Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2025 r., I GSK 1727/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2025 r., I GSK 1727/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2024 r. sygn. akt III SO/Wr 5/24 w sprawie z wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] października 2024 r. w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych sprawy postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 6 listopada 2024 r. III SO/Wr 5/24 odrzucił wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z [...] października 2024 r. w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych sprawy ze sprzeciwu M. T. od decyzji tego organu z [...] stycznia 2024 r.

3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: "organ", "wnioskodawca") wnioskiem z [...] października 2024 r., zwróciło się o odtworzenie przez WSA we Wrocławiu akt administracyjnych.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 6 listopada 2024 r. III SO/Wr 5/24 odrzucił wniosek organu.

6 W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że organ wnosi o odtworzenie przez WSA akt administracyjnych - akt organu odwoławczego na podstawie art. 288 i 289 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").

7 Sąd I instancji wyjaśnił, że procedurą odtworzenia akt objęte mogą być wyłącznie akta własne Sądu, czyli akta sprawy sądowoadministracyjnej, nie zaś akta administracyjne.

8 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło skargę kasacyjną od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Ponadto organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

9 Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

10 I. Prawa materialnego, a mianowicie:

11 1) art. 58 § 1 pkt 1, w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Sąd odrzuca wniosek organu, ponieważ w tym wypadku sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

12 2) art. 290 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 288 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskazaną procedurą odtworzenia akt objęte mogą być wyłącznie akta własne Sądu, czyli akta sprawy sądowo-administracyjnej, które - w ocenie Sądu I instancji - nie obejmują zaskarżonego do tego Sądu rozstrzygnięcia administracyjnego.

13 II. Przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

14 1) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., przez niezasadne zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 290 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 288 p.p.s.a., prowadzące do wniosku, że procedurą odtworzenia akt objęte mogą być wyłącznie akta własne Sądu, czyli akta sprawy sądowo-administracyjnej, które - w ocenie Sądu I instancji - nie obejmują zaskarżonego do tego Sądu rozstrzygnięcia administracyjnego, co skutkowało nieuzasadnionym odrzuceniem wniosku SKO we Wrocławiu o odtworzenie przez WSA akt administracyjnych sprawy prowadzonej przez organ dotyczącej sprawy ze sprzeciwu strony postępowania od decyzji SKO we Wrocławiu z [...] stycznia 2024 r. ([...]);

15 2) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Sąd odrzuca wniosek SKO we Wrocławiu, ponieważ w tym wypadku sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

16 3) art. 290 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 288 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskazaną procedurą odtworzenia akt objęte mogą być wyłącznie akta własne Sądu, czyli akta sprawy sądowo-administracyjnej, które - w ocenie Sądu I instancji - nie obejmują zaskarżonego do tego Sądu rozstrzygnięcia administracyjnego;

17 4) art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., ponieważ wniosek SKO we Wrocławiu powinien zostać uwzględniony i nie ziściła się podstawa do wydania postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.

18 Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

19 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

20 Stosownie do art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.

21 Istotą sporu w sprawie jest odrzucenie wniosku organu o odtworzenie akt administracyjnych na podstawie art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a., w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.

22 Odnosząc się do spornego zagadnienia wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

23 1) decyzje administracyjne;

24 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

25 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

26 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

27 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

28 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

29 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

30 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

31 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

32 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

33 Z kolei postępowanie uregulowane w dziale IX p.p.s.a. jest szczególnym postępowaniem sądowym, którego celem jest odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt.

34 Zgodnie z art. 288 p.p.s.a. odtworzeniu ulegają akta zaginione lub zniszczone w całości lub w części. W sprawie prawomocnie zakończonej odtworzeniu podlega orzeczenie kończące postępowanie w sprawie oraz ta część akt, która jest niezbędna do ustalenia jego treści i do wznowienia postępowania.

35 Przepisy ww. postępowania mają zastosowanie wyłącznie do odtworzenia zaginionych lub zniszczonych akt własnych sądu administracyjnego, założonych i prowadzonych przez ten sąd na skutek wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Nie ma natomiast podstaw do odtwarzania przez sąd administracyjny akt sprawy administracyjnej, nawet jeżeli zaginęły razem z aktami sądowymi – (vide. Tarno Jan Paweł, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V; [por. wyr. NSA z 2 kwietnia 1998 r., IV SA 1438/96 (LexPolonica nr 2082399). Por. szerzej M. Romańska, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz I, 2005, s. 692-694; B. Gruszczyński, w: P.p.s.a. Komentarz II, 2005, s. 660.]).

36 Zdaniem NSA wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu w przedmiocie odtworzenia akt administracyjnych sprawy nie podlega uwzględnieniu z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego w żądanym zakresie.

37 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a.