Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2021 r., I FZ 67/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2021 r., I FZ 67/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 202/20 odrzucające skargę P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 202/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę P. W. (dalej: "Strona", "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 lipca 2017 r. nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

3 W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że Skarżący dwukrotnie wzywany był do uiszczenia wpisu od skargi: zarządzeniem z dnia 24 lutego 2020 r. wydanym na podstawie art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), na które odpowiedział wnioskiem o przyznanie prawa pomocy – który został prawomocnie rozstrzygnięty zarządzeniem referendarza z dnia 22 maja 2020 r. – oraz zarządzeniem z dnia 6 lipca 2020 r. wzywającym do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 lutego 2020 r. Skarżący został pouczony, że nieuiszczenie wpisu od skargi w ciągu 7 dni od doręczenia odpisu powyższego zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na wezwanie Strona ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z niewykonaniem przez Skarżącego prawomocnego wezwania z 24 lutego 2020 r. WSA w Gdańsku postanowieniem z 30 lipca 2020 r. odrzucił skargę.

4 W uzasadnieniu postanowienia, wskazując na przepisy art. 199 oraz art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. zaznaczono, że strony obarczone są obowiązkiem poniesienia kosztów związanych ze swoim uczestnictwem w postępowaniu, a sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skarżący, pomimo dwukrotnego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, nie dokonał należnej wpłaty.

5 Sąd podkreślił, że Skarżącemu nie przyznano prawa pomocy poprzez zwolnienie go z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Postępowanie wywołane jego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało prawomocnie rozstrzygnięte poprzez pozostawienie tego wniosku bez rozpatrzenia. Odnosząc się do kwestii złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaznaczył, że nie przerwał on biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej.

6 Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie z dnia 19 sierpnia 2020 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym odrzuceniu skargi ze względu na jej nieopłacenie, ponieważ bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego został skutecznie przerwany. Skarżący podniósł, że jego pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi, nie został załatwiony merytorycznie, a ponadto nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a to w postaci pogorszenia sytuacji Strony spowodowanego rozprzestrzenianiem się koronawirusa. W efekcie tego ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy przerwał bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi i jej odrzucenie przez Sąd było przedwczesne.

7 W piśmie procesowym z dnia 29 września 2020 r. zatytułowanym "uzupełnienie zażalenia Skarżącego z dnia 19.08.2020 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wydział I z dnia 3.07.2020 r., doręczone w dniu 14.08.2020 r., sygn.. akt I SA/Gd 202/20, które odrzuca skargę" Skarżący stwierdził, że przerwanie biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi potwierdza postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Gdańsku z dnia 21.09.2020 r., sygn. akt I SPP/Gd 263/20, przyznające prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).

11 Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn.. akt I FZ 159/09; z dnia 24 marca 2010 r., sygn.. akt I OSK 444/10; z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10; z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15).

12 Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że po otrzymaniu pierwszego wezwania do uiszczenia wpisu Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie wpadkowe w tym zakresie prawomocnie zakończyło się dla Skarżącego niekorzystnie, po czym Skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Skarżący miał w takiej sytuacji obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05).

13 Skarżący, pomimo skutecznego doręczenia mu wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 lutego 2020 r., nie uiścił prawem wymaganego wpisu od skargi, a więc zasadnie Sąd pierwszej instancji skargę odrzucił z uwagi na nieuzupełnienie braku fiskalnego.

14 Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie argumenty podnoszone w zażaleniu, że w związku ze złożeniem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, motywowanego zmianą okoliczności faktycznych i prawnych, skarżący przedwcześnie został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. Dodatkowo należy zauważyć, że jakiekolwiek twierdzenie skarżącego o zmianie okoliczności faktycznych wniosku o przyznanie prawa pomocy jest o tyle bezpodstawne, że jego pierwotny wniosek nie był rozpoznany merytorycznie, gdyż strona nie przedstawiła potrzebnych danych na urzędowym formularzu PPF, co w efekcie doprowadziło do pozostawienia jej wniosku bez rozpoznania (prawomocnie).

15 Bez wpływu na ocenę prawidłowości działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku w przedmiotowej sprawie pozostaje również okoliczność przyznania skarżącemu prawa pomocy na mocy postanowienia starszego referendarza sądowego WSA w Gdańsku z dnia 21.09.2020 r., sygn. akt I SPP/Gd 263/20. Nie niweczy ono skutków niezastosowania się strony do wynikającego z wcześniej wydanego postanowienia o odmowie prawa pomocy obowiązku do uiszczenia kosztów sądowych, w terminie zakreślonym nowym wezwaniem (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02). Powtórzyć należy, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy Sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Odmienne procedowanie mogłoby bowiem doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty.

16 Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.