Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2023 r., I GSK 814/22

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2023 r., I GSK 814/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1589/20 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 15 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lutego 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1589/20 oddalił skargę [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z 15 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

4 ZUS decyzją z10 sierpnia 2018 r. odmówił [...] (dalej jako: "Strona" lub "Skarżąca") umorzenia należności w zakresie nieopłaconych składek na: ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika za siebie i zatrudnionych pracowników od 02/2007 r. do 04/20018 r. w łącznej kwocie 27.678,10zł, ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez płatnika na własne ubezpieczenia od 02/2017r. do 04/2018r. w łącznej kwocie [...] zł, Fundusz Pracy i FGŚP od 02/2017r. do 04/2018r. w łącznej kwocie [...] zł. W części dotyczącej należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na: ubezpieczenia społeczne od 02/2017r. do 04/2018r. w łącznej kwocie [...] zł, ubezpieczenia zdrowotne od 02/2017r. do 04/2018r. w łącznej kwocie [...] zł, Fundusz Pracy od 02/2017r. do 10/2017r. w łącznej kwocie [...]zł.

5 W następstwie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżącej ZUS decyzją z 25 marca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

6 Orzekając na skutek skargi strony WSA w Warszawie wyrokiem z 26 września 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 974/19 uchylił ww. decyzję ZUS z 25 marca 2019 r.

7 W ocenie Sądu, organ nie wyjaśnił sprawy w sposób dostateczny pozwalający na jej rozstrzygnięcie. Z treści decyzji z 25 marca 2019 r. wynika, iż informacje tam wskazane (przynajmniej w części) mogą odnosić się do innego podmiotu niż Skarżąca. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem przez ZUS Oddział w Bielsku Białej. Ta placówka powoływana była także w jej uzasadnieniu.

8 Sąd podniósł, iż nie jest jasne, czy organ ostatecznie przyjął, iż skarżąca jest rozwiedziona, czy nie. Raz bowiem podnosi, iż tak rzeczywiście jest, podczas gdy w toku późniejszych rozważań okoliczność tą poddaje w wątpliwość. Kwestia ta będzie wymagała ostatecznego wyjaśnienia także co do tego, czy i jakie środki łoży na utrzymanie jednej z córek skarżącej ich ojciec [...] , a nadto czy partycypuje on w kosztach utrzymania skarżącej.

9 W ocenie WSA organ winien również wyjaśnić, czy córki strony uzyskują obecnie jakiekolwiek własne dochody (np. z tytułu stypendiów, prac dorywczych) oraz kwestię dochodów i wydatków Skarżącej. Jak również pomocy którą, jak twierdzi, otrzymuje od rodziny i znajomych ze wskazaniem wysokości tej pomocy oraz konkretnych osób, które jej udzielają - oczywiście przy pomocy Skarżącej.

10 W wyniku ponownego rozpoznania sprawy ZUS decyzją z 15 lipca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję własną z 10 sierpnia 2018 r.

11 W uzasadnieniu ZUS podniósł, że w przypadku Strony nie zachodzą przesłanki pozwalające uznać całkowitą nieściągalność, co dawałoby organowi potencjalną możliwość umorzenia należności. Organ ocenił także sytuację Skarżącej w zakresie jej słusznego interesu i dokonując ponownej analizy treści § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365 dalej: rozporządzenie) uznał, że Strona nie znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej spłaty należnych organowi składek.

12 ZUS zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrócił się do Strony z prośbą o przedłożenie: aktualnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej ze wskazaniem dochodów oraz wydatków, a także osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących ze Skarżącą, w celu ustalenie aktualnego dochodu dyspozycyjnego rodziny, a także dokumentacji potwierdzającej informacje wskazane w oświadczeniu; kserokopii orzeczenia rozwodu z [...] , informacji, czy [...] łoży na utrzymanie córek oraz uczestniczy w kosztach utrzymania; informacji, czy córki osiągają własne dochody z tytułu zatrudnienia, stypendiów, prac dorywczych, itp.; informacji dotyczącej otrzymywanego wsparcia finansowego od rodziny i znajomych ze wskazaniem wysokości tej pomocy oraz konkretnych osób udzielających takiej pomocy; kserokopii zeznań podatkowych za rok 2018 r.; innej dokumentacji potwierdzającej uzasadnienie umorzenia należności z tytułu składek.

