Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2023 r., I FZ 35/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2023 r., I FZ 35/23

Sentencja

1 Dnia 27 lutego 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia Małgorzata Niezgódka-Medek, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2022 roku sygn. akt III SA/Wa 1477/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi P. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2022 roku nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia 2019 roku do marca 2019 roku postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 19 października 2022 roku, sygn. akt III SA/Wa 1477/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił spółce P. z siedzibą w W. (dalej: "spółka", "skarżąca") przywrócenia terminu do złożenia odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS") z 29 kwietnia 2022 roku, w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia do marca 2019 roku.

3 Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z 1 lipca 2022 roku, wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie:

4 a) oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie wniesienia skargi;

5 b) podanie wartości przedmiotu zaskarżenia.

6 Przesyłka wraz z wezwaniem została doręczona na adres spółki wskazany w skardze, w dniu 6 lipca 2022 roku, a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 13 lipca 2022 roku.

7 Następnie, postanowieniem z 5 sierpnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") odrzucił skargę wniesioną przez skarżącą na decyzję DIAS z 29 kwietnia 2022 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia do marca 2019 roku, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w zakreślonym przez Sąd pierwszej instancji terminie.

8 Pismem z 23 sierpnia 2022 roku, spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odpowiedzi na wezwanie z 1 lipca 2022 roku do uzupełnienia braków formalnych skargi, jednocześnie uzupełniając braki formalne skargi poprzez dołączenie odpisów z KRS spółki oraz jej komplementariusza, a także wskazując wartość przedmiotu zaskarżenia. Skarżąca podniosła również, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone na adres siedziby spółki i odebrane przez pracownika recepcji lokalu biurowego w dniu 6 lipca 2022 roku, którego część powierzchni podnajmuje spółka. Wskazała jednocześnie, że to błąd pracownika recepcji spowodował, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało przekazane osobom uprawnionym do reprezentowania spółki dopiero w dniu 16 sierpnia 2022 roku. Skarżąca na poparcie swojej argumentacji dołączyła oświadczenie pracownika biurowego lokalu, w którym spółka ma swoją siedzibę, a który czasowo miał pod swoją opieką stażystę.

9 Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji przywołując art. 86 § 1 P.p.s.a. i art. 87 § 1 P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu. Sąd wskazał, że argument podnoszony przez spółkę, jakoby do uchybienia terminowi doszło na skutek wadliwej organizacji pracy pracowników sekretariatu budynku, w którym spółka podnajmuje część pomieszczeń biurowych nie może stanowić okoliczności pozwalającej na przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesionej przez spółkę. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca powinna w taki sposób zorganizować swoją pracę, by na bieżąco mogła odbierać kierowaną do niej korespondencję. W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie skutkowało to brakiem winy po stronie spółki.

10 W zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji, skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym przyjęciu, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu zakreślonego przez Sąd.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

12 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

13 Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast z brzmienia art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Powołane przepisy wskazują, że warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i 87 P.p.s.a., tj.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) oraz dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Brak spełnienia jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Skoro art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie.

14 Brak winy w uchybieniu terminu w kontekście badania zasadności jego przywrócenia winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy, biorąc przy tym pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Powyższe wynika z faktu, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i winno być traktowane w sposób ścisły - może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (zob. np. postanowienia NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 832/14; 9 września 2014 r., sygn. akt I GZ 499/14; 2 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1011/14; 28 lutego 2018 r., sygn. akt II FZ 96/18, 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GZ 447/22; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA").

15 W tym miejscu zaznaczyć należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w sytuacjach gdy strona, z przyczyn niezależnych od niej, którym w żaden sposób nie mogła zaradzić, nie dopełniła czynności procesowej w stosownym terminie.

16 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, który uznał, że spółka dochowała siedmiodniowego terminu na złożenie przez nią wniosku o przywrócenie terminu, jak również słusznie zauważył w motywach swojego rozstrzygnięcia, że to skarżąca powinna dochować należytej staranności i tak zorganizować swoją pracę, aby mogła "na bieżąco" odbierać kierowaną do niej korespondencję.

17 Skarżąca motywując swój wniosek wskazała, że wynajmuje ona lokale biurowe w budynku, gdzie za pocztę przychodzącą m.in. do skarżącej, odpowiadają pracownicy biurowi zatrudnieni w spółce C., od której to skarżąca podnajmuje część lokali. Zdaniem skarżącej, to właśnie błąd jednego z pracowników biurowych wymienionego podmiotu spowodował niedopełnienie w terminie uzupełnienia braków formalnych skargi, za co skarżąca nie ponosi winy.

18 W świetle przedstawionego stanowiska, należy stwierdzić, że prawidłowe było przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Spółka korzystając z usług pracowników recepcji zatrudnianych w podmiocie, od którego podnajmuje lokale użytkowe, powinna dołożyć wszelkich starań, aby pracownicy niezwłocznie przekazywali skarżącej wszelką urzędową korespondencję, w tym pochodzącą z sądów.

19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że to spółka powinna zadbać o swoje interesy. W interesie skarżącej było takie zorganizowanie pracy biura, aby wszelka korespondencja była jej doręczana na bieżąco. Upoważniony przez spółkę pracownik odebrał wezwanie kierowane do skarżącej w dniu 6 lipca 2022 roku, co potwierdził własnoręcznym podpisem oraz pieczątką spółki. Jak wskazano w piśmiennictwie, jeżeli pracownik osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej zobowiązał się do odbioru przesyłki, umieszczając przy tym na dowodzie doręczenia odcisk pieczątki danego podmiotu wraz ze swoim podpisem, to z takiego działania również można domniemywać, że jest uprawniony do odbioru korespondencji (B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019; komentarz do art. 67 p.p.s.a.). Tym samym skarżąca dopuściła się braku kontroli nad osobami uprawnionymi w jej imieniu do odbioru kierowanej do spółki korespondencji. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącej, dotycząca zatrudnienia osoby uprawnionej do odbioru korespondencji przez inny podmiot, nie zaś przez jednego z pracowników skarżącej, co miało stanowić o braku winy po stronie spółki. Skarżąca upoważniła pracownika zatrudnionego przez inny podmiot do odbioru korespondencji przekazując mu własną pieczęć. Tym samym Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że osoba podpisana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania, była również upoważniona do odbierania korespondencji w imieniu spółki. Z uwagi na powyższe należało podzielić również stanowisko Sądu pierwszej instancji, że uchybienie terminowi wynikające z organizacji pracy pracowników sekretariatu uprawnionych do odbioru korespondencji w imieniu spółki nie może stanowić okoliczności pozwalającej na przywrócenie terminu.

20 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy, kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione.

21 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.