Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2012 r., I GSK 1549/11

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2012 r., I GSK 1549/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku K. G. – P.P.H.U. Eksport - Import "U." o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 82/10 w sprawie ze skargi kasacyjnej K. G. – P.P.H.U. Eksport - Import "U." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 3105/08 w sprawie ze skargi K. G. – P.P.H.U. Eksport - Import "U." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty długu celnego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

2 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 82/10, oddalił skargę kasacyjną K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 3105/08, w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2008 r., w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

3 Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I GSK 82/10. Powodem odrzucenia był fakt, że skarga o wznowienie została sporządzona osobiście przez skarżącego – bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. W orzeczeniu tym NSA wskazał dodatkowo, że w skardze o wznowienie postępowania został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy, który powinien zostać rozpoznany przez Sąd I instancji.

4 Pismem z dnia 15 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. poinformował skarżącego, że prawo pomocy przyznane mu w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 8 października 2009 r. obejmuje również postępowanie w sprawie ze skargi o wznowienie, zatem ustanowiony z urzędu w tej sprawie pełnomocnik powinien sporządzić skargę o wznowienie postępowania.

5 W dniu 9 stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego k. 47 akt NSA) adwokat reprezentujący skarżącego na podstawie przyznanego prawa pomocy złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Wskazał, że w dniu 2 stycznia 2012 r. dowiedział się o złożeniu przez skarżącego skargi o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tym postępowaniu. Wyjaśnił, że jego mocodawca nie ma wykształcenia prawniczego i nie wiedział, że pomimo wydania prawomocnego wyroku przez NSA, skargę o wznowienie postępowania powinien złożyć dotychczasowy, a nie nowy pełnomocnik z urzędu. Skarżący nie poinformował go również o okoliczności, która uzasadniała wznowienie postępowania, ponieważ był przekonany, że obowiązek reprezentowania przez pełnomocnika z urzędu na podstawie przyznanego prawa pomocy wygasa z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania. Przedmiotowe zagadnienie nie jest jednoznacznie regulowane w przepisach, o czym świadczy podjęcie przez NSA uchwały o sygn. akt II GPS 2/10 i w związku z tym nie można skarżącemu przypisać winy w postaci nieznajomości wykładni prawa.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).

8 Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin.

9 Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKW 273/99, OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.

10 Rozważając możliwość przywrócenia terminu w niniejszej sprawie trzeba zatem zbadać, czy spełnione są wszystkie trzy powołane wyżej przesłanki.

11 Odnośnie dochowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przesłanka ta została spełniona. Za początek biegu tego terminu należy uznać dzień 2 stycznia 2012 r., w tym bowiem dniu – jak wynika z treści oświadczenia pełnomocnika – dowiedział się on o zamiarze wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 9 stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego), a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o jakim mowa w art. 87 § 1 in fine p.p.s.a.

12 Następnie wskazać należy, że spełniona została także przesłanka przewidziana w art. 87 § 4 p.p.s.a., tzn. wraz z wnioskiem dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Oceniając brak winy strony w uchybieniu dokonania czynności w terminie należy mieć na względzie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniły się rozbieżności co do tego, czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu ze skargi korzysta z przyznanego jej prawa pomocy także w postępowaniu ze skargi o wznowienie tego postępowania, a w szczególności, czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w postępowaniu ze skargi korzysta z prawa pomocy w tym zakresie, także w postępowaniu ze skargi o wznowienie tego postępowania, w którym przyznano stronie prawo pomocy.

13 Zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10 prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 p.p.s.a. obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie.

14 Wobec powyższego prawdopodobne jest, że skarżący nie miał świadomości, że przyznane mu wcześniej prawo pomocy obejmuje postępowanie w sprawie skargi o wznowienie – co dodatkowo potwierdza fakt wystąpienia z nowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

15 Badając, czy została spełniona ostatnia z omawianych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu należy mieć na względzie, że skarżący – bez swojej winy – działał bez profesjonalnej obsługi prawnej.

16 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.