Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2022 r., I FZ 90/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2022 r., I FZ 90/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Op 28/21 o odrzuceniu skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Op 28/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę K. W. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r.

3 2. Sąd pierwszej instancji ustalił i przyjął, że: - przesyłając skargę za pośrednictwem platformy ePUAP pełnomocnik Skarżącego kwalifikowanym podpisem elektronicznym opatrzył wyłącznie pismo przewodnie, a nie załączniki do tego pisma, którym była skarga i pełnomocnictwo; - Przewodniczący Wydziału stosowanym zarządzeniem wezwał pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez podpisanie skargi i pełnomocnictwa kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi; - wezwanie wystosowane w wykonaniu zarządzenia doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 1 lutego 2021 r. (karta 73 akt sądowych); - pismem z dnia 9 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu mylnie przesłane pismo pełnomocnika Skarżącego stanowiące odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi; - przesyłka pełnomocnika Skarżącego została nadana w dniu 8 lutego 2021 r. do niewłaściwego Sądu, a następnie przez ten Sąd odesłana poleconą przesyłką pocztową w dniu 10 lutego 2021 r. do Sądu właściwego (karty: 88 i 89 akt sądowych).

4 3. Sąd pierwszej instancji, mając na uwadze art. 57 § 1, art. 46 § 1 pkt 4, art. 46 § 2a i 2b w zw. z art. 12b § 1 i art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.), stwierdził, że: - załączniki do pisma przewodniego przesłane za pośrednictwem organu, w tym skarga oraz dokument pełnomocnictwa, nie zostały podpisane w sposób zgodny z przepisami prawa i dlatego konieczne było wezwanie o uzupełnienie braków formalnych w tym zakresie; - skoro wezwanie doręczone zostało w dniu 1 lutego 2021 r., to termin do uzupełnienia braków formalnych upływał z dniem 8 lutego 2021 r.; - o zachowaniu tego terminu nie mogło świadczyć nadanie przesyłki na adres niewłaściwego Sądu (tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu); - w sytuacji wniesienia pisma procesowego do sądu niewłaściwego decydująca dla zachowania terminu jest data przekazania pisma przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego; - w okolicznościach tej sprawy datą wniesienia pisma uzupełniającego braki formalne była zatem data 10 lutego 2021 r.; - braki skargi nie zostały więc uzupełnione w ustawowym terminie, co skutkować musiało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

5 4. W zażaleniu na postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie:

6 1) art. 46 § 1 pkt 4, § 2a i § 2b P.p.s.a. przez niezastosowanie i uznanie, że skarga nie została podpisana podpisem elektronicznym;

7 2) art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarga posiadała braki formalne, których Skarżący nie uzupełnił,

8 3) § 8 ust. 4 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów (Dz. U. z 2018 r. poz. 180) przez niezastosowanie.

9 5. Postanowieniem z dnia 6 września 2021 r., sygn. akt I FZ 90/21, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 i art. 197 § 2 P.p.s.a., zawiesił postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości przedstawionego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 27 lipca 2021 r. w innej sprawie Skarżącego o sygn. akt I FZ 92/21 (sygn. akt I FPS 2/21).

10 W dniu 6 grudnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w sprawie o sygn. akt I FPS 2/21. W konsekwencji postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął w niniejszej sprawie uprzednio zawieszone postępowanie.

11 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

13 6.2. Zgodnie z art. 46 § 2b P.p.s.a. zasady podpisywania pism przewidziane w § 2a (czyli podpisanie wnoszonego w postaci elektronicznej pisma kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym) dotyczą także załączników wnoszonych w postaci elektronicznej. Znamienne jest, że w wywodach zażalenia pełnomocnik Skarżącego nie odnosi się do tego przepisu (w tym zwłaszcza nie argumentuje, aby wniesione przez niego załączniki podpisane były zgodnie z tymi wymogami), próbując neutralizować jego treść odwołaniem się do przepisów, które nie dotyczą wprost postępowania sądowoadministracyjnego (przepisy ustawy o informatyzacji), przepisów niższych hierarchicznie (przepisy rozporządzenia) lub wręcz pozaprawnych regulacji (instrukcja użytkowania ePUAP). Starania te nie mogły przynieść spodziewanych przez Skarżącego rezultatów.

14 6.3. Z racji wystąpienia rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle zasad podpisywania załączników do pisma wnoszonego do sądu w formie dokumentu elektronicznego (przez ePUAP), zagadnienie to jako budzące poważne wątpliwości rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny wspomnianą już uchwałą z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, przyjmując, że: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym".

15 6.4. Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym zażalenie Skarżącego, podziela stanowisko zaprezentowane w powyższej uchwale, co oznacza brak podstaw do ponownego zainicjowania trybu uchwałodawczego w ramach art. 269 § 1 P.p.s.a. W takim stanie rzeczy stanowisko wykładnicze wyrażone w uchwale pozostaje zatem wiążące.

16 Na tle okoliczności niniejszego przypadku, warto zaznaczyć, że w uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej można wnieść na kilka sposobów: - poprzez umieszczenie treści pisma (w szczególności skargi) bezpośrednio w formularzu pisma ogólnego, które generowane jest w systemie ePUAP oraz podpisanie tego pisma jednym z akceptowanych przez ustawodawcę podpisów elektronicznych, - w drodze załączenia do podpisanego pisma ogólnego (przewodniego) odrębnego pliku zawierającego treść środka prawnego skierowanego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym skarga będzie samodzielnym dokumentem elektronicznym opatrzonym wymaganym podpisem.

17 Nadto wskazano, że uznanie skargi, będącej załącznikiem do formularza pisma ogólnego, jako dokumentu niewymagającego odrębnego podpisu, stanowi odwrócenie zasad obowiązujących w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz interpretowanie ich przez pryzmat warunków technicznych platformy ePUAP, co jest zabiegiem nieuprawnionym zważywszy na istniejące uwarunkowania prawne.

18 6.5. W świetle powyższego argumenty zażalenia należało uznać za niezasadne. Sąd pierwszej instancji nie naruszył bowiem żadnego z przepisów wskazanych w zażaleniu.

19 Akta sprawy nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że załączniki do przesłanego za pośrednictwem platformy ePUAP pisma ogólnego z dnia 21 grudnia 2020 r., tj. skarga i dokument pełnomocnictwa, stanowiły pliki w formacie pdf niepodpisane w sposób zgodny z art. 46 § 2a i § 2b P.p.s.a. Przewodniczący Wydziału prawidłowo zatem uznał, że w tym zakresie wystąpiły braki formalne skargi, które należało uzupełnić w trybie z art. 49 § 1 P.p.s.a. Wezwanie wystosowane w tym zakresie do pełnomocnika Skarżącego nie zostało zrealizowane w zakreślonym terminie 7 dni. W konsekwencji zasadnie Sąd pierwszej instancji zastosował art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

20 6.6. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.