Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2007 r., I FZ 519/07

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2007 r., I FZ 519/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Rafała Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Po 1307/06 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Rafała Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2006 r. w sprawie odmowy rozłożenia na raty spłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za II kwartał 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 01.08.2007 r., sygn. I SA/Po 1307/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Rafałowi Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia była konstatacja, iż skarżący nie znajduje się w wyjątkowej sytuacji uprawniającej do skorzystania ze zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Sąd podkreślił, że z przesłanych dokumentów i oświadczeń skarżącego oraz wynika, że w 2006 r. osiągnął dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 30,168,72 zł natomiast miesięczne uzasadnione wydatki skarżącego i osób pozostających na jego utrzymaniu oscylują wokół kwoty ok. 2000 zł. Dodatkowo skarżący wskazał jako wydatki szereg opłat stanowiących w istocie koszt uzyskanego przez niego dochodu, np. opłaty leasingowe, abonament telefoniczny, paliwo do leasingowanych samochodów. Ponadto Sąd zaznaczył, że skarżący posiada działkę, a także rozpoczął budowę domu. Wartość posiadanych nieruchomości skarżący oszacował na ok. 550.000,00 zł. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną, ale jak wynika z oświadczenia skarżącego, żona posiada również działkę o pow. 500 m kw.

3 W związku z tym, w ocenie Sądu, skarżący będzie w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, wygospodarować kwotę 500 zł na pokrycie wpisu sądowego.

4 Sąd przy ustaleniu aktualnej sytuacji finansowej skarżącego nie wziął pod kosztów opłat leasingowych, gdyż zdaniem Sądu tego rodzaju wydatek nie może być uprzywilejowany względem należności publicznoprawnych.

5 Powyższe postanowienie zaskarżone zostało zażaleniem Rafałą Z., w którym wniesiono o jego uchylenie. Żalący zaznaczył, że znajduje się w trudnej sytuacji i aktualnie gromadzi środki finansowe, aby spłacić swoje zadłużenia. Jednocześnie nadmienił, że jego firma aktualnie działa, co dowodzi, iż będzie realna spłata powstałego zadłużenia.

6 Po rozpoznaniu złożonego zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, co następuje:

7 Zażalenie uzasadnione nie jest.

8 Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności należy przytoczyć regulacje prawne odnoszące się do instytucji prawa pomocy. Wywód w tym zakresie jednak powinien być ograniczony, gdyż w uzasadnieniu Sądu pierwszej instancji został umieszczony komentarz przybliżający wypracowane reguły, które sąd powinien stosować decydując o przyznaniu lub nie prawa pomocy. Tut. Sąd w pełni podziela zaprezentowaną tamże argumentację w konsekwencji czego nie dostrzega potrzeby powtarzania jej.

9 Nawiązując zaś do powyższych uwag zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm., zwana dalej "popsa") prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że przez użycie sformułowania "wykaże" ustawodawca przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Do Sądu zaś, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą.

10 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji podjął wszelkie konieczne kroki do ustalenia rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego. W wyniku uzyskanych informacji ustalono, że wysokość miesięcznych dochodów, jakimi dysponuje żalący, jest na tyle wysoko, iż nawet przy uwzględnieniu koniecznych wydatków na utrzymanie rodziny, skarżący będzie w stanie wyasygnować kwotę 500 zł na pokrycie wpisu sądowego. Ta zaś okoliczność oraz fakt posiadania przez skarżącego innych znanych składników majątku, np. domu mieszkalnego, działki w sposób oczywisty przesądza o braku możliwości przyznania stronie pomocy prawnej w postaci zwolnienia jej od wpisu sądowego. Dlatego też tut. Sąd podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, nie można uznać skarżącego za osobę, która znajduje się w ciężkiej sytuacji majątkowej, uzasadniającej dofinansowanie jej z budżetu Skarbu Państwa.

11 Odnosząc się zaś do argumentów podniesionych w zażaleniu, nie można przyjąć, że chęć zgromadzenia środków na jednorazową spłatę długów może upoważniać stronę do uchylenia się od ponoszenia kosztów sądowych. Reasumując, Sąd pierwszej instancji dokładnie zbadał i ustalił rzeczywiste możliwości finansowe skarżącego i na tej podstawie doszedł do słusznego przekonania, że jest on w stanie uiścić należny wpis sądowy bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Stąd też na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 popsa Naczelny Sąd Administracyjny postanowił orzec jak w sentencji.