Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2024 r., I GZ 104/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2024 r., I GZ 104/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 120/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2023 r., nr 3201-IOA.4400.7.2023 w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 28 lutego 2024 r., sygn. akt. I SA/Sz 120/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę L. M. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej zwanego "DIAS") z 4 grudnia 2023 r., nr 3201-IOA.4400.7.2023 w przedmiocie określenia należności celnych, różnicy kwoty podatku od towarów i usług, różnicy kwoty podatku akcyzowego.

3 Pismem z 16 stycznia 2024 r. skarżący wniósł skargę na decyzję DIAS z 4 grudnia 2023 r.

4 Zarządzeniem z 12 lutego 2024 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem jej odrzucenia. Zgodnie z zarządzeniem skarżący miał wpłacić wyżej wskazaną kwotę gotówką w kasie Sądu lub dokonać wpłaty na podany w treści zarządzenia rachunek bankowy Sądu. Zarządzenie zostało doręczone skarżącemu 15 lutego 2024 r. (k. 26 akt sądowych). W piśmie z 20 lutego 2024 r. (data nadania) zatytułowanym "wykonanie zobowiązania Sądu" skarżący przedłożył znak opłaty sądowej w wysokości 100 zł.

5 Postanowieniem z 28 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę skarżącego z uwagi na to, że skarga nie została opłacona.

6 W zażaleniu z 18 marca 2024 r. skarżący zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej zwanej "p.p.s.a."). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że uiścił opłatę w zakreślonym terminie, w przewidzianej ustawowo kwocie, jednak w sposób nieprzewidziany w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a to z uwagi na to, że nie posiadał wiedzy, że uiszczenie opłaty sądowej w formie znaku sądowego w postępowaniach przed sądem administracyjnym jest uregulowane odmiennie niż w postępowaniach w sprawach cywilnych o zapłatę. W ocenie skarżącego, ograniczenie obywatelom możliwości dokonania opłaty w formie znaku sądowego stanowi istotne ograniczenie prawa do sądu.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należny wpis. W sytuacji braku wpisu, przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby uiścił w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania wpis, pod rygorem jej odrzucenia.

10 Zgodnie natomiast z art. 219 § 2 p.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Przepis ten jednoznacznie wskazuje dwie formy uiszczenia należnej wpłaty z tytułu wpisu sądowego od skargi, wykluczając tym samym uiszczenie opłaty sądowej w jakiejkolwiek innej formie, w tym np. przez wykupienie znaków opłaty sądowej Ministerstwa Sprawiedliwości.

11 Przenosząc, wskazaną wyżej argumentację na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wezwanie do zapłacenia wpisu zostało sporządzone w sposób prawidłowy. Co najważniejsze w sposób jasny określono formę w jakiej wpis powinien zostać dokonany. Jednak pomimo prawidłowego pouczenia skarżący nie uiścił wpisu sądowego w kasie Sądu ani też nie dokonał wpłaty na rachunek Sądu I instancji w terminie wynikającym z wezwania. Tym samym skarżący wobec uiszczenia wpisu w formie innej niż wskazana powinien przynajmniej powziąć wątpliwość co do faktu zrealizowania w sposób prawidłowy ciążącego na nim obowiązku procesowego.

12 Zważywszy na powyższe okoliczności stwierdzić należy, że Sąd I instancji słusznie uznał, że wykupienie przez skarżącego znaku opłaty sądowej na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości i załączenie go do pisma z 20 lutego 2024 r. nie mogło zostać uznane za prawidłowe uiszczenie wpisu sądowego od skargi na decyzję DIAS. Tym samym należało podzielić wniosek Sądu I instancji, że skarga nie została opłacona.

13 W odniesieniu natomiast do zarzutu istotnego ograniczenia prawa do sądu wskazać należy, że w wyroku z 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05, Trybunał Konstytucyjny (dalej zwanego "TK" lub "Trybunałem") orzekł, że art. 219 § 2 i art. 221 wskazanej ustawy są zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej zwanej "Konstytucją"). Wyrok ten ma zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia, TK zajmował się w nim właśnie m.in. kwestią uiszczenia opłaty sądowej znakami opłaty sądowej. W sposób niepozostawiający wątpliwości Trybunał wypowiedział się na temat konstytucyjności wyłączenia drogi opłacenia pisma znakami opłaty sądowej w art. 219 § 2 p.p.s.a. Trybunał stwierdził mianowicie, że nie można podzielić poglądu, że wyeliminowanie jednej z trzech form opłat sądowych – opłaty znakami sądowymi – jest takim utrudnieniem dostępu do sądu, że skutkować miałoby naruszeniem art. 45 ust. 1, czy art. 77 ust. 2 Konstytucji. Opłata znakami sądowymi była powszechnie uznawana za uciążliwą organizacyjnie, technicznie i z punktu widzenia kosztów wymiaru sprawiedliwości formę opłaty sądowej. Mechanizm ten nie odpowiada postępowi organizacyjnemu, szczególnie w sferze bankowości i obrotu bezgotówkowego. Informacja o numerach kont jest powszechnie dostępna, bez żadnych ograniczeń czasowych, na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości (także na stronach poszczególnych WSA). Przekaz opłaty na konto sądu może być dokonany w każdej formie przekazu bankowego (zlecenie telefoniczne, zlecenie internetowe itd.) w każdym czasie (przez całą dobę). Każde zlecenie bankowe jest odpowiednio rejestrowane i za datę dokonania opłaty uznaje się datę dokonania zlecenia. W razie wątpliwości bank przedstawia stosowną dokumentację (wydruk zlecenia internetowego lub transkrypt zlecenia ustnego), będącą dowodem na okoliczność, kiedy stosowne zlecenie zostało złożone. W konkluzji swych rozważań Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż nie znajduje podstaw do uznania niekonstytucyjności art. 219 § 2 p.p.s.a.

14 Mając powyższe na uwadze, a także fakt, iż wyjaśnienie skarżącego co do nieznajomości prawa nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.