Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r., I GSK 659/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r., I GSK 659/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 884/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych jednostek oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 16 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 884/21w sprawie ze skargi [...] sp. z o. o. w [...] na uchwałę Rady Powiatu [...] z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie udzielania i rozliczania dotacji dla jednostek oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, odrzucił skargę oraz zwrócił spółce kwotę 300 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego.

3 W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wskazał, że skarżąca nie wykazała, że w jej sytuacji pomiędzy jej własną, prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, zachodzi taki związek, że uchwała ta narusza – pozbawia lub ogranicza – jej interes prawny lub uprawnienie. W przekonaniu Sądu I instancji z całokształtu okoliczności wynika, że skarżąca jest jedynie zainteresowana stwierdzeniem nieważności § 6 ust. 1 pkt 1 wraz załącznikiem nr 3, § 7 ust. 3 i ust. 4 zaskarżonej uchwały, która aktualnie nie oddziałuje bezpośrednio na jej sferę prawną, co oznacza, że legitymuje się ona jedynie interesem faktycznym, nie zaś aktualnym interesem prawnym.

4 Od tego postanowienia spółka wniosła skargę kasacyjną zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 7130 - zwanej dalej: "u.s.g." poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I Instancji, że skarżący nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu wspomnianej uchwały. Skarżąca wniosła o zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

5 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

6 W piśmie procesowym z 2 marca 2022 r. spółka zaznaczyła, że w skardze kasacyjnej omyłkowo wskazała na przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., podczas gdy przedmiotem zarzutu jest przepis art. 87 ust. 1 ustawy dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 920) – zwanej dalej: "u.s.p.". Dodała, że w jej ocenie organ potwierdził interes skarżącej w tej sprawie wskazując, że skarżąca otrzymuje dotację oświatową począwszy od stycznia 2022 roku.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Skarga kasacyjna podlega oddaleniu ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw.

9 Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna, pomimo zawartego w niej wniosku o rozpoznanie na rozprawie została, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), skierowana na posiedzenie niejawne.

10 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

11 Zarzuty te jednak można skutecznie podnosić jedynie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. Po jego upływie możliwe jest wyłącznie takie merytoryczne uzupełnienie tego środka odwoławczego, które polega na przedstawieniu dodatkowego jego uzasadnienia (zob. wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1045/20, LEX nr 3089857). W tej sprawie zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. skarżąca powołała łącznie z przepisem art. 101 ust. 1 u.s.g., który nie podlegał w ogóle zastosowaniu, bo przedmiotem kontroli sądowej była uchwała rady powiatu, nie zaś gminy. Uzupełnienie zarzutów skargi kasacyjnej poprzez przytoczenie w jej podstawie art. 87 ust. 1 u.p.s., który to przepis stanowił wzorzec legalności dla Sądu orzekającego w pierwszej instancji nastąpiło już po upływie terminu na wniesienie skargi kasacyjnej. Już z tego powodu skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bo art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, a przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. jest w tej sprawie podstawą nieadekwatną.

12 Niezależnie od tego Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażoną przez Sąd Wojewódzki ocenę, zgodnie z którą skarżąca nie wykazała posiadania interesu prawnego we wniesieniu skargi. Wiele lat temu E. Iserzon określił interes w ujęciu podmiotowym jako "emocjonalny stan pragnienia pewnego stanu rzeczy po stronie podmiotu, o który chodzi. Jeśli ten interes ustawodawca poddał ochronie prawnej, staje się on interesem w znaczeniu prawnym." (E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory formularze, Warszawa 1965, s. 26 i 60). Zasługujący na ochronę prawną interes ma być ponadto aktualny, konkretny i obiektywnie sprawdzalny (zob. J. Borkowski/B. Adamiak [w:] J Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, s. 262). Chodzi zatem o interes istniejący, sprecyzowany dotyczący uprawnienia bądź obowiązku jednostki.

13 Skarżąca spółka nie powołała żadnych okoliczności świadczących o tym, że rzeczywiście doszło do naruszenia, należących do niej prawem chronionych interesu lub uprawnienia. To, że w przyszłości skarżąca będzie związana uchwalonym przez radę powiatu postanowieniem tego nie dowodzi. Przeciwnie, przesądza o tym, że w chwili wniesienia skargi interes skarżącej nosi znamię potencjalnego. Ten zaś nie wystarcza do występowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym w roli skarżącego.

14 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.