Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2019 r., I GSK 3363/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2019 r., I GSK 3363/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Go 200/18 w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia (...) lutego 2018 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. U. na rzecz Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z.kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Go 200/18 oddalił skargę M. U. na decyzję Dyrektora L.o Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z.z dnia (...) lutego 2018 r. nr (...)w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

3 Od przedmiotowego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 oraz art. 174 pkt 2 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie zamiast uwzględnienie skargi M. U. z dnia 4 kwietnia 2018 r. od decyzji organu administracji publicznej II instancji, wskutek tego uchylenie decyzji organów obu instancji wskazanych w skardze, w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej obu instancji dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie z uwagi na zastąpienie przez organy administracji publicznej opinii biegłego z dziedziny grafologii na okoliczność stwierdzenia, czy podpisy złożone na wnioskach o dotacje są podpisami złożonymi przez skarżącego, czy też przez osobę trzecią i zastąpienie przez organy administracji publicznej wiadomości specjalnych pochodzących z takiej opinii własnymi ustaleniami, co doprowadziło do zaniedbań organów administracji publicznej w podejmowaniu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w konsekwencji do naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 84 § 1 k.p.a., czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim bezzasadnie nie uwzględnił.

4 Na podstawie przepisów art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.

5 Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z.w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

8 Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Udział biegłego w sprawie podyktowany jest zatem wymaganiem w tej sprawie wiadomości specjalnych. To zaś, czy w sprawie są konieczne takie wiadomości uzależnione jest od szeregu czynników, w tym w szczególności od okoliczności, z którymi mają wiązać się wskazane wiadomości. Ponadto przepis ten pozostawia organowi administracyjnemu swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy podatkowej. Organ administracyjny obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy w sprawie o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wówczas, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne i nie jest możliwe bez posiadania wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie nauki, sztuki, rzemiosła, techniki, stosunków gospodarczych itp., z którą wiąże się rozpatrywane zagadnienie.

9 W realiach tej konkretnej sprawy skarżący w toku postępowania przed organami oraz w skardze i w skardze kasacyjnej twierdził, że podpisy złożone na wnioskach o przyznanie płatności zostały sfałszowane. W jego ocenie okoliczność ta powinna być wyjaśniona przez organ w toku postępowania stosownie do art. 84 § 1 k.p.a.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zdecydowanie podziela zapatrywania w tej kwestii Sądu I instancji, który poglądu strony nie podzielił. Sąd ten ponadto przyznał w tym zakresie rację stanowisku organów obu instancji. Podkreślić należy, na co zwróciły uwagę Sąd I instancji oraz organy obu instancji, że skarżący składał w latach 2004 – 2008 wnioski o przyznanie płatności. Na podstawie złożonych wniosków otrzymał wnioskowane płatności, które były sukcesywnie wpłacane na jego konto i co należy szczególnie podkreślić wyniosły, jak wynika z akt sprawy, łącznie ponad 1.000.000 zł (jeden milion złotych). Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Trudno zatem uznać, że skarżący otrzymując na przestrzeni 5 lat tak znaczne środki z tytułu dopłat, nie spostrzegł, że są one nienależne, ponieważ ani on, ani umocowane przez niego osoby, wniosków takich nie składały. Podkreślić również należy, że skarżący nie kwestionował innych elementów składanych wniosków, tj. np. powierzchnia gruntu, nr działek.

11 W takim stanie rzeczy powołanie przez organ administracyjny dowodu z opinii biegłego na okoliczność sfałszowania podpisów złożonych na wnioskach o przyznanie płatności stałoby w sprzeczności z doświadczeniem życiowym oraz zebranym materiałem dowodowym. Wszystkie okoliczności i dowody w sprawie potwierdzają bowiem prawidłowość podpisywania wskazanych wniosków, również w aspekcie personalnym, co w konsekwencji wyklucza sfałszowanie wskazanych podpisów.

12 Z tych względów, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) zasądzono od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 2700 zł za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie.