Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2023 r., I GZ 185/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2023 r., I GZ 185/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 18/23 w zakresie oddalenia wniosku o uzupełnienie postanowienia w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 16 sierpnia 2022 r. nr Rep.1572/IN/21 w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 22 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 18/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu skargi C. Sp. z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z 16 sierpnia 2022 r. w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej odrzucił skargę i zwrócił skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi. Sąd I instancji wskazał, że skarga była niedopuszczalna z uwagi na nieprawidłowe doręczenie stronie decyzji organu oraz postanowienia o jej uzupełnieniu.

3 Skarżąca wniosła o uzupełnienie wydanego postanowienia co do zwrotu kosztów postępowania, podnosząc, że zaistniała sytuacja jest niewątpliwie wynikiem wadliwego działania organu, który doręczył stronie skan decyzji II instancji wraz z postanowieniem w przedmiocie jej uzupełnienia bez podpisu elektronicznego. Sąd uwzględnił zatem w tym zakresie podnoszony przez skarżącą zarzut w złożonej skardze, lecz nie zasądził na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Do tej kwestii sąd nie odniósł się również w uzasadnieniu postanowienia. Ponieważ wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, został zawarty w złożonej skardze, a w świetle rozstrzygnięcia wydanego przez sąd w niniejszej sprawie, wobec uwzględnienia zasadności zarzutu podnoszonego przez skarżącą w ocenie skarżącej przyjąć należy, że skarga została uwzględniona przez sąd.

4 Oddalając postanowieniem z 15 maja 2023 r. wniosek skarżącej o uzupełnienie postanowienia z 22 marca 2023 r., WSA wskazał, że postanowienie o odrzuceniu skargi zawiera w pkt 2. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, orzeczono bowiem o zwrocie uiszczonego od skargi wpisu sądowego stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów postępowania następuje w tych przypadkach, w których sąd nie orzekł o kosztach, mimo że strona żądała we właściwym czasie ich przyznania, jeżeli natomiast sąd orzekł o nich w jakimś zakresie, to stronie przysługuje na takie postanowienie zażalenie. Podkreślono również, że w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz strony skarżącej i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona. Skarżącemu nie przysługuje natomiast zwrot kosztów postępowania, zarówno wtedy, gdy jego skarga okazała się niezasadna, jak i wówczas, gdy orzeczenie nie wypowiada się w kwestii zasadności skargi, ponieważ była ona niedopuszczalna albo postępowanie okazało się bezprzedmiotowe – co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wyjątek od tej zasady dotyczy sytuacji, gdy postępowanie ulega umorzeniu z powodu uwzględnienia skargi przez organ (art. 201 p.p.s.a.).

5 W zażaleniu na postanowienie z 15 maja 2023 r. skarżąca podniosła, że orzeczenie o odrzuceniu skargi zapadło w sytuacji wadliwego działania organu, który doręczył stronie skan decyzji II instancji wraz z postanowieniem w przedmiocie jej uzupełnienia bez podpisu elektronicznego, a przez co doręczenie zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa i nie wywołuje skutków prawnych. Tym samym Sąd uwzględnił w tym zakresie podnoszony przez skarżącą zarzut w złożonej skardze do sądu administracyjnego. W ocenie skarżącej bez wniesienia skargi do WSA decyzja funkcjonowałaby nadal w obrocie, a organ mógłby próbować egzekwować wynikające z niej należności. Strona musiała zatem podjąć działania zmierzające do wyeliminowania decyzji z obrotu. Ponadto w świetle rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd wobec uwzględnienia zasadności zarzutu podnoszonego przez skarżącą przyjąć należy, iż skarga została w tym zakresie uwzględniona przez Sąd, a "decyzja" wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżąca wskazała, że organ winien ponieść konsekwencje działań, które zmusiły skarżącą do dochodzenia na drodze postępowania sądowego uzasadnionej ochrony swoich interesów. W zażaleniu wskazano, że Sąd I instancji bezpodstawnie odmówił uzupełnienia postanowienia zgodnie z zawartym w skardze do WSA wnioskiem o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

7 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Na wstępie należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie zgadza się z poglądem, że wydawane z urzędu postanowienie o zwrocie uiszczonego wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie ma charakteru rozstrzygnięcia co do żądań stron, nie jest to orzeczenie co do wniosku strony o zwrot kosztów postępowania – w rozumieniu art. 209 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 26 września 2017 r., sygn.. akt II GSK 3234/15). Tym samym dopuszczalne jest zgłoszenie wniosku o uzupełnienie postanowienia o rozstrzygnięcie co do żądania zwrotu kosztów postępowania.

9 Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a.

10 Rodzaje rozstrzygnięć uwzględniających skargę wymienione zostały w artykułach od 145 do 150 oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. Postanowienie, którego uzupełnienia domagała się skarżąca (odrzucające skargę jako przedwczesną, wobec jej wniesienia przed wprowadzeniem decyzji do obrotu prawnego) nie może zostać zaliczone do orzeczeń uwzględniających skargę – pomimo sformułowania w postanowieniu oceny prawnej zbieżnej z jednym z zarzutów skargi. Sąd I instancji nie dokonał bowiem oceny merytorycznej wydanej decyzji. Nie zakwestionował faktu wydania decyzji (stwierdził, że w aktach znajdują się "odręcznie podpisane egzemplarze decyzji (...) i postanowienia ją uzupełniającego"), a jedynie uznał skargę za niedopuszczalną wobec braku prawidłowego doręczenia stronie oryginału decyzji.

11 Zasadnie zatem WSA objętym zażaleniem postanowieniem z 15 maja 2023 r. oddalił wniosek skarżącej o uzupełnienie postanowienia z 22 marca 2023 r.

12 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.