13 W odpowiedzi Skarżąca przedłożyła wnioskowane informacje i dokumenty.

14 ZUS dokonał rozpoznania sytuacji rodzinnej i materialnej Skarżącej, rodzaju, okresu i wysokości należności oraz przyczyn ich powstania na podstawie wszystkich uzyskanych i przedłożonych do sprawy dokumentów, także uwzględnionych w uprzednich decyzjach ZUS. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 11 marca 2020 r. wynika, że Skarżąca jest rozwiedziona. Nie pracuje zarobkowo, nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych, nie uzyskuje dochodów z innych źródeł oraz nie pobiera świadczeń z Urzędu Pracy. Okresowo pobiera zasiłek z pomocy społecznej oraz korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół.

15 ZUS podniósł, że strona prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz córkami: 25-letnią [...] , która osiąga dochód w wysokości [...] zł netto oraz 21-letnią [...] , która osiąga dochód w wysokości [...] zł netto. Ponosi stałe, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu: opłat eksploatacyjnych - [...] zł i kosztów związanych z leczeniem -[...] zł. Posiada zobowiązania pieniężne, które dobrowolnie spłaca w miesięcznej racie [...] zł, z tytułu: podatków w wysokości ok. [...] zł.

16 Skarżąca jest współwłaścicielką domu o powierzchni [...]. Posiada samochód Toyota Yaris z 2002 r. oraz jest właścicielką sprzętu AGD o łącznej wartości [...]zł. Nie posiada wierzytelności.

17 Analizując powyższą dokumentację ZUS stwierdził, że:

18 - od 4 marca 2019 r. zaprzestała Strona prowadzenia działalności gospodarczej;

19 - od 1 lipca 2020 r. jest zgłoszona przez [...] A. do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik;

20 - w Centralnej Ewidencji Pojazdów figuruje jako współwłaścicielka samochodu osobowego Toyota Yaris z 2003 r. oraz motoroweru Yamaha z 2014 r.;

21 - wg Bazy Danych Ksiąg Wieczystych jest współwłaścicielką w Vi części we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nieruchomości gruntowej o powierzchni 1. [...] m2;

22 - przymusowe dochodzenie należności za okres od 02/2017 do 04/2018 nie zostało dotychczas wdrożone, jednak należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu, ponieważ w oparciu o uregulowania zawarte w art. 24 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm., dalej: u.s.u.s.) nie upłynął jeszcze termin, w którym mogą być dochodzone.

23 Organ podkreślił, iż Strona zaznaczyła, że były mąż nie partycypuje w kosztach utrzymania, a na obie córki płaci tylko alimenty w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Podkreśliła, że rodzice Skarżącej od 15 czerwca 2018 r. utrzymują ją, córki oraz dom. Skarżąca oznajmiła również, że rodzice pokrywają wszystkie wydatki, poza bezpośrednimi kosztami studiowania córek i zakupem rzeczy osobistych, które córki same finansują z alimentów i stypendium. Wyjaśniła, że obie córki studiują i jedna z nich od października 2019 r. do czerwca 2020 r. pobiera stypendium socjalne w wysokości [...] zł.

24 ZUS zauważył, że biorąc pod uwagę fakt, iż Strona wraz córkami pozostaje na utrzymaniu rodziców, oznacza to, że niezbędne potrzeby bytowe gospodarstwa domowego są zaspokojone. Ponadto wspiera Skarżącą finansowo przyjaciel i rodzina oraz córki otrzymują stypendium socjalne i alimenty od ojca. Została Stronie przyznana okresowa pomoc socjalna, a od 1 lipca 2020 r. jest zatrudniona w [...] na podstawie umowy o pracę, co oznacza, że Strony sytuacja finansowa ulegnie polepszeniu.

25 Na podstawie złożonej przez Stronę dokumentacji medycznej ZUS uznał fakt istnienia choroby u Skarżącej za udowodniony, jednak stan zdrowia nie wyklucza jej trwale z rynku pracy oraz nie pozbawia możliwości podjęcia zatrudnienia. Od 1 lipca 2020 r. podjęła Strona zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Oznacza to, że lekarz medycyny pracy wydał pozytywne orzeczenie o stanie zdrowia i zezwolił na podjęcie zatrudnienia na danym stanowisku. Skarżąca nie informowała również o konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawiłaby ją możliwości uzyskiwania dochodu na spłatę zadłużenia wobec ZUS.

26 Organ wskazał, iż ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia zaległości. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste.

27 Zdaniem ZUS fakt, iż Skarżąca posiada zobowiązania wobec innych niż ZUS wierzycieli nie stanowi przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. ZUS jako wierzyciel nie może uwzględniać interesów innych wierzycieli, jednocześnie nie ma podstaw, aby przedkładać ich interesy nad roszczenia względem należności z tytułu składek.

28 Organ uznał, iż Skarżąca nie udowodniła, że jej sytuacja materialno-bytowa, rodzinna i zdrowotna całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę należności z tytułu składek. Nie można uznać, że spłata zadłużenia w układzie ratalnym pozbawi możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych.

29 Zdaniem ZUS, biorąc pod uwagę brak udokumentowanych przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy organ nie może podjąć korzystnego dla Strony rozstrzygnięcia, a zwolnienie z obowiązku opłacania składek w aktualnej sytuacji byłoby przedwczesne i naruszałoby interes publiczny.

30 W ocenie organu, nie ma podstaw do umorzenia żądanych należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

31 Uzasadniając oddalenie skargi strony na powyższą decyzję WSA w Warszawie podkreślił, że przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja ma miejsce przypadku Skarżącej, gdyż w stosunku do zadłużenia z tytułu składek nie jest aktualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne, ani przez naczelnika urzędu skarbowego, ani przez komornika sądowego, a nadto Skarżąca posiada nieruchomości, które mogą stać się zabezpieczeniem należności. Skarżąca jest współwłaścicielką we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2, położonej w [...] orzekającym rozwód z [...] uregulował kwestie korzystania z mieszkań stron i przyznał Stronie prawo do wyłącznego korzystania z mieszkania położonego w [...], a mężowi Strony - z innej nieruchomości. W księdze wieczystej brak jest wzmianki o dokonanym podziale majątku, który do dnia orzeczenia rozwodu był objęty wspólnością małżeńską.

32 Sąd I instancji podniósł, że organ w toku postępowania wyjaśniającego nie naruszył przepisów proceduralnych. Jasno wskazano konkretne okoliczności faktyczne, jakie złożyły się na odmowę umorzenia należności i podtrzymanie stanowiska wyrażonego w decyzji organu pierwszej instancji. ZUS dokonał wyczerpującej analizy materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym zostały zrealizowane zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 26 września 2019 r.

33 W zaskarżonej organ wykonując wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 974/19 wyjaśnił stan cywilny Skarżącej stwierdzając, iż ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z dnia 11 marca 2020 r. wynika, że Strona jest rozwiedziona. ZUS poczynił również ustalenia jakie środki łoży na utrzymanie jednej z córek skarżącej ich ojciec [...] oraz czy partycypuje on w kosztach utrzymania Skarżącej. ZUS wyjaśnił, czy córki strony uzyskują obecnie jakiekolwiek własne dochody. Organ na podstawie informacji od Skarżącej ustalił, że [...] nie partycypuje w kosztach utrzymania Strony, a na obie córki płaci alimenty w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Obie córki studiują i jedna z nich od października 2019 r. do czerwca 2020 r. pobiera stypendium socjalne w wysokości [...] zł. Organ wyjaśnił kwestię dochodów i wydatków Skarżącej, oraz pomocy którą, otrzymuje od rodziny i znajomych ze wskazaniem wysokości tej pomocy oraz konkretnych osób, które jej udzielają. Organ wskazał, iż poziom ubóstwa i trudnej sytuacji każde gospodarstwo domowe odczuwa subiektywnie i odwołał się do kryterium minimum egzystencji oraz minimum socjalnego, które pozwalają na stosunkowo obiektywną ocenę poziomu zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Minimum egzystencji w 2019 r. zostało określone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych 30 marca 2020 r. na kwotę 1.666,80 zł netto dla trzyosobowego gospodarstwa pracowniczego, natomiast minimum socjalne w IV kwartale 2019 r. na [...] zł dla takiego gospodarstwa. Minimum socjalne jest granicą wydatków gospodarstw domowych, mierzącą godziwy poziom życia i uwzględnia wydatki na żywność - [...] zł.

34 Skarżąca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz córkami: 25-letnią [...] , która osiąga dochód w wysokości [...] zł netto oraz 21-letnią [...] , która osiąga dochód w wysokości [...] zł netto. Ponosi stałe, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu: opłat eksploatacyjnych - [...] zł i kosztów związanych z leczeniem - [...] zł. Posiada zobowiązania pieniężne, które dobrowolnie spłaca w miesięcznej racie [...] zł, z tytułu: podatków w wysokości ok. [...] zł z miesięczną ratą [...] zł, zaciągniętych kredytów - [...] zł, w bankach - [...] zł oraz w instytucjach - [...] zł - sprawy te toczą się w sądzie, u osób fizycznych w wysokości [...] zł z miesięczną ratą [...]zł. Skarżąca przedstawiła w toku postępowania administracyjnego potwierdzenia wykonania transakcji, w których zleceniodawcą był [...] , a odbiorcą [...] : z dnia 2 maja 2019 r. w kwocie [...] . Z wyjaśnień Strony wynika, iż pozostałą pomoc finansową od przyjaciół lub rodziny otrzymuje w gotówce, chociaż są to mniejsze kwoty i przekazywane sporadycznie. Skarżąca otrzymała wsparcie z Ośrodka Pomocy Społecznej w Konstancinie - Jeziornie i od grudnia 2019 r. do lutego 2020 r. wartość pomocy wyniosła [...] zł. Rodzice Skarżącej od dnia 15 czerwca 2018 r. udzielają jej pomocy finansowej. Rodzice pokrywają wydatki, poza bezpośrednimi kosztami studiowania córek i zakupem rzeczy osobistych, które córki same finansują z alimentów i stypendium.

35 Sąd podkreślił, iż trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia należności. Każdy zobowiązany powinien w taki sposób układać bieg swoich interesów oraz podejmować takie decyzje finansowe, by pozwoliły mu na wywiązywanie się z ciążących na nim należności publicznoprawnych. Udzielenie ulgi, w tym umorzenie zaległych składek, nie może być traktowane jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa.

36 W ocenie WSA umorzenie należności w sprawie byłoby wsparciem socjalnym, a nie taki charakter mają przepisy regulujące umorzenie należności z tytułu składek. Fakt opłacania składek nie jest okolicznością nadzwyczajną, a spełnieniem obowiązku wynikającego z przepisów prawa, natomiast umorzenie zaległości nie może być traktowane jako kredytowanie zobowiązanego. W sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, bowiem sama Strona skarżąca w ogóle nie podnosiła, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

37 Sąd I instancji zauważył, że Skarżąca jest chora, czego organ nie negował i nadal nie neguje, jednakże Skarżąca może pracować. Lekarz specjalista medycyny pracy wydał pozwolenie na wykonywanie pracy na stanowisku specjalisty w [...], stwierdzając, że brak jest przeciwwskazań do podjęcia pracy przy monitorze ekranowym w okularach i na stanowisku przystosowanym do stopnia i rodzaju niepełnosprawności. Nie przedłożyła też Skarżąca żadnego dokumentu lekarskiego, z którego wynikałoby, że jest pozbawiony możliwości zarobkowych z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Tym samym w sprawie nie wystąpiła którakolwiek z przesłanek umorzenia należności z tytułu składek.

