Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2023 r., I GSK 2860/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2023 r., I GSK 2860/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Ministra Finansów o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku i wniosku o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w sprawie ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych postanawia: 1) oddalić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego, 2) odrzucić wniosek o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Powiatu [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych.

3 Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2022 r. pełnomocnik organu złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego, wniosek o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego, ewentualnie o sprostowanie wskazanego wyroku w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego.

4 Argumentując swój wniosek pełnomocnik wskazał, że udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną, w którym zawarł wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Podkreślił, że za wnioskiem o przywrócenie terminu przemawia fakt, że wyrok otrzymał od komórki organizacyjnej organu w dniu 15 grudnia 2022 r.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.

7 Pełnomocnik organu uzasadnił swój wniosek okolicznościami związanymi ze strukturą organizacyjną organu i otrzymaniem zbyt późno wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego od komórki merytorycznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju okoliczności, nie przystają do wymagań przewidzianych w art. 86 § 2 p.p.s.a. i nie dają podstaw do przywrócenia terminu na dokonanie czynności procesowej. Powołana argumentacja nie usprawiedliwia braku winy pełnomocnika organu w uchybieniu terminu, gdyż nie sposób dopatrzyć się w niej obiektywnych i niezależnych od niego przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu wniosku, których nie można było usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy zaznaczyć, że za sposób obiegu korespondencji w strukturze organu w tym za ewentualne zaniechania i błędy pracownika uprawnionego do jej odbioru polegające na przykład na spóźnionym jej przekazaniu do właściwej komórki organizacyjnej organu konsekwencje procesowe ponosi ten organ, będący stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik organu nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wydanego w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku. W treści wniosku pełnomocnik organu nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku.

8 Rozpoznając wniosek pełnomocnika skarżącego w zakresie uzupełnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 o koszty postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Warunkiem skutecznego wniesienia wniosku o uzupełnienie wyroku jest zatem zarówno zachowanie wskazanego terminu, jak i zaistnienie braków w orzeczeniu, które mogłyby podlegać uzupełnieniu.

9 W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 oddalił skargę skarżącej. Odpis sentencji wyroku został doręczony pełnomocnikowi organu na adres ePUAP w dniu 9 listopada 2022 r. Pełnomocnik organu złożył wniosek o uzupełnienie wskazanego wyroku po upływie terminu wynikającego z przepisu art. 157 § 1 p.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie wystosował w dniu 20 grudnia 2022 r. Dlatego też wniosek ten Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił.

10 Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wyrok z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 został wydany na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 179 zd. pierwsze p.p.s.a. strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. W sprawie niniejszej odpowiedź na skargę kasacyjną doręczono pełnomocnikowi organu w dniu 9 marca 2018 r., natomiast odpowiedź na nią ten sam pełnomocnik złożył w dniu 7 września 2022 r. Sąd w pełni popiera stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II OSK 2173/19, w którym wskazano, że wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie podlega uwzględnieniu, gdy odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona po upływie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej, a więc po upływie terminu określonego w art. 179 p.p.s.a. W sprawie niniejszej pełnomocnik organu w sposób nie budzący wątpliwości udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną po tym terminie, dlatego też Sąd nie zasądził zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

11 Odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu dotyczący sprostowania wyroku z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Sprostowanie wyroku nie może jednakże prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. O dopuszczalności sprostowania decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu. Z natury oczywistego błędu, niedokładności lub omyłki pisarskiej wynika, że nie było intencją sądu umieszczenie w rozstrzygnięciu elementu w kształcie oczywiście błędnym. W przeciwieństwie do błędów o oczywistym charakterze, dążenie do sprostowania ustaleń stanu faktycznego w sprawie jest w rzeczywistości żądaniem ponownego rozpoznania sprawy i zmiany orzeczenia (por. postanowienia NSA: z 13 października 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1082/98; z 15 września 2016 r., sygn. akt II FSK 3573/13; z 19 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 767/04; z 26 października 2011 r., sygn. akt I OZ 804/11; dostępne w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte we wniosku pełnomocnika organu żądanie sprostowania wyroku wykracza poza omówiony wyżej zakres zastosowania art. 156 § 1 p.p.s.a. Z treści tego wniosku jednoznacznie wynika, że w istocie pełnomocnik organu żąda modyfikacji wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, co nie może być utożsamiane z niedokładnością, oczywistą omyłką lub błędem pisarskim podlegającym sprostowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zatem przyjął, że wyrok z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2860/18 nie wskazuje żadnych nieprawidłowości, o których mowa w art. 156 § 1 p.p.s.a.

12 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.