Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2014 r., I FZ 508/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2014 r., I FZ 508/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 621/13, odmawiające W.R. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 22 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2005 r. do maja 2006 r. oraz od października 2006 r. do grudnia 2006 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 621/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił W.R. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 22 marca 2013 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2005 r. do maja 2006 r. oraz od października 2006 r. do grudnia 2006 r.

3 Uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 27 maja 2013 r. W. R. (zwany dalej również "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 22 marca 2013 r. Skarga zawierała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie otrzymał zaskarżonej decyzji w sposób przewidziany prawem. Powyższa okoliczność, zdaniem skarżącego, została spowodowana najprawdopodobniej tym, że w okresie doręczenia decyzji organu II instancji, chorował i nie odbierał korespondencji. Podkreślił, że nawet gdyby odebrał przedmiotową decyzję, to i tak nie mógłby skutecznie zareagować, gdyż stan jego zdrowia uniemożliwiał normalne funkcjonowanie. Skarżący zaznaczył także, że choć nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim, to jednak stan jego zdrowia poprawił się na tyle, że mógł podjąć działania w celu złożenia skargi. Do skargi dołączył kserokopie dwóch zaświadczeń lekarskich, z których wynika niezdolność do pracy w okresie od dnia 10 kwietnia do dnia 13 czerwca 2013 r.

4 Sąd I instancji uznał, że przedstawiona przez skarżącego okoliczność przebywania na zwolnieniu lekarskim nie uprawdopodabnia braku jego winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu, skarżący uprawdopodobnił jedynie fakt choroby, co w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest wystarczające do uznania, że strona dbając o swoje interesy wykazała należytą staranność, aby dokonać uchybionej czynności procesowej. Z przedłożonych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich nie wynika bowiem, że niezdolność do pracy spowodowana była chorobą obłożną, definiowaną w orzecznictwie sądowym jako choroba powodująca istotne i trwałe zakłócenie warunków codziennej egzystencji chorego, wymagająca otoczenia go stałą opieką lekarską. Tym bardziej, że w zaświadczeniach lekarskich o niezdolności do pracy w okresie od 10 kwietnia do 13 czerwca 2013 r. nie zawarto zalecenia leżenia. Ponadto zaznaczył, że przesłana skarżącemu przez organ korespondencja, zawierająca przedmiotową decyzję, została dwukrotnie awizowana w dniach 27 marca i 5 kwietnia 2013 r., a zatem przed wystawieniem zaświadczeń lekarskich stwierdzających zły stan zdrowia skarżącego. Zdaniem Sądu I instancji oznacza to, że skarżący miał możliwość odebrania skierowanej do niego przesyłki.

5 W złożonym zażaleniu skarżący zakwestionował dokonana przez Sąd I instancji ocenę. Wskazał, że w sposób odpowiadający wymogom przepisom prawa uprawdopodobnił okoliczność braku winy przy uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Podkreślił, że Sąd I instancji nie miał żadnych podstaw aby kwestionować okoliczności związane z jego chorobą. Zaznaczył również, że stan jego zdrowia mimo nadal trwającej choroby poprawił się na tyle, że jest w stanie podejmować określone czynności procesowe. Na poparcie czego załączył zaświadczenia lekarskie.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenia Skarżącego, zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zostały należycie uprawdopodobnione, stąd też w rozpoznawanej sprawie nie można zasadnie i zgodnie z wymogami art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") stwierdzić, że uchybienie w postaci niedotrzymania ustawowego terminu na wniesienie skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a., nastąpiło bez winy skarżącego.

9 Przepis art. 86 § 1 zd. 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Podkreślenia wymaga, że powołana ustawa, obok innych warunków przywrócenia terminu, ustanawia obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Wnioskodawca nie musi zatem dowodzić braku winy, a jedynie uwiarygodnić fakty świadczące o niezawinionym braku winy w uchybieniu terminu.

10 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał jednak braku winy w niedotrzymaniu terminu na wniesienie skargi. Wnosząc o przywrócenie ww. terminu, przedłożył na poparcie twierdzenia, że choroba uniemożliwiła mu dotrzymanie ww. terminu, kopię zaświadczeń lekarskich specjalisty ortopedy (k. 13-14 akt sądowych).

11 Mając na uwadze stanowisko strony skarżącej przedstawione w złożonym zażaleniu wyjaśnić należy, że orzekając w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu, sąd administracyjny nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 87 § 2 P.p.s.a., sprowadza się do przekonania sądu o (przynajmniej) prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona domagająca się przywrócenia terminu. Przekonanie powinno opierać się przy tym na obiektywnych przesłankach, wynikających z przytoczonych we wniosku twierdzeń. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, sąd administracyjny jest uprawniony do dopuszczenia określonego dowodu z dokumentu, np. zaświadczenia lekarskiego do postępowania sądowoadministracyjnego i jego oceny, jednakże za przekroczenie kompetencji uznać należy ocenę diagnozy lekarza wystawiającego zaświadczenie, w sytuacji, gdy regulacja ustawowa zobowiązuje jedynie do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, nie zaś do ich udowodnienia (por. postanowienia NSA: 17 stycznia 2013 r., II FZ 1043/12; z dnia 12 października 2011 r., II FZ 584/11; z dnia 8 listopada 2011 r., II FZ 320/11; podobnie w wyrok NSA z dnia 24 października 2013 r., II FSK 2971/11 - dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaświadczenie lekarskie jest jedynym dopuszczalnym dowodem na okoliczność niezdolności do pracy (por. wyrok SN z dnia 25 lipca 2006 r., I UK 42/06, OSNP 2007, nr 15-16, poz. 232), który zawiera także kluczowy opis stanu zdrowia chorego. W oparciu o ten opis należy dokonać oceny, czy twierdzenia wnioskującego o przywrócenie terminu znajdują potwierdzenie (uprawdopodobnienia) w przedłożonym dokumencie urzędowym, którym jest zaświadczenie lekarskie.

12 Przedłożone zaświadczenia lekarskie w żaden sposób nie określają jednak, czy w okresie w którym upływał termin do wniesienia skargi, choroba/dolegliwość uniemożliwiła skarżącemu podjęcie jakichkolwiek czynności procesowych ani też, czy mógł w tym zakresie posłużyć się osobą trzecią. Wprost przeciwnie, adnotacja zawarta na załączonej do wniosku kserokopii zaświadczenia informuje, że w przypadku skarżącego lekarz nie uznał za konieczne, aby skarżący w trakcie choroby powinien "leżeć". Dopuszczalne było zatem przyjęcie, że lekarz wystawiający zaświadczenie uznał, że możliwe jest jego ograniczone funkcjonowanie skarżącego. Ponadto skarżący w toku postępowania w ogóle nie wyjaśnił na czym konkretnie polegała jego choroba – stwierdzona przez lekarza specjalistę z zakresu ortopedii i dlaczego uniemożliwiała mu podjęcie w okresie, w którym upływał termin do wniesienia skargi jakichkolwiek czynności procesowych, czy też posłużenie się w tym zakresie osobą trzecią.

13 Zwrócić przy tym należy uwagę, że strona, mimo trwającej "choroby", której przebieg miał być udokumentowany za pomocą załączonych do zażalenia kserokopii zaświadczeń lekarskich (k. 59-63) mogła jednak podejmować określone czynności procesowe w zakresie: sporządzenia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu (27- 29 maja 2013 r.; k. 3 i 15 akt sądowych), odbioru wezwania do uzupełnia braków formalnych skargi oraz odpowiedzi na skargę w dniu 16 lipca 2013 r. (k. 40 akt sądowych), ustosunkowania się do niego, sporządzeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadaniem ich na poczcie (16-17 lipca 2013 r., k. 41-44 akt sądowych), odbioru postanowienia WSA z dnia 30 lipca 2013 r. (k. 56 akt sądowych), sporządzenie oraz nadania zażalenia od powyższego postanowienia ( k. 57-64 akt sądowych). Stan zdrowia skarżącego w okresie kwiecień – sierpień 2013 r. był udokumentowany za pomocą załączonych do zażalenie zaświadczeń lekarskich. Nie wynikało z nich bynajmniej jaki był stopień nasilenia choroby ani też, czy w okresie późniejszym nastąpiła poprawa stanu zdrowia. Stąd też, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych wskazujących na to, że nie każda choroba, lecz jedynie nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego skarżący nie mógł przewidzieć może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu, nie można było podzielić wątpliwości strony skarżącej w oparciu o przedstawiane przez nią argumenty.

14 Przywołana okoliczność wskazuje, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w terminie właściwym do wniesienia skargi dolegliwości wynikającej z choroby uniemożliwiły mu podjęcie stosownych działań zmierzających do terminowego jej nadania. Reasumując powyżej wskazane wątpliwości, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie wbrew obowiązkowi zawartemu w art. 87 § 2 P.p.s.a., skarżący nie wykazał braku winy w niedotrzymaniu terminu wniesienia skargi. W konsekwencji uznać należało , ze zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu.

15 Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił je na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.