38 Sąd podał, że w sprawie granice uznania administracyjnego - będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania się, polegającą na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań - nie zostały przekroczone. Uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Dlatego też w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny. W tym miejscu zaznaczyć również należy, iż uznaniowość decyzji musi każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem strony. W sprawie organ dostatecznie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, tj. zebrał cały dostępny materiał dowodowy i dokonał jego oceny, a następnie rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia. Organ uwzględnił okoliczności podane przez stronę oraz okoliczności wynikające z danych będących w posiadaniu organu. Stan faktyczny sprawy będący podstawą rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z oceną jej sytuacji dokonaną przez organ nie oznacza, że z tej przyczyny wydana decyzja jest wadliwa. Wadliwości tej można byłoby upatrywać, gdyby organ dokonał oceny istniejącego materiału dowodowego w sposób dowolny, a analiza ta nie zostałaby poparta żadną argumentacją. Taka sytuacja w sprawie jednak nie nastąpiła, bowiem ZUS ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

39 Sąd podkreślił, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Prezesa ZUS. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów Skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ, bowiem wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Tym samym organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń skarżącej. Spowodowało to brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

40 [...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego o uchylenia w całości lub w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyli ZUS Oddział w Bielsku Białej z 15 lipca 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS III Oddział w Warszawie, Inspektorat w Żyrardowie z 10 sierpnia 2018 r. Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Strona wniosła także o przyznanie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów postępowania kasacyjnego składając oświadczenie, że nie zostały one uiszczone w całości ani w jakiejkolwiek części.

41 Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

42 1. Przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:

43 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku art. 80 oraz art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735,ze zm.), poprzez odmowę ich zastosowania, co skutkowało błędnym przyjęciem przez WSA w Warszawie poglądu wyrażonego przez ZUS Oddział w Bielsku Białej, iż sytuacja życiowa i majątkowa skarżącej nie uzasadnia umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne za wnioskowany okres.

44 - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w jakikolwiek sposób do twierdzeń i zarzutów sformułowanych przez skarżącą w skardze oraz w piśmie procesowym z 12 listopada 2020 r., w którym skarżąca podniosła zarzut braku określenia przez organ kwoty umorzenia oraz braku określenia okresów, których owo umorzenie dotyczy w sytuacji, w której organ rentowy rozpoznał zaskarżoną decyzją również zasadność umorzenia składek uiszczonych już przez skarżącą w związku z ich objęciem umową nr [...] z grudnia 2018 r. o rozłożeniu należności na raty.

45 - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 KPA, poprzez oddalenie skargi na decyzję ZUS z 15 lipca 2020 r., w sytuacji, w której organ nie zapewnił stronie możliwości wypowiedzenia się co do całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, gdyż ww. decyzja bazowała również na dowodach i informacjach powstałych już po poinformowaniu strony o zgromadzeniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów.

46 - art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak wyjaśnienia, z jakich względów WSA w Warszawie uznaje, że niemożność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych nie wynika w sprawie z przyczyn niezależnych, obiektywnych, którym skarżąca nie jest w stanie się przeciwstawić, pomimo podjętego w tym kierunku wysiłku.

47 2. Przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141 poz. 1365) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że realiach sprawy brak jest podstaw do umorzenia wobec skarżącej składek z tytułu ubezpieczeń społecznych pomimo, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

48 Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

49 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

50 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

51 Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej, bowiem strona przeciwna w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.

52 W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.

53 Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

54 W pierwszej kolejności ustosunkowania się wymagał zatem zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. jako najdalej idący z punktu widzenia konsekwencji procesowych związanych z ewentualnym stwierdzeniem jego zasadności.

55 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia ustawowych wymagań. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09, publ. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.

56 W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organem rentowym oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego niepełne i nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Sąd I instancji wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeżeli argumentacja sądu łącznie przesądza o ich bezzasadności (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1695/06). Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi zatem do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

57 Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c): p.p.s.a. w związku art. 80 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez odmowę ich zastosowania.

58 Wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek wymaga od organu stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz jego ocenę zgodnie z art. 80 k.p.a. w celu dokładnego ustalenia sytuacji osobistej i materialnej dłużnika i na tej podstawie zbadania, czy zaistniały przesłanki umorzenia należności. Dopiero wówczas organ jest uprawniony do wyboru określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności o charakterze uznaniowym (umorzenie bądź odmowa umorzenia). Przy czym, wymaga podkreślenia, że to na wnioskującym o umorzenie zaległych składek ciąży obowiązek przedstawienia i wykazania swojej sytuacji majątkowej (por. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1513/16).

59 Uwzględniając powyższe, według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w tym zakresie, że ZUS w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne, a WSA trafnie uznał, że w aspekcie procesowym działania ZUS były prawidłowe i zgodne z naczelnymi zasadami tego postępowania.

60 W rozpoznawanej sprawie - jak wynika to z akt administracyjnych - ZUS dopuścił wszystkie dowody na okoliczność sytuacji skarżącej. Dowody te stanowiły podstawę poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Poczynione przez ZUS ustalenia oraz ich ocena znajdują zaś swoje szczegółowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji. Treść skargi kasacyjnej wskazuje zaś, że jej autor wyłącznie polemizuje z oceną stanu faktycznego dokonaną przez organ administracji. Okoliczność, że strona nie godzi się z wnioskami wyciągniętymi z oceny dowodów zgromadzonych w sprawie nie oznacza, iż dowody te nie zostały wyczerpująco przez organ rozpatrzone, czy też dowolnie ocenione. Innymi słowy, to że wynik postępowania nie dał skarżącemu oczekiwanego rezultatu - nie świadczy o naruszeniu wskazywanych przepisów k.p.a.

61 Wobec tego brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia wpływ na wynik sprawy. WSA w Warszawie zatem trafnie uznał, że w aspekcie procesowym działania ZUS były prawidłowe i zgodne z zasadami postępowania administracyjnego. Należy w tym miejscu również wskazać, że w kontrolowanej sprawie zapadł uprzednio prawomocny wyrok WSA w Warszawie - sygn. akt V SA/Wa 974/19. Jest to o tyle istotne, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazana co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że w świetle art. 153 p.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są zasadniczo związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo – przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu pranego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sadowego, istotnych okoliczności faktycznych sprawy, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LEX/el 2019, uw. 9 do art. 153). Żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego zarówno organ orzekający ponownie, jak i WSA w Warszawie pozostali związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w tym wyroku. W konsekwencji podstawową powinnością Sądu I instancji było sprawdzenie, czy organ administracji – stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. – przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zastosował się do wskazań i ocen zamieszonych w ww. wyroku i czy nie powtórzył wytkniętych w nim uchybień. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Po pierwsze ZUS wskazał konkretne okoliczności faktyczne, jakie złożyły się na odmowę umorzenia należności i podtrzymanie stanowiska wyrażonego w decyzji organu pierwszej instancji. ZUS dokonał wyczerpującej analizy materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym zostały zrealizowane zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 26 września 2019 r. Sąd I instancji tym samym zajął prawidłowe stanowisko w tej kwestii. Natomiast strona skarżąca całkowicie pominęła okoliczność związania - zarówno organu, jak i Sądu ponownie rozpoznających sprawę - oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA z 26 września 2019 r.

62 Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut naruszenia uregulowań zawartych w art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżąca nie zauważa, iż organ I instancji zawiadamiając ją w trybie art. 10 § 1 k.p.a., zawarł stosowne pouczenie. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, iż ZUS w sposób naruszający art. 10 § 1 k.p.a. nie zagwarantował skarżącej czynnego udziału w sprawie i nie zapewnił możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy okoliczność podjęcia pracy przez stronę nie miała wpływu na wynik sprawy. Okoliczność ta została zasygnalizowana przez organ jako oznaczająca polepszenie sytuacji finansowej i nie była brana pod uwagę przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. To na stronie stawiającej zarzut naruszenia omawianego przepisu spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.

