzuceniu wniosku jest również zaskarżalne w ten sposób. W przeciwnym razie przepis odsyłający nie miałby żadnego sensu, a takiego rezultatu wykładni przyjąć nie można.

6 Stanowisko to wspierają także argumenty wykładni historycznej i systemowej. Podkreślić należy, że możliwość zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu pisma wszczynającego nawet incydentalne tylko postępowanie stanowi realizację podstawowej gwarancji prawa do sądu w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym. Zasadą jest, że postanowienia sądu pierwszej instancji odrzucające wniesiony przez skarżącego środek prawny są zaskarżalne zażaleniem bądź skargą kasacyjną. Analizowany wniosek byłby jedynym pismem, którego odrzucenie pozostawałoby poza kontrolą instancyjną.

7 Poza tym, skoro wniosek o badanie niezależności i niezawisłości jest instytucją nową, unormowaną odrębnie, w ramach której tylko na podstawie odesłania stosuje się przepisy p.p.s.a., to nie sposób oczekiwać że kwestia zaskarżalności wniosku będzie unormowana szczegółowo w ustawie procesowej. Przepisy p.p.s.a. uchwalono ponad dwadzieścia lat temu, gdy wprowadzenia instytucji wniosku o badanie niezawisłości i niezależności sędziowskiej z pewnością nie planowano. Nie dziwi zatem to, że ustawodawca nie antycypował rozwoju prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym kierunku.

8 Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak w postanowieniu.