Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., I GSK 950/10

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., I GSK 950/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku B. S.A. w S. Oddział E. w T. o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt I GSK 950/10 o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego w sprawie ze skargi B. S.A. w S. Oddział E. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych postanawia: uzupełnić wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt I GSK 950/10, poprzez oznaczenie dotychczasowej treści jego sentencji jako pkt 1) i dodanie pkt 2) o treści "zasądza od B. S.A. w S. Oddział E. w T. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w T. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego."

Uzasadnienie

2 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt I GSK 950/10 oddalił skargę kasacyjną B. S.A. w S. Oddział E. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 548/10.

3 Pismem z dnia 29 lutego 2012 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w T. radca prawny E. T. wniósł o uzupełnienie wyroku z dnia 28 listopada 2011 r. przez zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

4 Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 listopada 2010 r. złożono odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzoną przez pełnomocnika - radcę prawnego, w której zawarty został wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien zamieścić z urzędu. Takim dodatkowym orzeczeniem jest między innymi rozstrzygnięcie wniosku strony o zwrot kosztów, gdyż według art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204.

7 W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wprowadzony został wyjątek od ogólnej reguły, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). W postępowaniu tym obowiązuje zasada finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania (zasada rezultatu). Obowiązkiem zwrotu niezbędnych kosztów postępowania jest obciążona strona, której skarga kasacyjna nie została uwzględniona lub strona przeciwna do strony, której skarga kasacyjna została uwzględniona. Wspomniany obowiązek ciąży zarówno na skarżącym, jak i na organie, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem skargi (por. H. Knysiak – Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, LexisNexis Warszawa 2009 s. 398 – 399).

8 Podstawę do zasądzenia niezbędnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 205 p.p.s.a., w tym dla strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego ich wynagrodzenia, w wysokości nie wyższej niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach (art. 205 § 2 p.p.s.a.), stanowią art. 203 i art. 204 p.p.s.a.

9 Stawki opłat z tytułu czynności radców prawnych określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 223 ust. 2 i art. 225, ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.).

10 W § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. określono stawki opłat minimalnych obowiązujących w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które dotyczą: a) sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udziału w rozprawie przed NSA, b) sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, c) sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, d) udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, e) postępowania zażaleniowego. Z powyższego wynika, że w omawianym rozporządzeniu nie została określona stawka wynagrodzenia radcy prawnego za czynność polegającą na sporządzeniu i wniesieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na tym tle w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażane są dwa poglądy. Według pierwszego z nich brakuje podstaw prawnych do zaliczenia wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną do niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż czynność ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 902/07). Według drugiego poglądu stawki wymienione w tych rozporządzeniach w odniesieniu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej mają zastosowanie także w odniesieniu do odpowiedzi na tę skargę (wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r., FSK 80/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 12).

11 Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela drugi z przytoczonych poglądów. Przede wszystkim należy zauważyć, że przepisy aktu wykonawczego należy interpretować w sposób tak by możliwa była realizacja postanowień ustawy. W rozpoznawanej sprawie będą to przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulujące zasady zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto upoważnienie dla Ministra Sprawiedliwości, wynikające z art. 225 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych, obejmowało wprowadzenie limitów co do wysokości opłat za czynności, a nie ograniczeń co do rodzaju spraw i czynności, za które przysługują opłaty. Dodać należy, że w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. brak jest przepisu stanowiącego wprost, że określa ono wyczerpująco czynności radcy prawnego przed organami wymiaru sprawiedliwości, za które przysługuje wynagrodzenie. Takiego wniosku nie można również wywieść na podstawie całokształtu przepisów rozporządzenia ani też jego systematyki. (por. M. Bogusz – glosa do postanowienia NSA z dnia 16 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 93/2004, GSP – Prz. Orz. 2005/1–2/17–22).

12 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego realizacja zasady równości stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym, której konkretyzację – w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego – stanowi wynikająca z przepisów art. 203 i 204 p.p.s.a. zasada równych praw w zakresie żądania zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego wymaga, by zwrot niezbędnych kosztów postępowania obejmował także wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego, który sporządził i wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną. Jeżeli stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania kasacyjnego – wynagrodzenia pełnomocnika, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną (§ 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia), to trudno znaleźć racjonalne argumenty przemawiające za tym, aby taki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego nie przysługiwał stronie reprezentowanej przez radcę prawnego, który sporządził i wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną. Sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, z punktu widzenia stawki opłat za czynności radcy prawnego, należy traktować analogicznie do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

13 W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w T. sporządził i wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, natomiast nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

14 Mając na uwadze dotychczasowe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istnieją uzasadnione podstawy do zasądzenie na rzecz Dyrektora Izby Celnej w T. kosztów postępowania kasacyjnego obejmującego wynagrodzenie pełnomocnika (radcy prawnego), który sporządził i wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną.

15 Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 157 § 2 i 3 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uzupełnił wyrok z dnia 28 listopada 2011 r.