Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2023 r., I FZ 78/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2023 r., I FZ 78/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 256/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 13 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II kwartał 2016 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 27 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 256/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. K. (dalej skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 13 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2016 r.

3 2. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji ustalił, że zaskarżona decyzja zawierała pouczenie o terminie i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego i została skutecznie doręczona skarżącemu 15 grudnia 2021 r. (k. 35 akt administracyjnych). Ustawowo określony 30-dniowy termin przewidziany do wniesienia skargi upływał 14 stycznia 2022 r. Tymczasem – jak ustalił Sąd pierwszej instancji – skarga została złożona 15 stycznia 2022 r. (k. 3 akt sądowych), a więc z naruszeniem przewidzianego do tego terminu. Powyższe uchybienie terminu spowodowało, że Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 53 § 1 w związku z art. 58 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

4 3. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości, przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

5 3.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez odrzucenie skargi z powodu nadania jej przesyłką poleconą po upływie terminu do jej wniesienia, w sytuacji gdy uchybienie tego terminu spowodowane było okolicznościami niezawinionymi przez skarżącego oraz nastąpiło nieumyślnie.

6 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 4.2. W punkcie wyjścia odnotować należy, że stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga wniesiona po upływie terminu podlega odrzuceniu.

9 W celu stwierdzenia, czy dany środek zaskarżenia został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, konieczne jest dokładne ustalenie zarówno daty doręczenia decyzji (bądź innego aktu lub czynności podlegającej zaskarżeniu), jak również daty nadania środka zaskarżenia przez stronę.

10 4.3. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, co wynika z akt sprawy, a także z treści zażalenia (k. 56 akt sądowych), że decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu 15 grudnia 2021 r. Termin do wniesienia skargi upływał 14 stycznia 2022 r. a skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. 15 stycznia 2022 r., tj. po upływie 30 dniowego terminu.

11 W świetle tych bezspornych ustaleń prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarga jako spóźniona podlegała odrzuceniu na podstawie art. art. 53 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

12 4.4. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o "przywrócenie terminu do wniesienia skargi" zwraca uwagę na utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminu procesowego i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, jak i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw.

13 Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminu doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 960/12 oraz z 18 stycznia 2011r., sygn. akt II OZ 1347/10).

14 W przypadku kolizji wynikającej z takich działań strony w pierwszej kolejności powinien być rozpoznany środek zaskarżenia na orzeczenie stwierdzające uchybienie terminu dokonania czynności, a dopiero po uprawomocnieniu się tego orzeczenia może zostać rozpoznany wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu.

15 Co do zasady wykluczone jest złożenie w środku odwoławczym od postanowienia o odrzuceniu skargi na skutek uchybienia terminu wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

16 Odnotować jednak należy pogląd, który podziela także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym zażalenie, że jeżeli obie czynności procesowe (zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu) spełniają przewidziane dla nich wymagania formalne, konieczne jest nadanie im właściwego biegu. Wówczas wojewódzki sąd administracyjny w pierwszej kolejności powinien nadawać bieg zażaleniu, a w przypadku jego oddalenia przystąpić do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu (tak D. Lebowa, Kolizja wniosku o przywrócenie terminu i środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ZNSA 2014, nr 3, s. 76–88 oraz A. Nędzarek, Wymogi procesowe wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ZNSA 2013, nr 2, s. 72–90).

17 4.5. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.

18 Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.

19 -----------------------

20 3