63 Zarzuty naruszenia prawa materialnego również należy uznać za niezasadne.

64 Problematykę umorzenia należności z tytułu składek reguluje art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

65 Zgodnie z regulacją przewidzianą w powołanych przepisach decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (wyrok NSA z 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06).

66 W przypadku umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ograniczeniami swobody uznania są przesłanki sformułowane w art. 28 u.s.u.s., jak i w § 3 rozporządzenia z 2003 r. Wspomniana regulacja określa dwie kategorie sytuacji, w których nastąpić może umorzenie należności z tytułu zaległych składek. W art. 28 ust. 2 u.s.u.s. przewidziana została możliwość umorzenia należności wyłącznie wobec całkowitej ich nieściągalności. W ust. 3a art. 28 u.s.u.s. dopuszczono natomiast możliwość umorzenia takich należności w uzasadnionych przypadkach, tj. w sytuacji, gdy przewidziana w powołanym przepisie całkowita nieściągalność nie zachodzi. O ile w ramach pierwszej z tych kategorii grupa przesłanek pozwalających na zastosowanie instytucji umorzenia ma charakter precyzyjny, pozostawiający wąskie granice swobodnej oceny organu, to w przypadku umorzenia "w uzasadnionych przypadkach", okoliczności przewidziane w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia, dają organowi zdecydowanie szerszy zakres swobody uznania. Nie zmienia to faktu, o którym już wspomniano, że w każdym przypadku, organ zobligowany jest do wnikliwej oceny stanu faktycznego z perspektywy określonych w przepisach przesłanek.

67 Jak wskazano wyżej organ poprzedził wydanie decyzji w sprawie prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, w którym ustalono stan majątkowy, sytuację ekonomiczną oraz rodzinną skarżącej.

68 W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w stosunku do skarżącej - jak stwierdził zarówno ZUS, jak i Sąd I instancji - nie zachodzi brak całkowitej nieściągalności ustalanej według kryteriów z art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. Ponadto, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, jak również ZUS, nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia z 2003 r. uzasadniająca – na zasadzie wyjątku – umorzenie należności z tytułu składek – pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

69 Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane przez ZUS pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

70 Niewątpliwie w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, gdyż Strona nie podnosiła, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

71 Nie została wykazana również kolejna przesłanka z w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, Skarżąca jest chora, jednakże może pracować; lekarz specjalista medycyny pracy wydał pozwolenie na wykonywanie pracy na stanowisku specjalisty w [...] , stwierdzając, że brak jest przeciwwskazań do podjęcia pracy przy monitorze ekranowym w okularach i na stanowisku przystosowanym do stopnia i rodzaju niepełnosprawności. Skarżąca nie przedłożyła też żadnego dokumentu lekarskiego, z którego wynikałoby, że jest pozbawiona możliwości zarobkowych z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny.

72 Natomiast jeżeli chodzi o o przesłankę określoną w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty nie wskazują, że sytuacja materialno-bytowa, rodzinna i zdrowotna całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zaległych należności wobec ZUS. Umorzenie należności składkowych jest bowiem instytucją nadzwyczajną, stanowiąca odstąpienie od zasady powszechnego obowiązku regulowania zobowiązań publicznoprawnych. W sytuacji Skarżącej nie wystąpiły takie nadzwyczajne, wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie należności. Należy w tym miejscu zaakcentować, że Skarżąca spłaca zadłużenie w układzie ratalnym w takiej wysokości, która nie pozbawia możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Również brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy.

73 Podsumowując ten watek rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, że organ odmawiając umorzenia należności w uzasadnieniu decyzji wskazał na konkretne okoliczności, które przemawiały za takim rozstrzygnięciem sprawy oraz wnikliwie je uzasadnił. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.

74 Z tych przyczyn, uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

75 Natomiast zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. rozpoznanie wniosków o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego.