Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2016 r., I FZ 36/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2016 r., I FZ 36/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.J. od zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 659/14 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia sprawie ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 3 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień i listopad 2008 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania w ww. przedmiocie za grudzień 2008 r. postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie

Uzasadnienie

2 I FZ 36/16

3 Uzasadnienie

4 Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2016 roku Przewodniczący I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w sprawie o sygnaturze akt I SA/Po 659/14, wezwał M.J. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2015 r., w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 17 listopada 2014 r., w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień i listopad 2008 r., wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz umorzenia postępowania w tym przedmiocie za 2008 rok. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a., oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Ze stanu sprawy wynika, że Skarżący w dniu 8 lipca 2015 r., wystąpił z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2015 roku. Następnie, w wyniku złożenia sprzeciwu na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 września 2015 roku oddalił powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 4 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał postanowienie, w którym odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 8 września 2015 roku, zaś postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 roku ten sam Sąd odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 4 listopada 2015 roku. Na to postanowienie Skarżący wniósł zażalenie w dniu 21 grudnia 2015 roku. W następstwie tego Przewodniczący I Wydziału zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2016 roku wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia. Zarządzenie to jest przedmiotem postępowania zażaleniowego w rozpoznawanej sprawie. Skarżący w zażaleniu na powyższe zarządzenie z dnia 4 stycznia 2016 roku wskazał, że nie stać go na uiszczenie jakiejkolwiek wpłaty z tytułu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 10 grudnia 2015 r., odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 4 listopada 2015 r., odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 8 września 2015 r., oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym kontekście należy uznać, że Skarżący wniósł uzasadniony środek zaskarżenia kwestionując poprawność wezwania go do uiszczenia wpisu od zażalenia. Zgodnie z art. 243 § 1 in fine ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy wolny jest od opłat sądowych. To rozwiązanie ustawowe jest logiczne. Skoro strona postępowania sądowoadministracyjnego ubiega się o prawo pomocy to oznacza, że nie posiada niezbędnych środków finansowych na pokrycie tych kosztów sądowych. Dlatego też ustawodawca likwiduje wszelkie bariery finansowe w dochodzeniu przez stronę zastosowania w stosunku do niej zwolnienia z art. 244 p.p.s.a. Ponadto ustawodawca określił, że nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a.). W związku z powyższym przepis art. 261 p.p.s.a. w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. należy tak interpretować, że nie pobiera się opłat sądowych od wszystkich zażaleń strony ubiegającej się o prawo pomocy, wnoszonych na postanowienia referendarza sądowego lub sądu, które są wydawane w toku postępowania wywołanego wnioskiem o prawo pomocy aż do prawomocnego rozstrzygnięcia o zasadności tego wniosku. Taka wykładnia wskazanych wyżej norm prawnych w pełnym zakresie realizuje prawo do sądu zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) (por. postanowienie NSA z dnia 15 października 2014 r., I FZ 278/14, publ. www.CBOiSA.nsa.gov.p.). W tej sytuacji Skarżącego nie obciążał obowiązek uiszczenia wpisu od zażalenia wniesionego na postanowienie z dnia 10 grudnia 2015 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 4 listopada 2015 r., odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 8 września 2015 r., oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zaskarżone zarządzenie z dnia 4 stycznia 2016 r., naruszało więc prawo i należało je uchylić. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.